هفت صبح| داستان تعطیلی صاحبقرانیه، قصه یک روز و یک تصمیم ناگهانی نیست. بنا بر توضیحات کارشناسان، حدود هشت، نه سال پیش و پس از مشاهده ترکها و برخی شواهد حرکتی در بنا، برای جلوگیری از تشدید آسیبها تعطیل شد. از آن زمان، مطالعات مختلفی برای شناخت دقیق وضعیت بنا و زمین زیر آن انجام گرفت؛ از مطالعات ژئوتکنیک و زمینشناسی گرفته تا بررسی رفتار سازه در شرایط مختلف. در سالهای مختلف، گروهها و شرکتهای متفاوت در فصلهای گوناگون روی زمین و بستر کاخ مطالعه کردند.
بخشی از نگرانیها نه درباره خود سازه، بلکه درباره خاکی بود که بنا بر آن ایستاده بود. سطح آبهای زیرزمینی، لایههای خاک، گسستگی و پیوستگی لایهها و تغییرات احتمالی آنها در فصول مختلف، از جمله موضوعاتی بود که باید بررسی میشد. اما تعدد مطالعات الزاماً به معنای رسیدن سریع به یک پاسخ نهایی نبود. اختلافهایی در نتایج مطالعات وجود داشت و به گفته کارشناسان و مدیران، برای مدتی کسی حاضر نبود مسئولیت جمعبندی نهایی و تصمیم اجرایی را برعهده بگیرد. اما در دوره اخیر، روند متفاوت شد.
با پیگیری مدیران وقت وزارت میراث فرهنگی و مجموعه نیاوران، پروژه استحکامبخشی وارد مرحله اجرایی شد اگرچه شرایط خاص کشور و تحولات پیشآمده، ادامه کار را برای مدتی متوقف کرد. در تمام این سالها، حفاظت از میراث داخل کاخ متوقف نشده بود. اشیای قابلحمل، آرایههای معماری، مبلمان، کاغذدیواریها، تابلوها، پارچهها و بافتهها در قالب پروژههای مختلف ساماندهی و مرمت شدند تا بسته بودن کاخ به معنای رها شدن میراث آن نباشد.
سرانجام کاخی که سالها به دلیل نگرانیهای سازهای در سکوت مانده بود، نهتنها در مسیر استحکامبخشی و مرمت قرار گرفته، بلکه در حال گشودن پنجرهای تازه به گذشته نیاوران است. در جریان عملیات و مطالعات مرتبط با پروژه، نشانههایی از آثار تاریخی قدیمیتر از بنای فعلی شناسایی شد. موضوعی که باعث شد کارشناسان میراث فرهنگی وارد مرحله تازهای شوند و مجوز کاوش باستانشناسی صادر شود.
…
