گفت: «این یک مورد خیلی روشن از تولید دروغ است؛ یعنی تولید به مصرف در عرض کمتر از شش ساعت. فکر میکنم رسانهها به آن پرداختند. اینکه یک خبر دروغ از یک حساب توییتری در هند تولید میشود، بعد از چند ساعت در شبکههای تلویزیونی رژیم صهیونیستی منتشر میشود، نخستوزیر رژیم صهیونیستی بر این اساس اعلام نظر میکند و عملاً طی مدت پنج، شش ساعت یک دروغ را تبدیل میکنند به یک امر واقع. این، مشت نمونه خروار تمام ادعاهای رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله در رابطه با بمب موهوم هستهای، بر همین اساس بوده است؛ یعنی دروغی که به مدت ۳۰ سال به خورد جامعه بینالمللی دادند و همین مبنا شده برای تعرض رژیم صهیونیستی علیه ایران شد.»
نگاه تهران به توافق مکه
سخنگوی وزارت خارجه در این نشست خبری در پاسخ به سوالی در ارتباط با توافق مکه «پیمان دفاعی پاکستان ، عربستان و ترکیه» و نگاهها و تحلیلهایی که در این زمینه مطرح است؟ گفت: این موضوع در یک نگاه، نشانگر تحول در تغییر ادراک کشورهای منطقه در ارتباط با موضوع امنیت است، کشورهای منطقه با توجه به تحولات سه سال اخیر متوجه شدهاند که امنیت کالای خریداری شده از دلالان دروغین امنیت نیست و همواره سیاست اصولی ایران این بوده که کشورهای منطقه با همکاری یکدیگر در راستای تامین امنیت درونزا بدون تکیه به بازیگران خارج از منطقه حرکت کنند. نکته دیگر این است که کشورهای منطقه بعد از تحولات اکتبر سه سال قبل و جنایتهای رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان به این جمعبندی رسیدند که بزرگترین تهدید علیه ثبات و امنیت کشورهای منطقه و جامعه جهانی، رژیم صهیونیستی است. جاهطلبیهای رژیم صهیونیستی کاملاً مشهود است از جمله طرح موهون اسرائیل بزرگ که حاکمیت ملی و سرزمینی تعدادی از کشورهای منطقه را هدف گرفته است.
بقائی در ادامه گفت: این طرح تهدیدی علیه کشورهای منطقه از جمله کشورهایی است که در این تفاهم سه جانبه حضور دارند و این نشانگر تقویت این ادراک است که کشورهای منطقه دیگر نمیتوانند متکی به ادعای تامین امنیت از سوی آمریکا باشند، آمریکایی که خود بخشی از ایجاد ناامنی در منطقه است. اعتقاد ما این است که امنیت در منطقه تفکیک ناپذیر است و هر طرحی که مبتنی بر واقعیتهای تاریخی و ژئوپلیتیک منطقه باشد، جامع و کامل باشد و دشمن و تهدید را به درستی شناسایی کند این شانس را دارد که به تقویت امنیت در منطقه و جلوگیری از بیثباتی در منطقه کمک کند.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه درباره اظهارنظر وزیر خارجه ترکیه درباره اینکه قبل از امضای توافق مکه میان عربستان، پاکستان و ترکیه، ایران در جریان توافق قرار گرفته بود، گفت: بله،کمابیش.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوال دیگری درباره توافق مکه و برخی از تحلیلها مبنی بر نگرانی احتمالی ایران از این توافق گفت: ما با سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان، پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی داریم و دلیلی ندارد که نگران باشیم که این پیمان علیه ایران باشد. پیوندهای درهمتنیده فرهنگی میان ملت ایران، پاکستان و ترکیه کاملاً روشن است. این تحول نشانه مهمی است از اینکه کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا و برخی دیگر از بازیگران خارج از منطقه اتکا و اعتماد کنند و درصدد هستند که روش دیگری را از طریق اتکا به توانمندیها و نگاههای خود، مستقل از مداخلات مخرب طرفهای خارجی، بیازمایند.
اما و اگر درباره حضور پزشکیان در نیویورک
وی همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با سفر احتمالی رئیس جمهور به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل و برنامههای رئیس جمهور در جریان این سفر گفت: اجازه دهید وقتی به ایام برگزاری مجمع نزدیک شدیم، در این ارتباط صحبت کنیم.
بقایی با بیان اینکه هنوز تصمیم قطعی در این زمینه گرفته نشده است، اظهار کرد: معمولاً روسای جمهور ایران در نشست مجمع عمومی سازمان ملل که مهمترین نشست سازمان ملل است برای بیان دیدگاهها و نظرات جمهوری اسلامی ایران حضور پیدا میکنند و امسال نیز در نظر داریم که از این فرصت استفاده کنیم که البته بستگی به اوضاع و شرایط نیز دارد. ظرف هفتههای آینده در این خصوص اطلاع رسانی میکنیم.
هماهنگی وزارت امورخارجه با شعام
بقایی در پاسخ به سوالی در ارتباط با تغییرات صورت گرفته در شورای عالی امنیت ملی کشور و اینکه آیا مسئول مذاکرات آقای عراقچی خواهد بود یا آقای محسن رضایی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی؟ اظهار کرد: فکر میکنم همه جهان به خصوص در یک سال و نیم اخیر به صورت عیان دید که ایران کشور نهادها است، نه اشخاص و اگر ایران در طول یک سال و نیم اخیر توانسته از چالشهای موجود عبور کند به خاطر این بوده است که تصمیمگیریها و تصمیمسازیها در نهادها انجام میشود و و روند تصمیمگیریها و تصمیم سازیها کاملاً مشخص است.
وی ضمن تبریک به محسن رضایی برای انتصاب به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی اظهار کرد: قطعاً وزارت خارجه همچون گذشته تمام تلاش خود را به کار خواهد گرفت که در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی برای پیشبرد منافع و مصالح کشور حرکت و تلاش کند.
بررسی تردد در تنگه هرمز
این مقام وزارت امور خارجه در ادامه در مورد پرسشی درباره اینکه آیا عوارض دریایی میان ایران و عمان تقسیم خواهد شد یا صرفاً به ایران تعلق میگیرد، گفت: در این مرحله درباره چنین جزییاتی بحث نمیکنیم. همانطور که قبلاً هم گفتم، همچنان بحثها ادامه دارد. در مورد نقشه تردد، تفاهم حاصل شده و در مورد بیانیه مشترک نیز برخی نکات فنی وجود دارد که همچنان در حال بررسی است، اما مذاکرات به شکل بسیار روان و سازنده در جریان است. در خصوص این جزییات، فعلاً بحثی نداریم. آنچه مشخص است، اینکه سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز، در مورد موضوعات مرتبط با محیطزیست، همکاری در زمینه ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرائم نیز تمهیداتی اندیشیده میشود. قاعدتاً وقتی شما خدمات دریایی ارائه میدهید، باید در ازای آن عوارض دریافت کنید. طبیعتاً در زمان مناسب و در چارچوب توافقات، درباره این جزییات نیز تصمیمگیری خواهد شد.
وی در ادامه یک بار دیگر درخصوص مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز خاطرنشان کرد: تنگه هرمز به دلیل اختلافنظر بین ایران و عمان بسته نشده است، بلکه دلیل بستهشدن آن، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و سوءاستفاده از تنگه هرمز و استفاده از پایگاههای مستقر در کرانه جنوبی خلیج فارس برای حمله به ایران بود. بنابراین، طبیعی است که مذاکرات بین ایران و عمان برای تعیین مسیر تردد کشتیها، اموری دوجانبه میان این دو کشور باشد. البته آثار و پیامدهای آن متوجه کشتیرانی بینالمللی و سایر کشورها خواهد شد، اما فینفسه این مذاکره، دوجانبه بین دو دولت ساحلی با هدفی بسیار مشخص است که همان توافق بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز است.
باز شدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایط ایران
بقای افزود: بازشدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایطی است که بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده است. این اقدام بر کل منطقه، به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأثیر گذاشته است. باید در نظر داشته باشید که ما کماکان در وضعیت جنگی به سر میبریم. تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، که طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این دست به مثابه عمل تجاوزکارانه محسوب میشود و همچنین سایر نقضهای آمریکا تداوم یابد، شرایط لازم برای این که بگوییم تنگه هرمز به آبراهی امن تبدیل شده، وجود نخواهد داشت. بنابراین، این بر عهده طرف آمریکایی است که اقدامات غیرقانونی و مخرب خود را که تنها 21 روز پس از امضای یادداشت تفاهم پایان جنگ آغاز شد و همچنان ادامه دارد، متوقف کرده و جبران کند تا بتوانیم درباره گامهای بعدی صحبت کنیم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه شورای عالی امنیت ملی باید مذاکرات ایران و عمان در مورد تنگه هرمز را تایید کند؟ گفت: روند تصمیمگیری مشخص است. هر مذاکرهای که توسط وزارت امور خارجه انجام میشود، تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و روند هم گزارشدهی میشود و بر اساس دستورالعملهایی که مراجع بالادستی صادر میکنند، این روند پیگیری میشود و در این مورد هم قاعدتاً به همان شکل عمل خواهد شد.
تصمیم درباره کنوانسیون خزر به عهده مجلس است
بقایی درخصوص انتخاب زمانبندی ارجاع کنوانسیون خزر به مجلس برای تصویب و تحلیلهایی که در این زمینه مطرح است، گفت: شما میتوانید هر زمانی که انتخاب میکنید، در مورد تصویب یک سند بینالمللی تحلیل کنید که زمان آن مناسب است یا غیرمناسب. به هر حال، این سند از سال ۱۳۹۷ که امضا شده تا به امروز، ابعاد مختلف آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است؛ نه فقط در وزارت امور خارجه، بلکه در سایر نهادهای ذیصلاح.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در مورد منافع و مصالح ملی، مستقل تصمیم میگیرد. فکر نمیکنم دیگر نیازی به توضیح باشد. ما نشان دادهایم که تصمیمگیری در رابطه با عضویت در اسناد بینالمللی، منحصراً با در نظر گرفتن منافع و مصالح کشور صورت میگیرد. این سند ۵ عضو دارد و ۴ کشور دیگر آن را امضا کردهاند. اینکه کشور یا کشورهایی تمایل داشته باشند که این سند زودتر لازمالاجرا شود، به این دلیل است که تا زمانی که هر ۵ کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرا شدن پیدا نمیکند؛ این بسیار طبیعی است. به هر حال، کشورهایی که تصمیم میگیرند برای تأمین منافع مشترک خود یا برای مقابله با نگرانیهای مشترک، سندی را تدوین کنند، دوست دارند که آن سند لازمالاجرا شود. از این جهت کاملاً طبیعی است که چهار کشور دیگر نیز متمایل باشند که این سند زودتر لازمالاجرا گردد.
وی با بیان اینکه «ما منافع خودمان را در رابطه با دریای خزر در نظر میگیریم» گفت: مثل اینکه در ۷ سال گذشته به جمعبندی نرسیده بودیم که این سند را برای مجلس ارسال کنیم. این ارتباط دادن موضوع به تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی، چندان وجهی ندارد. دیدگاهها مختلف است و ما هم احترام میگذاریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: نهایتاً، تصمیم بر عهده مجلس شورای اسلامی است. طبق قانون اساسی، ما به عنوان دستگاه دیپلماسی، وظایف خود را انجام دادهایم. باز هم در ادامه این مسیر باید هم تبیین کنیم و هم توضیح دهیم و دیدگاههای مختلف را نیز بشنویم. اما تعیین تکلیف این سند بعد از هفت تا هشت سال، قاعدتاً بر عهده مجلس شورای اسلامی است که انشاءالله انجام خواهد شد.
