به گزارش جماران، اسرائیل هیوم گزارش داد که محافل نظامی این رژیم اسرائیل درباره چگونگی فعال شدن ماده پنجم پیمان ناتو در صورت حمله به مواضع ترکیه بحث میکنند و استدلال میکنند که حملات اسرائیل به نیروهای ترکیهای مستقر در خارج از این کشور، لزوماً منجر به دخالت ناتو نخواهد شد.
طبق نوشته اسرائیل هیوم، ماده پنجم از خاک ترکیه محافظت میکند، اما به طور خودکار شامل نیروهای ترکیهای مستقر در سوریه یا شمال قبرس نمیشود.
این تحلیل دو روز پس از حمله هوایی اسرائیل به بخشهایی از یک پایگاه هوایی متروکه در شمال سوریه و نزدیک مرز ترکیه (ابوالظهور) منتشر شده است؛ پایگاهی که تلآویو بر این باور بود نیروهای ترکیه قصد دارند در آن مستقر شوند.
«اسرائیل هیوم» در این گزارش نوشته است که در صورت نبود نیروهای ترکیه، حمله اسرائیل صرفاً زیرساختهای نظامی را هدف قرار میدهد، اما استقرار نیروهای ترکیه میتواند معادلات را تغییر دهد و خطر کشته شدن نظامیان ترکیه، واکنش متقابل آنکارا، ورود آمریکا به بحران و رویارویی مستقیم با یکی از اعضای ناتو را به دنبال داشته باشد.
این روزنامه تأکید کرده است که چنین پیامدهایی میتواند محاسبات اسرائیل را پیچیدهتر کند، هرچند از دید نویسنده، این مسئله لزوماً به معنای سلب اختیار اسرائیل برای تصمیمگیری درباره اقدام نظامی نیست.
در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که اسرائیل علاوه بر بررسی نحوه اجرای ماده پنجم پیمان ناتو، دامنه جغرافیایی تعهدات این پیمان را نیز مورد توجه قرار داده است. بر اساس این تحلیل، ماده پنجم ناتو از اعضای این ائتلاف در قلمرو رسمی کشورهای عضو حمایت میکند، اما حضور نیروهای نظامی ترکیه در خارج از مرزهای این کشور، از جمله سوریه یا قبرس شمالی، الزاماً به معنای برخورداری آنها از همان سطح حمایت ناتو نیست.
این روزنامه همچنین روابط امنیتی نزدیک میان آنکارا و دمشق را از منظر اسرائیل یک تهدید ارزیابی کرده و نوشته است که گسترش همکاریهای نظامی ترکیه در سوریه میتواند نگرانیهای امنیتی تلآویو را افزایش دهد.
اقتصاد۲۴-روزنامه یسرائیل هیوم در گزارشی با عنوان «عمق راهبردی ترکیه به بخشی از محاسبات نظامی اسرائیل تبدیل شده است»، تصریح کرد که اسرائیل نحوه کارکرد ماده ۵ پیمان ناتو را «بررسی» کرده و مدعی است تلآویو میتواند به نیروهای ترکیه حمله کند، بدون اینکه باعث مداخله ناتو شود.
این گزارش اشاره کرد که عضویت ترکیه در ناتو به معنای حمایت از این کشور در سوریه نیست و توضیح داد که اسرائیل پایگاه هوایی سوریه «ابوالظهور» را پیش از رسیدن نیروهای ترکیه بمباران کرد.
طبق همین منبع، دکترین [اسرائیل] خلاصه میشود در غیرفعال کردن زیرساختها پیش از رسیدن نیروهای ترکیه؛ چرا که به محض رسیدن آنها، هرگونه حمله، خطر تلفات انسانی ترکیه، پاسخ آنکارا، مداخله آمریکا و رویارویی با یکی از اعضای ناتو را به همراه دارد و این هزینهها، محاسبات را تغییر میدهد.
در ۱۸ اوت، ۸ بمب، باند فرودگاه و تأسیسات نظامی آن را هدف قرار داد و گزارشی از تلفات منتشر نشد. پایگاه «ابوالظهور» در ادلب و در حدود ۷۰ کیلومتری مرز ترکیه واقع شده است. اسرائیل بعداً اعلام کرد که سوریه با اجازه دادن به استقرار نیروهای ترکیه در آنجا با وجود هشدارهای مکرر اسرائیل، در آستانه نقض وضعیت امنیتی موجود بود؛ این در حالی است که آنکارا وجود هرگونه طرحی برای استقرار نیرو را تکذیب کرده است.
اسرائیل منتظر رسیدن نیروها، هواپیماها، رادارها یا سامانههای پدافند هوایی ترکیه نماند، بلکه زیرساختهای لازم برای پذیرش آنها را پیش از آنکه تهدید تثبیت شود، نابود کرد.
این روزنامه در گزارش خود میگوید که بررسی تلآویو نه تنها محدود به نحوه کارکرد ماده ۵ پیمان ناتو بود، بلکه دامنه آن را نیز شامل میشد، بهویژه اینکه این پیمان از خاک ترکیه محافظت میکند و به نیروهای ترکیه اجازه نمیدهد این [چتر حمایتی] را به خاک سوریه یا قبرس منتقل کنند. همچنین این گزارش اشاره کرد که کشتیها و هواپیماهای ترکیه که در دریای مدیترانه فعالیت میکنند، پرسشهای جداگانهای را در ارتباط با این پیمان برمیانگیزند؛ اما حتی در مواردی که ماده ۵ اعمال میشود، اقدام جمعی خودکار نیست، چرا که ناتو بر اساس اجماع عمل میکند و هر کشور عضو، واکنشی را که مناسب بداند تعیین میکند. روزنامه عبری توضیح داد که آنکارا نمیتواند در خارج از مرزها با لباس نظامی از حمایت ناتو برخوردار شود.
منبع: شفقنا
