دیدارنیوز: سخنگوی وزارت امور خارجه یاد و خاطره شهدای دیپلمات و خبرنگار در مزار شریف افغانستان را در گرامیداشت روز خبرنگار گرامی داشت.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران فرا رسیدن ضمن تبریک روز خبرنگار یاد شهدای دیپلمات شهید ایران در مزار شریف را نیز گرامی داشت.
او همچنین با اشاره به به شهادت رساندن تعدادی از خبرنگاران طی دو الی سه سال گذشته در لبنان و فلسطین توسط رژیم صهیونیستی، یاد خبرنگاران شهید در این کشورها را نیز گرامی داشت.
امنیت، کالای قابلخریداری از دلالان دروغین نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره پیمان دفاعی مشترک پاکستان، عربستان و ترکیه و موضع وزارت خارجه و راهبرد ایران درباره چنین ائتلافهایی، گفت: در یک نگاه ما میتوانیم بگوییم که این تحول نشانه تغییر در ادراک کشورهای منطقه است. کشورهای منطقه با توجه به تحولات دو، سه سال اخیر دریافتند که امنیت کالای قابل خریداری از دلالان دروغین امنیت نیست. سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران همیشه این بوده که کشورهای منطقه را ترغیب کند به همکاری، تقویت اعتماد متقابل برای امنیت درونزا، بدون تکیه بر بازیگران خارج از منطقه. از این حیث، این تحول را باید مورد توجه قرار داد.
کویت دسترسی کنسولی به چهار تبعه ایرانی را فراهم نکرده/ بستن مدرسه ایرانیان در کویت اقدامی غیرقابل توجیه است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اخبار منتشرشده در خصوص اقدام دولت کویت در بستن تنها مدرسه ایرانیان در این کشور و همچنین بازداشت چهار تبعه ایرانی و آخرین وضعیت دسترسی کنسولی به آنها گفت: در رابطه با چهار شهروند ایرانی، پیگیریهای ما مستمر ادامه داشته است. متأسفانه دولت کویت بدون توجه به تعهدات حقوقی بینالمللی خود که در اسناد بینالمللی تصریح شده، از اجازه دسترسی کنسولی به اتباع ما خودداری کرده است. این درخواست کاملاً مشروع و قانونی ایران است و امیدواریم مقامهای حکومت کویت در این تصمیم خود که کاملاً مغایر با تعهدات بینالمللیشان است، تجدیدنظر کنند و هرچه سریعتر شرایط و زمینه آزاد شدن شهروندان ایرانی را فراهم کنند. حداقل کاری که باید انجام دهند، فراهم کردن دسترسی کنسولی است.
او افزود: در مورد مدرسه ایرانیان، این یک اقدام عجیب دیگر از طرف حکومت کویت است. انتقامجویی از معصومترین اقشاری که از این مدرسه برای علمآموزی استفاده میکنند، به هیچ عنوان قابل توجیه نیست. این مدرسه قدمت طولانی دارد و چند دهه در آنجا فعال بوده و هیچ مشکلی نداشته است. به نظر میرسد که این تصمیم سیاسی باشد. این موضوع را هم سفارت ما در کویت در حال پیگیری است و امیدواریم که حل شود. به طور کلی، انتظار ما از کشورهای منطقه، از جمله کویت، این است که به جای فرافکنی، واقعاً خودداری کنند از در اختیار قرار دادن سرزمین و امکاناتشان برای اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران. این توقع زیادی نیست؛ این انتظاری است که منطبق با اصل حسن همجواری و منطبق با تعهدات دولت کویت طبق حقوق بینالملل است و انتظار داریم از اقداماتی که به هیچ عنوان کمک نمیکند به ترمیم روابط، خودداری کنند.
خروج کشورها از دیوان کیفری نشانه ناامیدی از عدالت گزینشی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره درخواست رسمی چاد و ونزوئلا برای خروج از دیوان بینالمللی کیفری و ارزیابی این تصمیم با توجه به تحولات دو سال گذشته در عملکرد این دیوان، از جمله برکناری دادستان کل به دلیل صدور کیفرخواست علیه رژیم صهیونیستی، گفت: این دو کشور تنها کشورهایی نیستند که درخواست خروج از دیوان بینالمللی کیفری دادهاند. پیش از این نیز چهار، پنج کشور اقدام مشابهی انجام داده بودند. این خود یک نشانه است؛ نشانه ناامیدی جامعه جهانی از محکمهای که با هدف خاتمه دادن به بیکیفرمانی تأسیس شد و قرار بود از ارتکاب شدیدترین جنایات بینالمللی ممانعت کند. آزمون چند سال اخیر، آزمونی بود که به دلیل فشار آمریکا و متحدینش بر دیوان، متأسفانه دیوان نتوانست از آن کامیاب خارج شود. فشارهایی که به دیوان وارد شد، به دلیل پیگیری نسلکشی و جنایات جنگی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی، و تهدیدهایی که دولت آمریکا علیه دادستان دیوان و قضات دیوان انجام داد، همه اینها بسیاری از کشورها را به این نتیجه رساند که قرار است ما با یک عدالت گزینشی روبهرو باشیم.
بقائی اظهار داشت: دیوان بینالمللی کیفری فقط ظاهراً این مأموریت را به آن دادهاند که در مواردی که منافع برخی از قدرتها اقتضا میکند، به کار رسیدگی به عدالت بپردازد و در سایر موارد رفتار کاملاً متفاوتی داشته باشد. این وضعیت عملاً طرح چند دههای را که از بعد از جنگ جهانی اول و سپس جنگ جهانی دوم برای مقابله با شدیدترین جنایات بینالمللی شروع شد، با یک عقبگرد جدی مواجه خواهد کرد. مسئولیت اصلی آن هم بر عهده آمریکا و کشورهایی است که در قبال جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی نهتنها بیتفاوت بودند، بلکه مانع از پیگیری در هر دو دیوان بینالمللی کیفری و دیوان بینالمللی دادگستری شدند.
کشورهای منطقه باید با درس گرفتن از تحولات اخیر، مسیر امنیت جمعی را انتخاب کنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تمایل ایران برای پیوستن احتمالی به پیمان مشترک پاکستان، عربستان و ترکیه گفت: جمهوری اسلامی ایران خودش پیشگام بوده و همیشه بر پیگیری سازوکارهای امنیتی مبتنی بر همکاری بین کشورهای منطقه تأکید کرده است؛ امنیتی که درونزا باشد و عاری از اعمال نفوذ و مداخله مخرب بازیگران خارج از منطقه باشد. آن طرحها کماکان وجود دارند و با توجه به تحولات، حتماً میتوانند بهروز شوند. ما در تماس نزدیک با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه هستیم و امیدواریم که همه کشورها با درس گرفتن از تحولات دو، سه سال اخیر، بهترین مسیر را در راستای تقویت امنیت جمعی منطقه اتخاذ کنند.
ارتباط دادن ارسال کنوانسیون خزر به تحولات جنگ تحمیلی وجهی ندارد
به نقل از ایرنا، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که در ده روز اخیر، همزمان با مطرح شدن ارجاع کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر از سوی دولت به مجلس برای تصویب، انتقادهایی درباره زمانبندی ارجاع این کنوانسیون به مجلس از سوی منتقدان مطرح شده است. همزمان، برخی منتقدان بهصراحت ادعا میکنند که ارجاع این کنوانسیون در شرایط فعلی، در حالی که هنوز خاتمه جنگ صورت نگرفته، ضرورتی ندارد. برخی دیگر نیز مدعی هستند که این ارجاع تحت فشار یک کشور خاص صورت گرفته است. پاسخ وزارت امور خارجه به این انتقادها چیست؟ و فکر میکنید زمانبندی انتخاب شده، تامین کننده منافع ایران از تصویب این کنوانسیون است؟ گفت: شما هر زمانی که انتخاب کنید برای تصویب یک سند بینالمللی، میتوانید تحلیل کنید که زمان مناسبی است یا نامناسب. به هر حال، این سند از سال ۱۳۹۷ که امضا شده تا الان، ابعاد مختلف آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته؛ نه فقط در وزارت امور، بلکه در سایر نهادهای ذیصلاح در تصمیمسازی و تصمیمگیری. جمهوری اسلامی ایران در مورد منافع و مصالح ملی، مستقل تصمیم میگیرد. فکر نمیکنم دیگر نیازی به توضیح باشد. ما نشان دادیم که تصمیمگیری در رابطه با عضویت در اسناد بینالمللی، منحصراً با در نظر گرفتن منافع کشور صورت میگیرد. این سند ۵ عضو دارد؛ پنج کشور ساحلی خزر. چهار کشور دیگر امضا کردند. اینکه کشور یا کشورهایی تمایل داشته باشند که این سند زودتر لازمالاجرا بشود، به خاطر اینکه میدانید مادامی که هر پنج کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرا شدن پیدا نمیکند، این خیلی طبیعی است.
بقائی افزود: به هر حال، کشورهایی که تصمیم میگیرند برای تأمین مشترکشان یا برای مقابله با نگرانیهای مشترک، سندی را تدوین کنند، دوست دارند که آن سند لازمالاجرا بشود. از این جهت، کاملاً طبیعی است که کشورهای چهار کشور دیگر هم متمایل باشند که این سند زودتر لازمالاجرا شود. ما منافع خودمان را در نظر میگیریم، کما اینکه در این هفت سال، از سال ۱۳۹۷ تا الان، به جمعبندی نرسیده بودیم برای اینکه این سند را برای مجلس ارسال کنیم. این ارتباط دادن این موضوع به تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی، خیلی وجهی ندارد. دیدگاهها مختلف است و ما هم احترام میگذاریم. در نهایه، تصمیم بر عهده مجلس شورای اسلامی است، طبق قانون اساسی. ما به عنوان دستگاه دیپلماسی، وظایف خودمان را انجام دادیم. باز هم در ادامه این مسیر باید هم تبیین بکنیم، هم توضیح بدهیم، دیدگاه مختلف را هم میشنویم، ولی تعیین تکلیف این سند بعد از هفت، هشت سال، قاعدتاً بر عهده مجلس شورای اسلامی است که انشاءالله انجام خواهد شد.
هنوز تصمیم قطعی برای سفر رئیس جمهور به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل گرفته نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در مورد انجام سفر رئیس جمهور اسلامی ایران به نیویورک برای شرکت در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت: بگذارید به ایام نشست مجمع عمومی نزدیکتر شویم تا در این خصوص بیشتر صحبت کنیم. هنوز تصمیم قطعی در این رابطه گرفته نشده است. معمولاً همانطور که در جریان هستید، هر ساله هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سطح رئیسجمهور در نشست مجمع عمومی شرکت میکند. این رویداد، مهمترین نشست سالانه سازمان ملل متحد است و ما همواره از این فرصت برای تبیین مواضع خود استفاده کردهایم. امسال نیز در نظر داریم از این فرصت بهره ببریم. البته موضوع بستگی به شرایط، اوضاع و احوال دارد و انشاءالله ظرف هفتههای آینده در این خصوص اطلاعرسانی خواهد شد.
تنگه هرمز به دلیل اختلاف نظر ایران و عمان بسته نشده که با تفاهم تهران و مسقط باز شود
اسماعیل بقائی در پاسخ به سوالی در خصوص نتیجه مذاکرات ایران و عمان در خصوص تنگه هرمز و شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز توضیح داد: تنگه هرمز که به دلیل اختلاف نظر میان ایران و عمان بسته نشد! دلیل بسته شدن تنگه هرمز، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، سوءاستفاده از این تنگه و همچنین استفاده از پایگاههای مستقر در کرانه جنوبی خلیج فارس برای حمله به ایران بود. بنابراین طبیعی است که تعیین مسیر تردد کشتیرانی میان ایران و عمان، امری دوجانبه بین دو کشور باشد. حتماً آثار و پیامدهای آن متوجه کشتیرانی بینالمللی سایر کشورها نیز خواهد شد، ولی فینفسه مذاکرهای است دوجانبه بین دو دولت ساحلی با هدفی بسیار مشخص؛ که همان توافق بر سر مسیر تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز است.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: باز شدن تنگه هرمز منوط به رفع شرایطی است که به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بر جمهوری اسلامی ایران و بر کل منطقه تحمیل شده است. در نظر داشته باشید که ما کماکان در وضعیت جنگی هستیم؛ مادامی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد — که طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این جنس به مثابه اقدام تجاوزکارانه است — و مادامی که سایر نقضهای آمریکا تداوم داشته باشد، شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه هرمز تبدیل به یک آبراه امن شده است، وجود نخواهد داشت. لذا این بر عهده طرف آمریکایی است که اقدامات غیرقانونی و مخرب خود را — که تنها بیست و یک یا بیست و دو روز بعد از امضای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ شروع کرد و ادامه داد — متوقف و جبران کند تا پس از آن بتوانیم در مورد گامهای بعدی صحبت کنیم.
در حال بررسی بیانیه مشترک با عمان هستیم/ در این مرحله درباره عوارض در تنگه هرمز مذاکره نمیکنیم
بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در مذاکرات ایران به طرف عمانی درباره مسیر جدید در تنگه هرمز، آیا موضوع دریافت عوارض عبور نیز مطرح شده است و اگر مطرح شده، آیا این عوارض میان دو کشور تقسیم خواهد شد یا صرفاً به ایران تعلق خواهد گرفت؟» گفت: ما دراین مرحله در مورد چنین جزئیاتی بحث نمیکنیم. همچنان بحثها ادامه دارد. من قبلاً هم گفته بودم که در مورد نقشه تردد تفاهم حاصل شده، در مورد بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در مورد آن بحث میشود، ولی مذاکرات به شکل خیلی روان و سازنده دارد انجام میشود. راجع به این جزئیات ما الان بحثی نداریم. آن چیزی که مشخص است، سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز، در مورد موضوعات مرتبط با محیط زیست، همکاری در زمینه ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرایم تمهید خواهد شد. قاعدتاً وقتی شما خدمات دریایی ارائه بدهید، حتماً ما بهازای آن را هم باید دریافت کنید.
در مصاف با دشمن از گنجینه غنی ادبی و فرهنگی و تمدنی خود استفاده میکنیم
اسماعیل بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ادبیات به کار گرفته از سوی او در پاسخ به رئیسجمهور آمریکا گفت: ما در مصاف با دشمن از همه داشتههایمان، از گنجینه غنی ادبی و فرهنگی و تمدنی خودمان استفاده میکنیم. فکر نمیکنم که ما از همان رویکردی که همیشه داشتیم عدول کردیم. ولی جورج برنارد شاو میگوید که شما وقتی که با خوک، با خوکها کشتی میگیرید، نباید انتظار داشته باشید که گلآلود نشید. به هر حال، این گلآلود شدن گاهی وقتها بخشی از کشتیگیری است که بر شما تحمیل شده است.
مذاکرهای با آمریکا نداریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص نقش شورای عالی امنیت ملی در مذاکرات ایران و عمان در مورد تنگه هرمز و همچنین مذاکره با آمریکا برای بازگشت طرف مقابل به تعهدات تفاهمنامه اسلامآباد گفت: روند تصمیمگیری مشخص است؛ هر مذاکرهای که توسط وزارت امور خارجه انجام میشود، تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و گزارشِ تمامیِ فرآیندها به طور کامل ارائه میشود. بر اساس دستورالعملهایی که مراجع بالادستی صادر میکنند، این روند پیگیری میشود و در این مورد هم قاعدتاً به همان شکل عمل خواهد شد. درباره اینکه آیا الان با آمریکا مذاکرهای داریم یا خیر، قبلاً هم عرض کردم و آقای عراقچی هم دیروز فکر میکنم دقیقاً به همین موضوع اشاره کرد؛ ما مذاکرهای با آمریکا نداریم. البته تبادل پیام از طریق میانجیها در مورد موضوعات روز امر طبیعی است که صورت بگیرد، ولی اینکه گام بعدی چه خواهد بود، بستگی به شرایط دارد. در حال حاضر، ما متمرکز بر مذاکرات با کشور عمان برای تعیین تکلیف مسیر تردد کشتیرانی هستیم.
پیگیری حقوقی جنایتهای جنگی علیه ایران را با جدیت ادامه میدهیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تشکیل تیم حقوقی مشترک میان وزارت امور خارجه و قوه قضاییه، اهداف آن و اینکه آیا پیگیری حقوقی جنایتهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در یک سال اخیر علیه ایران نیز در دستور کار این تیم قرار دارد، گفت: مهمترین کاری که ما باید انجام دهیم، تشکیل پرونده و صدور کیفرخواست برای عاملان و آمران جنایتهای ارتکابی طی هر دو جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران است. این کاری است که ما باید در سطح محاکم داخلی انجام دهیم، به خاطر اینکه طرح موضوع در محاکم بینالمللی و مراجع بینالمللی مستلزم این است که طی مراحل دادرسی در محاکم داخلی شده باشد. از این جهت، این اتفاقی که افتاد، همکاری نزدیکتر بین وزارت امور خارجه و قوه قضاییه، بسیار کمک خواهد کرد؛ هم در مسیر مستندسازی و هم در مسیر طرح موضوع در مراجع بینالمللی. موضوع مستندسازی، موضوعی است که به صورت مداوم دارد انجام میشود. همین سندی که اخیراً وزارت بهداشت اعلام کرد در مورد جنایت لامرد و استفاده از سلاحهای ممنوعه توسط آمریکا، خودش یک سند مهم است. ما به مراجع حقوق بشری و نهادهای ذیربط بینالمللی منعکس کردیم و قطعاً این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد.
مسیر شمالی و جنوبی بعد از تفاهم بین ایران و عمان به مسیر میانهای تبدیل خواهد شد/ توان مینروبی و مدیریت تنگه را داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در چند روز اخیر، صحبتهایی مطرح بود مبنی بر اینکه حتی اگر تفاهمی با عنوان صورت بگیرد، تا وقتی که خط میانی مینروبی نشود، همچنان ما مجبور هستیم از مسیرهای موسوم به شمالی و جنوبی استفاده بکنیم. در این صورت، آیا ایران توان لازم برای پایش و نظارت بر ورودی و خروجی کشتیها را خواهد داشت و دیگر اینکه صحبتهایی مطرح میشود که ایران ممکن است از سایر کشورها تقاضا بکند برای اینکه در مشارکت بکنند؟» گفت: در بند پنج یادداشت و تفاهمی که آمریکا نقض کرد، خیلی روشن نقش ایران تصریح شده بود؛ مسئولیت مدیریت آتی تنگه هرمز بر عهده ایران بود و تأمین امنیت هم به همچنین، که شامل اقدامات لازم برای ایمنسازی و مینروبی میشد. همچنان این موضوع به همان شکل انجام خواهد شد. موضوعی است که بین دو دولت ساحلی باید انجام بشود، بین ایران و عمان. توانمندی لازم هم وجود دارد. مسیر شمالی و جنوبی قاعدتاً بعد از تفاهم بین ایران و عمان تبدیل خواهد شد به مسیر میانهای که دو کشور روی آن تفاهم میکنند؛ مسیر امن.
او افزود: این را باز تأکید میکنم که هیچوقت مسیر جنوبی، مسیر مجاز و امن نبوده است. اساساً دلیل اصلی که از هفدهم تیر ماه آتش جنگ دوباره شعلهور شد، همین نقض عهد از سوی آمریکا و اصرارش بر باز کردن یک مسیر ناامن و غیرمجاز، در نقض کامل یادداشت تفاهم بود. با ردیاب خاموش شروع به عبور دادن کشتیهای تجاری و بعضاً کشتیهای نظامی از مسیر جنوبی کردند و همین امر باعث شد که مجموعه اتفاقاتی بیفتد و شرایط را پیچیدهتر بکند. بنابراین، هدف این است از این مذاکرات که ایران و عمان به یک مسیر میانه برسند؛ مسیری که البته موقت خواهد بود تا زمانی که TSS جدید تفاهم بشود.
مسوول مذاکرات کیست، عراقچی یا رضایی؟
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به تغییرات در شورای امنیت، آیا این تغییرات بر مذاکرات احتمالی و تصمیمگیری سیاست خارجی ایران تأثیر دارد؟ الان مسئول مذاکرات کیست، عراقچی یا رضایی؟» گفت: همه جهان به عیان دید در این یک سال و نیم که کشور ما کشور نهادهاست، نه کشور اشخاص، به همین راز ماندگاری و پیروزی جمهوری اسلامی ایران در این شرایط پرچالش بود. تصمیمسازی و تصمیمگیری در قالب مجموعهای از نهادها صورت میگیرد و قاعدتاً این نهادها هستند که در مورد موضوعات مهم کشور، از جمله مباحث مرتبط با مذاکرات، تصمیمگیری میکنند. من از این فرصت استفاده میکنم و خدمت آقای محسن رضایی تبریک گفته و برای ایشان آرزوی موفقیت میکنم. قطعاً وزارت امور خارجه کمافیالسابق تمام تلاش خود را در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی، برای پیشبرد مصالح و منافع ملت ایران، خواهد کرد.
وزارت امور خارجه با مجلس هماهنگ است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به سوالی در مورد ناهماهنگی مجلس و وزارت امور خارجه یا مخالفت مجلس با مذاکرات ایران و عمان در خصوص تنگه هرمز توضیح داد: خیر، چنین چیزی نیست. نهادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران، از جمله وزارت امور خارجه، کاملاً با مجلس شورای اسلامی هماهنگ هستند. در رابطه با مصوبات، فکر میکنم اشاره شما به طرحی است که در کمیسیونهای مجلس در رابطه با مدیریت تردد در تنگه هرمز در حال پیگیری است. این طرح در حال بررسی است و وزارت امور خارجه نیز در روند رسیدگی به آن حضور دارد و دیدگاههای خود را مطرح میکنیم. همین امروز صبح، قبل از این جلسه، آقای عراقچی جلسه بسیار مفید و ارزشمندی با اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی داشت و در مورد طیفی از موضوعاتی که همین امروز موضوع سؤالهای شما بود، بحث و گفتوگو کردیم. الحمدلله این تماسها و رایزنیهای نزدیک میان وزارت امور خارجه و مجلس شورای اسلامی وجود دارد و حتماً کمک میکند تا ما به صورت هماهنگ، منافع ملی خود را پیش ببریم.
محاصره دریایی ایران، تداوم اقدام تجاوزکارانه آمریکا است/ واشنگتن جایگاه اخلاقی و حقوقی برای مطالبه بازگشایی هرمز ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای روزنامه نیویورکتایمز مبنی بر ارائه فهرستی از خواستههای ایران و تأثیر آن بر بازگشایی تنگه هرمز و همچنین موضوعاتی مانند غرامت، رفع محاصره یمن، حملات و خروج نیروهای آمریکایی و بهروزرسانی تفاهمنامه اسلامآباد، گفت: این فضاسازیهای رسانهای بیشتر با هدف سفیدشویی اصل موضوع است. در هر تحلیلی راجع به وضعیت فعلی تنگه هرمز، شما باید بلافاصله به دلیل و علت اصلی بروز آن توجه کنید. تنگه هرمز از زمان خلقت حضرت آدم تا اوایل اسفند ۱۴۰۴ باز بود؛ علیرغم اینکه در این ۴۷ سال جمهوری اسلامی ایران با تحریمهای ناجوانمردانه و ظالمانه طرفهای غربی مواجه بود، علیرغم اینکه ما نگهبان عبور و مرور کشتیها بودیم و بخش قابل توجهی از انرژی دنیا از این آبراه میگذشت، با وجود این هیچ اتفاقی برای کشتیهای عبوری نمیافتاد. فراموش نکنیم که تنگه هرمز و مسائلی که برای آن پیش آمد، ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود و کماکان ادامه دارد.
بقائی در ادامه اشاره کرد: اینکه میگویند ایران شرطهایی را گذاشته، باید مراجعه کنند به دولت خودشان. دولت آمریکا کماکان با افتخار اعلام میکند که بنادر ایران را محاصره دارد و به کشتیهای ایران متعرض میشود. در این شرایط، آمریکا هیچ جایگاه اخلاقی و حقوقی ندارد که بخواهد در مورد عدم باز بودن تنگه هرمز شکایت بکند. خلاصه، خود کرده را تدبیر نیست. این مشکلی است که آمریکا درست کرده و مادامی که این نقضها ادامه داشته باشد، من نمونهاش را عرض کردم؛ محاصره دریایی به مثابه تداوم عمل تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران. در این وضعیت اساساً آیا کشتیرانی بینالمللی خودش جرأت میکند که از این مسیر عبور کند، به دلیل اینکه آمریکا کماکان اصرار دارد بر اقدامات تجاوزکارانهاش از طریق حفظ محاصره دریایی علیه ایران.
دعوتنامه برای سفر رئیس مجلس و وزیر امور خارجه از طرف پاکستان
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا برنامهای برای سفر قالیباف و عراقچی به اسلامآباد وجود دارد و پاکستان با چه هدفی از مقامات ایران برای سفر دعوت کرده است؟» گفت: رفتوآمد بین دو کشور همسایه که دارای روابط خیلی نزدیک و رو به توسعه هستند طبیعی است. هم مقامهای پاکستانی از ایران دیدار میکنند و هم متقابلاً سفرهایی از این طرف صورت میگیرد. در همین روزهای اخیر ما سفر وزیر صنعت، معدن و تجارت و همینطور وزیر کشور به پاکستان را داشتیم که در مورد موضوعات مرتبط با وزارتخانههای ذیربط گفتوگو کردند. دعوتنامهای هم برای سفر عراقچی و قالیباف واصل شده و هر وقت که زمان مناسب باشد، این سفر انجام خواهد شد. عمدتاً هم روابط دوجانبه مدنظر است. رابطه ایران و پاکستان، رابطه بسیار مهمی است. در این هفت، هشت ماه اخیر از قبل هم مهمتر شده، به دلایل مختلف؛ لذا این رفتوآمدها بخش طبیعی رابطه خوب بین دو همسایه است.
دولت عراق همه تلاش خود را برای جلوگیری از سوءاستفاده از قلمرو عراق علیه امنیت ایران به کار گیرد
بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص آینده روابط امنیتی ایران و عراق توضیح داد: حتماً ما باید تلاش بکنیم که دورنمای روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق در همه حوزهها، از جمله حوزه امنیت، دورنمایی روشن باشد. روند نیز به همین شکل است و رایزنیهای دو کشور به صورت مستمر ادامه دارد. ما نسبت به تهدیدها و خطراتی که امنیت مرزهای دو کشور را تهدید میکند آگاه هستیم. همیشه از طرف مسئولان محترم عراق و اقلیم کردستان عراق این اطمینان خاطر را داشتهایم که همه تلاش خود را برای جلوگیری از سوءاستفاده از قلمرو عراق توسط گروههای تروریستی و بازیگران مخرب خارج از منطقه — از جمله آمریکا — برای ضربه زدن به منافع ایران انجام میدهند. روند همکاریها مثبت است و امیدواریم که این فرآیند، بر مبنای تفاهمنامه امنیتی که چند سال قبل بین دو کشور منعقد شد، روز به روز گسترش پیدا کند.
برخی از اظهارنظرها درباره کنوانسیون خزر بر اساس مفروضات کلیشهای ذهنی است که هیچ مبنایی در سند و سابقه مذاکراتی ندارند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به برخی ادعاها و انتقادات وارد شده پیرامون ارجاع کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر به مجلس گفت: ادعا شد که معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در نشستهای مختلف رسانهای حضور پیدا میکند و از رسانهها خواهش میکند که به این موضوع نپردازند، در صورتی که همان هفته گذشته آقای دکتر غریبآبادی در جمع سردبیران و مدیران مسئول حاضر شدند، توضیح دادند، تبیین کردند. اینطور نیست. واقعاً این موضوع، موضوعی نیست که مخفیانه انجام بشود.
بقائی گفت: بنده ده روز قبل، صراحتاً زمانی که قرار بود لایحه ارسال بشود، اعلام کردم حق مردم است که کامل آگاه باشند، بدانند در مورد موضوعی که به هر حال برای امنیت ملی، برای مصالح ملی اهمیت دارد. رسانهها، نخبگان کشور، حقوقدانان باید در مورد آن بحث کنند، اما باید متن کنوانسیون را ببینند، سوابق را ببینند. برخی از اظهارنظرهایی که راجع به کنوانسیون میشود، کاملاً مشخص است بر اساس برخی مفروضات کلیشهای ذهنی است که هیچ مبنایی نه در سند دارد و نه در سابقه مذاکراتی و مباحث مرتبط با بحثهای مربوط به سند در نهادهای تصمیم. سوابق روشن است. فرض بفرمایید در مورد سهم ایران از منابع بستر و زیر بستر دریا، صحبت از ۵۰ درصد و ۲۰ درصد و کمتر و بیشتر میشود، در حالی که اصلاً در این سند راجع به خط مبدأ، صحبتی نمیشود؛ چون ما اگر خط مبدأ را تعیین نکنیم، نمیتوانیم در مورد میزان سهم ایران صحبت بکنیم، در مورد خط مبدأ اساساً در این کنوانسیون صحبتی نمیشود. قرار هست در قالبهای دیگری، از جمله مذاکرات دوجانبه، انجام بشود. ما مذاکراتمان با جمهوری ترکمنستان، با جمهوری آذربایجان، شروع شده، در مقاطعی متوقف شده، ولی بحثی است ادامهدار و بنابراین اصلاً در این سند راجع به این موضوع صحبت نمیشود.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: باید تصمیمگیری بشود. تصمیمگیری هم بر عهده مجلس شورای اسلامی است. جمعبندی در وزارت امور خارجه و هیئت دولت این بود که بعد از هفت، هشت سال و در شرایطی که چهار کشور دیگر ساحلی این دریاچه ملحق شدند به سند و با توجه به اینکه این سند از حیث حقوقی چارچوب را مشخص میکند، از جمله اینکه ممانعت میکند از نظامیسازی دریای خزر و مجموعه دیگری از نکات مهم و مفیدی که در این سند وجود دارد، الان زمان مناسبی است برای طرح موضوع. ما حتماً انتظار نداریم که در مورد موضوعی به این اهمیت بحث و گفتوگو صورت نگیرد، اما همانطور که عرض کردم، این انتظار را داریم که بحث و گفتوگوها با توجه به متن سند، با توجه به سابقه مذاکراتی و با توجه به مزایا و احیاناً معایبی که الحاق ما خواهد داشت، بحث بشود و کمک شود به روند تصمیمگیری توسط مجلس محترم شورای اسلامی.
ادامه دارد ..
