گاهی کودکان حرفهایی میزنند که با واقعیت مطابقت ندارد، اشتباهات خود را پنهان میکنند یا برای رسیدن به خواستهای خاص، داستانی متفاوت تعریف میکنند. این رفتار ممکن است والدین را نگران کند، اما دروغ گفتن در کودکان همیشه نشانه مشکل رفتاری یا اخلاقی نیست و در بسیاری از موارد بخشی از روند طبیعی رشد شناختی و اجتماعی آنهاست.
کودک ممکن است به دلیل تخیل، ترس از تنبیه، جلب توجه، فرار از مسئولیت، فشار همسالان یا حتی نیاز به حفظ حریم شخصی حقیقت را تغییر دهد. بنابراین، پیش از واکنش نشان دادن، مهم است که والدین علت رفتار کودک را پیدا کنند.
در این مطلب با مهمترین دلایل دروغگویی کودکان، تفاوت خیالپردازی با دروغ عمدی و بهترین روشهای برخورد با این رفتار آشنا میشویم.
آیا همه حرفهای نادرست کودک دروغ محسوب میشود؟
خیر. برای تشخیص دروغ، باید به سن، سطح رشد شناختی و قصد کودک توجه کرد.
کودکان خردسال، بهخصوص در سالهای پیشدبستانی، ممکن است هنوز مرز کاملاً مشخصی میان خیال و واقعیت نداشته باشند. برای مثال، ممکن است کودک بگوید «من امروز با یک اژدها بازی کردم» یا داستانی درباره یک اتفاق خیالی تعریف کند. این رفتار بیشتر به تخیل و بازی ذهنی مربوط است تا دروغگویی عمدی.
از سوی دیگر، اگر کودک کاملاً میداند واقعیت چیست اما آگاهانه آن را تغییر میدهد تا از پیامد یک رفتار فرار کند، توجه والدین به علت این رفتار اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای مثال، اگر کودک لیوانی را شکسته و میگوید «من نبودم» چون میترسد دعوا شود، احتمالاً ترس از واکنش والدین عامل اصلی است.
بنابراین، برخورد با خیالپردازی کودک باید با برخورد با دروغ عمدی متفاوت باشد.
علت دروغ گفتن کودکان چیست؟
دروغگویی کودکان دلایل مختلفی دارد و معمولاً نمیتوان برای همه کودکان یک علت واحد در نظر گرفت. شناخت دلیل اصلی به والدین کمک میکند به جای تنبیه و سرزنش، واکنش مؤثرتری نشان دهند. ۱. ترس از تنبیه یا سرزنش
یکی از رایجترین دلایل دروغ گفتن کودکان، ترس از پیامدهای اشتباه است.
کودکی که تصور میکند گفتن حقیقت باعث دعوا، تنبیه یا ناراحتی شدید والدین میشود، ممکن است برای محافظت از خودش حقیقت را پنهان کند.
مثلاً ممکن است کودک درباره نمره امتحان، انجام ندادن تکالیف یا خراب کردن یک وسیله دروغ بگوید. …
