اعتمادبهنفس ستون فقرات شخصیت هر انسانی است، و دوران کودکی بهترین زمان برای پایهریزی این ویژگی حیاتی بهحساب میآید. بسیاری از والدین با نیت خوب تربیت، گاه جملاتی به زبان میآورند که نهتنها سازنده نیستند، بلکه بهطور ناخواسته عزتنفس کودک را تخریب میکنند.
اعتمادبهنفس کودک چگونه شکل میگیرد؟
اعتمادبهنفس در کودکان بهتدریج و از طریق تجربههای روزمره شکل میگیرد. کودک باید یاد بگیرد که توانایی انجام کارها را دارد، میتواند برای مشکلات راهحل پیدا کند، از اشتباهات خود درس بگیرد و حتی زمانی که موفق نمیشود، همچنان فردی ارزشمند و دوستداشتنی است.
محیط خانواده و نوع رفتار والدین نقش مهمی در این مسیر دارد. نحوه برخورد با موفقیت، شکست، اشتباه، احساسات و تصمیمهای کودک میتواند بر تصویری که او از خودش میسازد تأثیر بگذارد. به همین دلیل، بعضی رفتارهای به ظاهر ساده ممکن است در طول زمان اعتمادبهنفس کودک را تضعیف کنند.
۱. مقایسه کردن کودک با دیگران
یکی از رفتارهایی که میتواند به اعتمادبهنفس کودک آسیب بزند، مقایسه مداوم او با خواهر و برادر، دوستان یا همکلاسیهاست.
جملاتی مانند «ببین دوستت چقدر بهتر درس میخونه» یا «چرا نمیتونی مثل خواهرت باشی؟» ممکن است با هدف ایجاد انگیزه گفته شوند، اما میتوانند این احساس را در کودک ایجاد کنند که به اندازه کافی خوب نیست.
مقایسه مداوم همچنین ممکن است باعث افزایش حسادت، نگرانی از شکست و وابستگی ارزشمندی کودک به عملکرد دیگران شود. راهکار چیست؟
به جای مقایسه کودک با دیگران، پیشرفت او را نسبت به گذشته خودش بررسی کنید.
برای مثال، به جای گفتن:
«دوستت نمره بهتری گرفته.»
بگویید:
«این بار نسبت به دفعه قبل بیشتر تمرین کردی و پیشرفت خوبی داشتی.»
تمرکز بر رشد فردی به کودک کمک میکند موفقیت را با پیشرفت خودش بسنجد، نه با عملکرد دیگران.
۲. برچسب زدن به شخصیت کودک
گاهی والدین از یک رفتار نامناسب ناراحت میشوند و به جای اشاره به همان رفتار، شخصیت کودک را زیر سؤال میبرند.
برای مثال، گفتن «این کار درست نبود» با جمله «تو بچه بیمسئولیتی هستی» تفاوت زیادی دارد. در جمله اول، رفتار قابل اصلاح است؛ اما جمله دوم …
