بیانیه وزارت خارجه به مناسبت سالروز حمله به کنسولگری ایران در مزار شریف/ انفجار‌های کنترل‌شده در جنوب اصفهان/ سپاه: تفاهم‌نامه‌های حاصل‌شده «سند تسلیم آمریکا» است/ مقام آمریکایی: انتظار داریم ایران و عمان به‌زودی درباره هرمز توافق کنند

دیدارنیوز _ سرویس بین‌الملل: در پی تجاوز نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران در روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ و ترور آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب، درگیری میان طرف‌ها آغاز شد و در روز چهلم، موقتا جنگ متوقف و آتش‌بس به مدت دو هفته برقرار شد.

به گزارش دیدارنیوز، روز شنبه (۲۲ فروردین)، مذاکرات طولانی میان ایران و آمریکا در اسلام‌آباد پاکستان برگزار شد اما طرفین با وجود مذاکره تا بامداد یکشنبه در اسلام آباد به توافقی نرسیدند. بنابر گزارش رسانه‌های داخلی، گفته می‌شود درخواست‌های آمریکا به ویژه درباره تنگه هرمز و اورانیوم غنی‌شده مانع از دستیابی به توافق شده است.

روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت، ترامپ اعلام کرد که پیشنهاد ایران قابل قبول نیست و مذاکرات در بن‌بست قرار دارد. روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت، حملات موشکی و پهپادی به امارات صورت گرفت، اما ایران این حملات را تایید نکرد. امارات مدعی شده که این حملات از سوی ایران انجام شده است.

پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت حملاتی از سوی آمریکا به بندرعباس و قشم صورت گرفت و نیروی دریایی ایران با ناوشکن‌های آمریکایی درگیر شد. همچنین صدای شدید پدافند هوایی در غرب تهران شنیده شد.

دوشنبه شب ۲۸ اردیبهشت، ترامپ مدعی شد که به دلیل درخواست چند کشور عربی، حمله دوباره به ایران را به تعویق انداخته است. بامداد یکشنبه ۳ خرداد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرد که به توافق با ایران نزدیک شده‌ایم.

ساعت ۲۲:۳۰ یکشنبه ۱۷ خرداد، جمهوری اسلامی ایران حملات موشکی خود را به اسرائیل، در پاسخ به حملات تل‌آویو به ضاحیه جنوبی بیروت آغاز کرد و تنش‌ها بار دیگر بالا گرفت. بامداد روز دوشنبه ۱۸ خرداد، اسرائیل به مناطقی در ایران حمله کرد. پس از یک روز درگیری نظامی، دو طرف پایان حملات را اعلام کردند.

بامداد روز چهارشنبه ۲۰ خرداد، آمریکا به بهانه سرنگون شدن یک هلی‌کوپتر در تنگه هرمز، انگشت اتهام را به سمت ایران نشانه گرفت و حملاتی را به جنوب کشورمان انجام داد که با پاسخ ارتش و سپاه مواجه شد. روز جمعه ۲۲ خرداد دو طرف از نزدیک شدن به توافق خبر دادند.

بامداد دوشنبه ۲۵ خرداد، ایران و آمریکا از توافق برای پایان جنگ گفتند و بامداد روز پنجشنبه ۲۸ خردادماه مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در فاصله زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند.

روز جمعه ۲۹ خرداد، مذاکرات ایران و آمریکا که قرار بود در سوئیس برگزار شود، لغو شد. روز شنبه ۳۰ خرداد، هیات مذاکره‌کننده ایرانی به سرپرستی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس راهی سوئیس شد.

روز یکشنبه ۳۱ خرداد، مذاکرات سوئیس با حضور هیات‌های ایرانی و آمریکایی و میانجیگری دو کشور پاکستان و قطر برگزار شد. در پی تهدیدهای ترامپ در شروع مذاکرات، هیات ایرانی اعتراض خود را اعلام کرد و طبق گفته برخی رسانه‌ها مقامات سیاسی ایران از محل مذاکرات خارج شدند.

روز دوشنبه اول تیرماه، آمریکا تحریم نفت و پتروشیمی ایران را تا آخر مرداد لغو کرد.

روز دوشنبه ۸ تیرماه، آمریکا از نشست با ایران در دوحه خبر داد، اما تهران این موضوع را رد کرد.

بامداد ۱۷ تیرماه، آمریکا به بهانه حمله به چند کشتی در تنگه هرمز که ایران را مسوول آن دانسته، به چند شهر جنوبی کشورمان حمله کرد و ترامپ از پایان آتش‌بس با ایران خبر داد. در واکنش به این تجاوز نظامی، ارتش و سپاه مواضع آمریکا را در کشور‌های عربی هدف قرار دادند.

بامداد روز جمعه ۱۹ تیرماه، پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی و خانواده ایشان در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده شد.

روز شنبه ۳ مرداد و پس از حدود ۲ هفته، حملات آمریکا به جنوب ایران متوقف شد. بامداد روز پنجشنبه ۸ مرداد، آمریکا به بهانه حملات سپاه به پایگاه این کشور در اردن، بار دیگر به جنوب ایران حملات هوایی انجام داد.

ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز ۲۹ مرداد از آغاز عملیات اقتصادی خردکننده بی‌سابقه علیه جمهوری اسلامی ایران خبر داد.

لازم به ذکر است، اینترنت بین‌الملل در کشورمان که از زمان حمله هوایی روز شنبه (۹ اسفندماه ۱۴۰۴) به ایران قطع شده بود، سرانجام بعدازظهر روز سه‌شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ پس از ۸۸ روز وصل شد هرچند که محدودیت‌ها و فیلترینگ شدید همچنان برقرار است.

پوشش زنده خبر‌های جنگ، مذاکرات، تحولات منطقه و جهان در روز جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵:

ساعت: ۰۹:۴۴/ گزارش اسپوتنیک از احتمال حمله اسرائیل به ترکیه

به گزارش رسانه اسرائیلی، برنامه‌ریزان استراتژیک اسرائیل به این نتیجه رسیده‌اند که ضمانت‌های دفاع جمعی از دارایی‌های نظامی ترکیه که در خارج از مرز‌های ترکیه فعالیت می‌کنند، محافظت نمی‌کند.

در این گزارش آمده است که محاسبه این است که نیرو‌های ترکیه مستقر در سوریه به طور خودکار تحت پوشش ماده ۵ قرار نمی‌گیرند.

فرض اسرائیل بر این است که در صورت تشدید اوضاع، ناتو دخالت نخواهد کرد.

دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، اعلام کرد که سوریه ظاهراً با اجازه دادن به استقرار نیرو‌های ترکیه در پایگاه هوایی ابوالظهور، در آستانه نقض توافق‌های امنیتی با اسرائیل است.

ساعت: ۰۸:۰۴/ آمریکا به چین و متحدانش برای تشدید فشار اقتصادی و انزوای ایران هشدار داد

ایالات متحده به متحدان خود و چین هشدار داد که به کارزار جدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای منزوی کردن اقتصاد ایران بپیوندند.

قرار است شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در تاریخ ۲۴ سپتامبر (دوم مهرماه) به آمریکا سفر کند. 

ایران تهدید‌های آمریکا را «تروریسم اقتصادی» خواند و گفت این تهدید‌ها شکست خواهند خورد. ترامپ وعده داده است که «کوبنده‌ترین» عملیات اقتصادی تاریخ را علیه ایران اجرا کند.

اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، هم اظهارات رئیس‌جمهور را تکرار کرد و بر فشار اقتصادی بر تهران تأکید کرده است.

ترامپ و وزیر دارایی هنوز جزئیات اقداماتی را که قرار است علیه ایران انجام دهند، اعلام نکرده‌اند.

بسنت گفت که روز دوشنبه آینده در یک نشست خبری جزئیات بیشتری در این مورد ارائه خواهد کرد.

ساعت: ۰۵:۴۱/ کپلر: روز پنجشنبه تنها هفت شناور در تنگه هرمز تردد کردند

به نقل از بی بی سی، داده‌های اولیه کشتیرانی نشان می‌دهد که عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز در روز پنجشنبه نسبت به روز قبل کاهش یافته است.

تردد کشتی‌ها در این تنگه، در بحبوحه نگرانی‌های فزاینده و در حالی که مذاکرات صلح ایران و آمریکا همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، تحت تاثیر قرار گرفته است.

به گزارش رویترز، داده‌های شرکت دریابی دریایی کپلر نشان می‌دهد که تنها هفت کشتی باری در روز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

بنا به آمار کپلر، این تعداد معادل نصف کشتی‌هایی است که روز چهارشنبه از این منطقه عبور کردند. از این هفت شناور، چهار کشتی وارد تنگه هرمز شده و سه کشتی از آن خارج شدند.

به گزارش کپلر هیچ یک از این شناورها، نفتکش یا تانکر گاز طبیعی مایع نبوده است. با این حال، داده‌ها نشان می‌دهد که یک کشتی بسیار بزرگ حامل گاز پروپان و بوتان، از طریق مسیر ایران از تنگه هرمز خارج شده است.

در روز‌های اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار‌ها تاکید کرده که آمریکا کنترل این تنگه را در اختیار دارد.

ساعت: ۰۳:۳۷/ گزارش‌ها از توقیف یک نفتکش در خلیج عدن به دست افراد مسلح

گزارش‌های امنیت دریایی حاکی است که یک نفتکش در آب‌های نزدیک سواحل یمن به دست شش فرد مسلح توقیف و به سوی سومالی هدایت شده است.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا گفته که این کشتی هنگام حرکت به سمت غرب در خلیج عدن با یک قایق غیرمجاز روبه‌رو شد و پیام اضطراری ارسال کرد.

در ماه‌های اخیر حملات دزدان دریایی سومالی پس از بیش از یک دهه بار دیگر افزایش یافته است.

این حمله همزمان با تهدید‌های ایران درباره استفاده از حوثی‌های یمن برای مختل کردن کشتیرانی در دریای سرخ اتفاق افتاده است.

ساعت: ۰۲:۲۵/ تحریم‌های تازه آمریکا علیه حزب‌الله؛ تاکید بر ارتباط این گروه با ایران

آمریکا تحریم‌های تازه‌ای علیه حزب‌الله لبنان اعلام خواهد کرد و همزمان این گروه را بار دیگر در چارچوب تحریم‌های مربوط به تروریسم طبقه‌بندی می‌کند؛ اقدامی که هدف آن برجسته کردن ارتباط حزب‌الله با حکومت ایران عنوان شده است.

براساس بیانیه‌ای که رویترز مشاهده کرده، وزارت دارایی آمریکا حزب‌الله را بار دیگر به عنوان «تروریست جهانی به‌طور ویژه تعیین‌شده» معرفی می‌کند و می‌گوید که این گروه «در خدمت حکومت ایران و تحت فرمان نیروی قدس سپاه پاسداران» فعالیت می‌کند.

یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که هدف از این اقدام، تاکید بر این است که حزب‌الله به نمایندگی از حکومت ایران عمل می‌کند و همچنین به‌روزرسانی مستندات رسمی درباره ارتباط این گروه با نیروی قدس سپاه پاسداران است.

حزب‌الله نخستین بار در سال ۲۰۰۱ در این چارچوب تحریمی قرار گرفت و آمریکا این گروه را همچنین در فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داده است.

وزارت دارایی آمریکا روز پنجشنبه همچنین ۱۰ نفر را به اتهام انتقال مخفیانه پول برای حزب‌الله تحریم کرده است.

مقام آمریکایی گفت که این اقدامات جدا از تحریم‌های گسترده‌تری است که واشنگتن قصد دارد علیه ایران اعمال کند. اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، پیشتر گفته بود روز دوشنبه درباره «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران توضیح خواهد داد.

ساعت: ۰۱:۵۵/ ادعای ترامپ: اگر لازم بود صد بار دیگر هم به ایران حمله می‌کردم

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در مصاحبه‌ای با شبکه رادیویی "دبلیو‌ای‌بی‌سی۷۷" با قاطعیت از تصمیم خود برای حمله به ایران دفاع کرده و گفت: «اگر لازم بود، صد بار دیگر هم همین کار را می‌کردم. آنها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند و نخواهند داشت.»

او بار دیگر با تکرار این که ایران از نظر نظامی و رهبری کاملا تضعیف شده، مدعی شد: «آن‌ها البته هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارند، اما توانایی‌شان برای ساخت این تجهیزات در حال حاضر در مقایسه با پنج ماه پیش بسیار پایین است. آنها پنج ماه پیش حملات مؤثری انجام می‌دادند، اما حالا برایشان دشوار است که هر هدفی را مورد حمله قرار دهند.»

ترامپ در ادامه افزود: «آن‌ها در وضعیت بدی قرار دارند. نرخ تورم‌شان به ۳۰۰ درصد رسیده است. پول ملی‌شان بی‌ارزش شده، نیرو‌های نظامی‌شان حقوق دریافت نمی‌کنند. برای همین در شرایط بسیار بدی قرار دارند.»

ادامه دارد ..

ایران آنلاین:

   جیسون کرو، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا و از نیروهای سابق ارتش این کشور، در گفت‌وگویی تلویزیونی با اشاره به اظهارات اخیر اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره نامشخص بودن زمان پایان جنگ، این اظهارات را نشانه‌ای از نبود راهبرد در دولت ترامپ دانست.

به گزارش ایرنا از ام‌اس‌ناو، کرو گفت: «من فکر نمی‌کنم فقط بسنت باشد؛ از پیت هگست گرفته تا اسکات بسنت و دونالد ترامپ، آنها هیچ ایده‌ای درباره اینکه چگونه باید این جنگ را پیروز شوند، ندارند و از همان روز اول هیچ راهبردی نداشته‌اند.»

این نماینده دموکرات در ادامه کنگره آمریکا را مهم‌ترین بازیگر در پایان دادن به جنگ دانست و گفت قانون اساسی آمریکا عمداً اختیار اعلام و تأمین مالی جنگ را در اختیار کنگره قرار داده است تا چنین قدرت بزرگی در دست یک رئیس‌جمهور متمرکز نشود.

او افزود: «اگر مردم نمی‌دانند جنگ چه زمانی پایان می‌یابد، به این دلیل است که کنگره هنوز به آن پایان نداده است.»

کرو با اشاره به مخالفت بخش قابل توجهی از افکار عمومی آمریکا با ادامه جنگ، یادآور شد که دونالد ترامپ نیز در دوران مبارزات انتخاباتی خود وعده پایان دادن به درگیری‌های بی‌پایان در خاورمیانه را داده بود.

این نماینده آمریکایی تاکید کرد که کنگره می‌تواند برای پایان جنگ رای‌گیری کند و اگر ترامپ چنین تصمیمی را نادیده بگیرد، اختیار قطع بودجه جنگ را در اختیار دارد.

کرو همچنین به بازگشت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به سن‌دیگو اشاره کرد و گفت حدود پنج هزار نیروی نظامی در این ناو حضور دارند که پس از بازگشت، تجربیات خود از شرایط خدمت و مشکلات موجود را با خانواده‌ها و دوستانشان در میان خواهند گذاشت.

او معتقد است انتشار این تجربیات می‌تواند بر افکار عمومی آمریکا تاثیر بگذارد؛ مشابه آنچه در دوران جنگ ویتنام رخ داد. به گفته کرو، زمانی که نیروهای آمریکایی از ویتنام بازگشتند و مردم روایت‌های مستقیم آنان از جنگ را شنیدند، حمایت عمومی از جنگ کاهش یافت.

وی در پایان، شرایط کنونی را نتیجه بی‌کفایتی دولت دانست و گفت عملکرد دولت ترامپ، نیروهای نظامی آمریکا را در موقعیتی قرار داده که انجام ماموریت‌های دشوار را بدون برخورداری از پشتیبانی و امکانات لازم بر عهده دارند.

انتهای پیام/

به گزارش مشرق، شش ماه پس از آغاز جنگ جهل روزه، سیاست آمریکا در قبال ایران بیش از آنکه نشانه یک راهبرد تازه باشد، نشانه بازگشت واشنگتن به همان مسیری است که دهه‌ها آن را آزموده و نتوانسته تهران را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کند. دولت دونالد ترامپ جنگ را با این تصور آغاز کرد که فشار نظامی می‌تواند در مدت کوتاهی ایران را به تسلیم وادار کند؛ اما اکنون، پس از ناکامی در دستیابی به اهداف اعلام‌شده، بار دیگر تحریم و فشار اقتصادی به محور سیاست آمریکا تبدیل شده است.

این تغییر مسیر را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بن‌بست راهبردی واشنگتن در برابر ایران دانست. در آغاز جنگ چهل‌روزه، ادبیات دولت ترامپ بر پیروزی سریع و تحمیل اراده آمریکا متمرکز بود. قرار بود توان نظامی ایران در مدت کوتاهی تضعیف شود و تهران در برابر فشار نظامی چاره‌ای جز پذیرش خواسته‌های واشنگتن نداشته باشد. اما طولانی‌شدن درگیری و استمرار مقاومت ایران نشان داد که معادله آن‌گونه که در واشنگتن محاسبه شده بود، پیش نرفته است.

اکنون ترامپ از آغاز «شدیدترین عملیات اقتصادی» علیه ایران سخن می‌گوید؛ سیاستی که قرار است با فشار بر شبکه‌های مالی، شرکت‌ها، دولت‌ها، مسیرهای انتقال نفت، ارز و حتی ثبت کشتی‌ها، اقتصاد ایران را بیش از گذشته تحت فشار قرار دهد.

اما پرسش اساسی این است: اگر فشار نظامی نتوانست ایران را وادار به تسلیم کند، چرا واشنگتن تصور می‌کند تکرار سیاست اقتصادی چند دهه گذشته می‌تواند نتیجه‌ای متفاوت ایجاد کند؟

بازگشت به سیاستی که قبلا آزموده شده است

گزارش شبکه چینی CGTN درباره راهبرد جدید ترامپ دقیقا بر همین تردید تمرکز دارد. این رسانه ضمن بررسی «جنگ اقتصادی ترامپ علیه ایران»، تأکید می‌کند که بسیاری از اقدامات جدید آمریکا در واقع ادامه همان سیاست‌هایی است که طی سال‌های گذشته اجرا شده‌اند.

ایران طی چند دهه تحریم، شبکه‌های مختلفی برای مقابله با محدودیت‌های مالی و تجاری ایجاد کرده است. بنابراین تحریم جدید الزاماً به معنای ایجاد یک ابزار جدید نیست؛ بلکه در بسیاری موارد افزایش شدت استفاده از ابزاری قدیمی است.

حتی اگر این فشارها بتوانند هزینه‌هایی بر اقتصاد ایران تحمیل کنند، مسئله اصلی برای آمریکا همچنان پابرجاست: تحریم زمانی از نظر سیاسی موفق تلقی می‌شود که بتواند رفتار طرف مقابل را تغییر دهد. تاکنون شواهد روشنی وجود ندارد که نشان دهد افزایش فشار اقتصادی به تنهایی می‌تواند تهران را به پذیرش خواسته‌های واشنگتن وادار کند.

رابرت مالی، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران، نیز دقیقاً نسبت به همین منطق هشدار داده است. او گفته است تصور اینکه «اگر فشار اقتصادی جواب نداد، فشار اقتصادی بیشتر حتماً جواب می‌دهد» می‌تواند فریبنده و مغالطه‌آمیز باشد.

این اظهارنظر از آن جهت اهمیت دارد که انتقاد از سیاست ترامپ صرفاً از سوی مخالفان خارجی آمریکا مطرح نمی‌شود؛ بلکه بخشی از کارشناسان و چهره‌های سیاسی آمریکایی نیز نسبت به کارآمدی این رویکرد تردید دارند.

تحریم بیشتر، الزاما نتیجه بیشتر نیست

لورا روزن، روزنامه‌نگار آمریکایی، نیز تحریم‌های تازه را تا حدی اقدامی برای نشان دادن این دانسته که واشنگتن همچنان در حال انجام کاری است تا مجبور نشود بار دیگر به سمت تشدید نظامی حرکت کند.

اگر این برداشت درست باشد، «جنگ اقتصادی» ترامپ را باید نه یک ابتکار راهبردی، بلکه تلاشی برای مدیریت یک بن‌بست دانست؛ بن‌بستی که در آن آمریکا نمی‌تواند به‌سادگی اهداف نظامی خود را محقق کند و همزمان نمی‌خواهد شکست یا محدودیت‌های خود را بپذیرد.

در چنین شرایطی، فشار اقتصادی ابزار کم‌هزینه‌تری نسبت به جنگ مستقیم به نظر می‌رسد. اما این ابزار نیز بدون هزینه نیست.

جک راید، سناتور دموکرات آمریکا، هشدار داده است که ایران در عرصه انرژی جهان تأثیرگذار است و در برابر فشار شدید سکوت نخواهد کرد. از نگاه او، افزایش فشار بر تهران می‌تواند واکنش‌های منطقه‌ای به دنبال داشته باشد.

این نکته، یکی از تناقض‌های اصلی سیاست ترامپ را آشکار می‌کند. واشنگتن تلاش می‌کند هزینه فشار را بر ایران افزایش دهد، اما ایران نیز می‌تواند بخشی از این هزینه را به آمریکا، متحدان آن و بازار جهانی منتقل کند. در نتیجه، فشار اقتصادی الزاماً یک خیابان یک‌طرفه نیست.

تهدید علیه چین؛ حلقه ضعیف راهبرد ترامپ

یکی از مهم‌ترین مشکلات سیاست جدید ترامپ، مسئله اجرای واقعی آن در سطح بین‌المللی است. واشنگتن تهدید کرده کشورها و نهادهایی که به ایران در حوزه‌های مالی، نفتی و تجاری کمک کنند با مجازات روبه‌رو خواهند شد. اما اجرای چنین سیاستی زمانی امکان‌پذیر است که آمریکا بتواند شرکای اقتصادی بزرگ ایران را نیز وادار به همراهی کند.

آرنولد برنارد، تحلیلگر فرانسوی، در همین زمینه نسبت به امکان اجرای واقعی تحریم‌ها علیه چین ابراز تردید کرده است. او یادآوری می‌کند که آمریکا پیش‌تر نیز تلاش کرده بود برخی پالایشگاه‌های چینی خریدار نفت ایران را هدف قرار دهد، اما واکنش پکن و هزینه‌های احتمالی تحریم مؤسسات مالی بزرگ چین، اجرای جدی این سیاست را دشوار کرد.

این مسئله اهمیت زیادی دارد. تحریم ایران یک موضوع است و تلاش برای تحمیل آن به چین موضوعی کاملاً متفاوت. اگر واشنگتن برای اجرای سیاست جدید خود مجبور شود بانک‌ها و مؤسسات مالی بزرگ چینی را هدف قرار دهد، مسئله دیگر صرفاً «فشار بر ایران» نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند به یک بحران اقتصادی و مالی میان دو قدرت بزرگ جهان تبدیل شود.

به همین دلیل، ادعای «شدیدترین عملیات اقتصادی» زمانی با واقعیت روبه‌رو می‌شود که آمریکا بخواهد تهدیدهای خود را عملی کند.

تهدیدهای توخالی یا آغاز یک بحران تازه؟

سفیر سابق آمریکا در اراضی اشغالی نیز تهدیدهای ترامپ را عمدتاً «جوسازی و توخالی» توصیف کرده و گفته است ابزارهای چندانی برای چنین اقدامی وجود ندارد که استفاده از آنها مستلزم تحمل اقدامات تلافی‌جویانه علیه آمریکا نباشد.

او در عین حال تأکید کرده است حتی اگر تهدیدهای واشنگتن جدی باشند، ایران هم آمادگی تحمل هزینه و فشار را دارد و هم ابزارهایی در اختیار دارد که می‌تواند از آنها برای واردکردن هزینه به آمریکا، شرکای آن و اقتصاد جهانی استفاده کند.

این اظهارنظر یک واقعیت مهم را برجسته می‌کند: فشار علیه ایران در خلأ اتفاق نمی‌افتد. ایران صرفاً یک اقتصاد تحت تحریم نیست؛ کشوری با موقعیت مهم انرژی، جغرافیای راهبردی و شبکه‌ای از روابط منطقه‌ای است. هرچه فشار آمریکا افزایش پیدا کند، احتمال واکنش متقابل نیز افزایش خواهد یافت و همین مسئله می‌تواند هزینه‌های سیاست ترامپ را بالا ببرد.

سی ان ان و اعتراف به یک جنگ فرسایشی

شبکه سی ان ان نیز در تحلیل خود درباره راهبرد جدید ترامپ تأکید کرده که موفقیت جنگ اقتصادی علیه ایران به ماه‌ها یا حتی سال‌ها فشار مستمر و همراهی چین، اروپا و کشورهای منطقه نیاز دارد. همین نکته شاید مهم‌ترین تفاوت میان وعده‌های اولیه ترامپ و وضعیت امروز باشد.

جنگی که قرار بود سریع باشد، طولانی شد. فشار نظامی که قرار بود ایران را وادار به تسلیم کند، به بن‌بست رسید. و اکنون سیاستی که قرار بود جایگزین جنگ باشد، خود به یک فرآیند فرسایشی چندساله نیاز دارد. این فاصله میان وعده و واقعیت، مهم‌ترین نقطه ضعف سیاست ترامپ در برابر ایران است.

در ابتدای جنگ، واشنگتن از تغییر سریع معادلات سخن می‌گفت؛ امروز اما برای تحقق اهداف اقتصادی خود از فشار مستمر در ماه‌ها و حتی سال‌های آینده صحبت می‌شود. این تغییر ادبیات، به‌خودی‌خود نشان می‌دهد که محاسبات اولیه آمریکا درباره توان و اراده ایران تا چه اندازه با واقعیت فاصله داشته است.

سیاست جدید یا اعتراف به شکست؟

در نهایت، سیاست اقتصادی جدید ترامپ را نمی‌توان جدا از نتیجه جنگ نظامی تحلیل کرد. اگر آمریکا در دستیابی به اهداف نظامی خود موفق شده بود، اساساً نیازی به اعلام یک «عملیات اقتصادی» گسترده و جدید وجود نداشت. بازگشت به تحریم‌های شدیدتر در شرایط کنونی نشان می‌دهد که ابزار نظامی نتوانسته آن نتیجه سیاسی مورد انتظار واشنگتن را ایجاد کند.

البته تحریم‌ها می‌توانند برای ایران هزینه‌زا باشند و فشار بیشتری بر اقتصاد و بازار انرژی وارد کنند. اما تحمیل هزینه اقتصادی با دستیابی به پیروزی سیاسی دو مفهوم متفاوت است.

ترامپ اکنون در حال آزمودن نسخه‌ای است که پیش از او نیز دولت‌های متعدد آمریکا علیه ایران به کار گرفته‌اند. تحریم‌های گسترده، فشار حداکثری، تهدید ثانویه و تلاش برای قطع ارتباط ایران با اقتصاد جهانی، همگی بارها تجربه شده‌اند.

بنابراین مسئله اصلی این نیست که آیا آمریکا می‌تواند فشار بیشتری ایجاد کند؛ احتمالاً می‌تواند. مسئله این است که آیا این فشار بیشتر می‌تواند همان هدفی را محقق کند که فشارهای نظامی نتوانستند؟ به نظر می‌رسد واشنگتن پس از شش ماه، نه با یک راهبرد تازه، بلکه با نسخه شدیدتر همان سیاست قدیمی بازگشته است؛ سیاستی که دهه‌ها آزموده شده اما نتوانسته ایران را به تسلیم وادار کند.

در این معنا، «جنگ اقتصادی» ترامپ بیش از آنکه نشانه قدرت جدید آمریکا باشد، می‌تواند نشانه محدودشدن گزینه‌های آن در برابر ایران باشد؛ تکرار همان فشاری که قرار بود تهران را تسلیم کند، اما اکنون پس از شکست در میدان نظامی، دوباره به ابزار اصلی واشنگتن تبدیل شده است.