پیشنهاد ما تأسیس یک نهاد ملی، فرادستی و تخصصی با عنوان «سازمان شهرداریها» است. این سازمان نباید یک نهاد ستادی دولتی صرف باشد، بلکه باید به عنوان یک «نظامنامه حرفهای» عمل کند که شهرداریها را از چرخه تغییرات سیاسی دولتها خارج کرده و به یک سیستم خودانتظام تبدیل نماید.
برای عبور از انتصابات مبتنی بر روابط، طرح پیشنهادی بر «جدول ارشدیت» استوار است:
نظام ارتقاء: تمامی پستهای سازمانی (معاونتها، ادارات کل و ریاست) دارای امتیازات مادی و معنوی مشخص هستند. ارتقاء صرفا بر اساس گذراندن «دورههای آموزشی و عملی» و کسب امتیاز در «جدول ارشدیت» صورت میگیرد.
دوره مدیریت: هر جایگاه مدیریتی دارای یک دوره تثبیت شده ۴ ساله است.
نظام تنزل: عملکرد هر مدیر پس از ۴ سال ارزیابی میشود. چنانچه فرد نصاب لازم را کسب نکند، بر اساس ضوابط صریح قانونی، به یک درجه پایینتر تنزل مییابد. این «سیستم بازخورد منفی» تضمینکننده پویایی و خروجیمحور بودن بدنه مدیریت شهری است.
صیانت از جایگاه: امتیازات مادی و معنوی هر جایگاه، «حق مکتسبه» است و هیچ مقام فرادستی حق دستاندازی یا تغییر خودسرانه آن را نخواهد داشت (اصل امنیت شغلی حرفهای).
دموکراسی درونصنفی
برای حذف نگاههای عوامزده و سیاسی، انتخاب شهرداران از طریق «انتخابات درونصنفی» پیشنهاد میشود که نصاب آن 3/2 (دو سوم) بهعلاوه یک آراست. انتخاب توسط تمامی شهرداران شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر کشور. این امر تهران را به کانون تجمیع خرد جمعی شهرداران موفق کشور تبدیل میکند.
انتخاب از میان کارکنان و مدیران همان شهرداری (تضمین شناخت کامل از ظرفیتها و چالشهای آن شهر).
مشابه مدل مراکز استانها، با این تفاوت که حکم نهایی پس از طی مراحل انتخاباتی، به تایید استاندار میرسد (تنفیذ جهتگیریهای کلان منطقهای).
چشمانداز توسعه
با اجرای این طرح، شهرداری از یک «نهاد سیاسی محلی» به یک «سازمان تخصصی ملی» ارتقا مییابد. ثبات در جایگاههای مدیریتی (۴ ساله) و سیستم انتخاباتی نخبگانی (3/2 آرا)، به شهردار این فرصت را میدهد که به جای درگیری با حواشی سیاسی، بر فرایند حداکثری توسعه شهر تمرکز کند. این سازمان، با حفظ اصالت محلی شهرداریها، اما با استفاده از استانداردهای ملی ارشدیت و آموزش، تنها راه خروج از بنبست مدیریت فعلی شهرهاست.
نکات حقوقی جهت استناد و پیگیری طرح:
نیاز به اصلاح قانون ملموس است. اجرای این طرح مستلزم اصلاح بنیادین در «قانون شهرداری» و آییننامههای استخدامی مصوب ۱۳۸۱ (هیات وزیران) است. آییننامههای فعلی، شهردار را منتخب شورا میدانند، بنابراین تغییر به سمت «انتخابات درونصنفی» نیازمند تصویب قانون جدید در مجلس شورای اسلامی است.
در طرح نهایی، باید مشخص شود که آیا دهیاریها (با توجه به قانون تأسیس دهیاریهای خودکفا، ۱۳۷۷) نیز تحت نظام «سازمان شهرداریها» قرار میگیرند یا خیر. پیشنهاد میشود در فاز نخست، تنها شهرداریهای کشور (شامل تهران و مراکز استانها) هدف قرار گیرند. برای قانونی کردن «جدول ارشدیت»، باید آییننامه استخدامی جدیدی تدوین شود که با قوانین مدیریت خدمات کشوری همخوانی داشته باشد و فراتر از ماده ۵۴ قانون شهرداری عمل کند.
