چگونه باتری لپ‌تاپ خود را بازیافت کنیم؟

بازار تلفن همراه طی یک سال گذشته یکی از نمونه‌های قابل توجه تغییر قیمت کالاهای مصرفی در ایران است؛ بازاری که بررسی قیمت مدل‌های پرمخاطب آن از مرداد ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افزایش قیمت گوشی‌ها تنها یک تغییر عددی در برچسب کالا نیست، بلکه بازتابی از فشار همزمان نرخ ارز، هزینه‌های واردات، محدودیت‌های عرضه و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان است و در نهایت فاصله میان درآمد خانوار و هزینه تامین یک کالای ضروری و ارتباطی را بیشتر کرده است.

بررسی روند قیمت مدل‌های مختلف تلفن همراه در این بازه زمانی نشان می‌دهد اگرچه شدت افزایش قیمت در همه مدل‌ها یکسان نبوده، اما مسیر کلی بازار به شدت صعودی است و در این میان، رشد قیمت مدل‌های میان‌رده و اقتصادی اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این گروه سهم قابل توجهی از تقاضای بازار را به خود اختصاص داده و افزایش قیمت آن‌ها مستقیما بر انتخاب بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان اثر می‌گذارد.

در جدول زیر میزان افزایش قیمت تعدادی از گوشی‌های پر مخاطب تلفن همراه در بازار از مرداد ماه سال گذشته تا مرداد ماه امسال بررسی و نسبت افزایش قیمت در آن ذکر شده که نشان دهنده افزایش شدید قیمت تلفن همراه طی بازه زمانی یک ساله و از میزان دو تا چهار برابر قیمت است.

امروز آنچه در بازار موبایل رخ داده را نمی‌توان صرفا با عبارت «گرانی گوشی» توصیف کرد. مسئله مهم‌تر، کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده است. فردی که یک سال قبل با بودجه مشخص امکان خرید یک مدل معین را داشت، امروز ممکن است با همان میزان درآمد ناچار باشد به سراغ گزینه‌ای بسیار ارزان‌تر برود یا خرید خود را به تعویق بیندازد بنابراین از این منظر، افزایش قیمت موبایل را باید بخشی از روند کوچک‌تر شدن سبد مصرفی خانوار دانست.

از سوی دیگر نیز ساختار بازار تلفن همراه باعث شده این کالا نسبت به تحولات حوزه واردات و ارز حساسیت بالایی داشته باشد چراکه تلفن همراه در ایران کاملا وابسته به واردات و تولیدات خارجی است؛ ‌بنابراین هرگونه اختلال در ثبت سفارش، تخصیص ارز، ترخیص یا ورود کالا می‌تواند به سرعت در سطح عرضه و در نهایت قیمت بازار منعکس شود و این در حالی است که در ماه‌های اخیر نیز گزارش‌هایی درباره محدودیت یا توقف مقطعی ثبت سفارش تلفن همراه منتشر شد و نگرانی‌هایی درباره کاهش عرضه و افزایش قیمت ایجاد کرد.

بنابراین، روند قیمت موبایل در یک سال گذشته نشان می‌دهد که افزایش هزینه‌های واردات، نوسانات ارزی و محدودیت‌های عرضه، در کنار کاهش قدرت خرید خانوار، بازار تلفن همراه را با شرایط پیچیده‌ای مواجه کرده که در آن رشد قیمت بیشتر ناشی از کاهش عرضه و افزایش قیمت ارز است و در چنین شرایطی، ثبات در فرآیند واردات، تامین ارز و مقررات تجاری و همچنین جلوگیری از ایجاد وقفه در عرضه، می‌تواند مهم‌ترین پیش‌شرط برای کنترل قیمت‌های بازار باشد. منبع ايسنا انتهای پیام/

مهم‌ترین بخش هر خودروی برقی بی‌تردید باتری است؛ بخشی که در عین اهمیت، یکی از جوان‌ترین فناوری‌ها هم به شمار می‌رود. هرچند ایده‌ی آن به قرن نوزدهم بازمی‌گردد، نخستین باتری‌های تجاری لیتیوم‌یون را سونی در سال ۱۹۹۱ ساخت. نام‌های مختلفی هم که برای این باتری‌ها می‌شنویم، گاهی گیج‌کننده‌اند؛ برای نمونه، باتری لیتیوم-آهن-فسفات همان باتری لیتیوم‌یون است یا چیزی متفاوت؟

با وجود این نام‌های پرزرق‌وبرق، همه‌ی آن‌ها باتری‌های لیتیوم‌یون هستند، همگی به یک شیوه کار می‌کنند و همگی اجزای پایه‌ی یکسانی دارند. در واقع باتری‌ها از صدها سلول تشکیل می‌شوند؛ هر سلول چند ولت برق تولید می‌کند و کنار هم درون یک محفظه قرار می‌گیرد تا انرژی لازم برای یک خودروی برقی را فراهم کند. هر سلول دو الکترود دارد، یعنی کاتد مثبت و آند منفی، و میان آن‌ها یک جداکننده‌ی نارسانا از جنس پلاستیک یا سرامیک قرار می‌گیرد؛ افزون بر آن، یک لایه‌ی نازک الکترولیت مایع هم در ساختار سلول دیده می‌شود.

سلول‌ها می‌توانند نازک و تخت باشند، شبیه یک قرص بزرگ افتر ایت، یا برای رسیدن به قالب استوانه‌ای و منشوری به‌صورت رول درآیند؛ با این حال، همه‌ی آن‌ها همان چهار جزء را در خود دارند. تنها چیزی که در یک باتری لیتیوم‌یون تغییر می‌کند، فرمول‌بندی کاتد است. دو نوع رایج باتری خودروی برقی،  نیکل-منگنز-کبالت و لیتیوم-آهن-فسفات هستند که به‌ترتیب با نام‌های اختصاری «NMC» و «LFP» شناخته می‌شوند.

هر دو نام در اصل مخلوط شیمیاییِ به‌کاررفته برای ساخت کاتد را توصیف می‌کنند، در حالی که آند همیشه پایه‌ی کربنی دارد و معمولا از گرافیت ساخته می‌شود. صنعت باتری این فرایند را به پختن کیک تشبیه می‌کند، اما واقعیت این است که در یک سلول باتری لیتیوم‌یون، مواد اولیه‌ی کمتری از یک کیک نمایشی تلویزیونی به کار می‌رود. کاتد با مخلوط‌کردن مواد شیمیایی به شکل خمیر ساخته می‌شود، سپس این خمیر روی فویل آلومینیومی پخش و خشک می‌شود؛ آند کربنی هم با خمیر گرافیت روی فویل مسی شکل می‌گیرد. فرمول‌های متفاوت، ویژگی‌های متفاوتی برای باتری به همراه دارند.

باتری‌های NMC می‌توانند انرژی بیشتری برای برد ذخیره کنند و کبالت برای چگالی توان مفید است، اما باتری ارزان‌تر LFP نه نیکل گران‌قیمت دارد و نه کبالت بحث‌برانگیز. از نظر پایداری هم وضعیت بهتری دارد. با این حال، همه‌ی آن‌ها به یک روش کار می‌کنند؛ هنگام شارژ، یون‌های لیتیوم در کاتد از میان الکترولیت و جداکننده به سمت آند کربنی حرکت می‌کنند و وقتی باتری در حال استفاده و در حال دشارژ است، همین یون‌ها دوباره به کاتد بازمی‌گردند.

پرسش اصلی برای خریدار خودروهای برقی این است که آیا باید نگران شیمیِ به‌کاررفته در خودرویی باشد که قصد خریدش را دارد یا نه. اگر پایداری و ملاحظات زیست‌محیطی معیار اصلی باشد، باتری‌هایی که از فلزات سنگین مانند نیکل و کبالت خالی‌اند، از نظر زیست‌محیطی امتیاز بهتری دارند. با این همه، در استفاده‌ی روزمره چیزی که اهمیت واقعی دارد اعداد مربوط به برد و عملکرد است، نه اینکه سازنده دقیقا با چه مسیری به آن اعداد رسیده باشد. منبع خبر آنلاین انتهای پیام/