هفت صبح، شیرینفیروزبخت| ترکیه از آن کشورهایی است که در نگاه اول نباید با تورم سنگین مواد غذایی غافلگیرمان کند. کشوری با زمینهای کشاورزی گسترده، اقلیم متنوع، تولید قابلتوجه غلات، سبزیجات، میوه، لبنیات و گوشت و شبکهای قدرتمند از صنایع غذایی، بخش بزرگی از نیاز غذایی خودش را در داخل تولید میکند. بااینحال، وقتی پای سفره خانوار ترکیهای به میان میآید، تصویر چندان آرام نیست.
در آخرین آمار رسمی، قیمت «غذا و نوشیدنیهای غیرالکلی» در تیرماه امسال نسبت به سال قبل ۳۷.۵۳ درصد افزایش داشته است؛ یعنی حتی در اقتصادی که کشاورزی و صنایع غذایی قدرتمندی دارد، غذا همچنان یکی از موتورهای اصلی تورم است. این عدد در شرایطی ثبت شده که تورم عمومی ترکیه در همین ماه ۳۱.۷۵ درصد بوده است. به بیان سادهتر، مواد غذایی حدود شش واحد درصد بیشتر از تورم عمومی گران شدهاند. اهمیت ماجرا زمانی بیشتر روشن میشود که بدانیم گروه غذا و نوشیدنیهای غیرالکلی بهتنهایی ۸.۹۴ واحد درصد از تورم سالانه ترکیه را توضیح میدهد که بیشترین سهم در میان گروههای اصلی هزینه خانوار است.
چرا غذای تولید داخل، گران میشود؟
تصویر سادهای که معمولاً از تورم مواد غذایی داریم این است که اگر محصول در داخل تولید شود، افزایش قیمت آن باید محدودتر باشد. اما قیمت نهایی یک ماده غذایی، حاصل قیمت مزرعه نیست. محصول باید از مزرعه به کارخانه، از کارخانه به انبار، از انبار به عمدهفروش و از آنجا به فروشگاه برسد. در تمام این مسیر کامیون، سوخت، لاستیک، تعمیرات، انبارداری، بستهبندی، نیروی انسانی و سرمایه در گردش حضور دارند. این همانجایی است که داستان ترکیه جذاب میشود. حتی وقتی گندم، سبزی، میوه یا شیر در داخل کشور تولید میشود، بخش قابلتوجهی از هزینه نهایی آن به هزینههایی مربوط است که مستقیماً کشاورزی نیستند.
آمار رسمی ترکیه نیز این زنجیره را تأیید میکند. در تیرماه، قیمت گروه حملونقل ۳۰.۸۳ درصد نسبت به سال قبل بالا رفته و در همان ماه نیز ۲.۵۹ درصد رشد کرده است. بانک مرکزی ترکیه در گزارش خود تأکید کرده که افزایش قیمت سوخت، در رشد هزینههای حملونقل نقش داشته و اثر آن به خدمات حملونقل منتقل شده است.
…
