به گزارش هفت صبح دانشمندان - و دوستداران سگ - مدتهاست میدانند که سگها در تفسیر خندهها، اخمها و اشکهای ما به طرز چشمگیری مهارت دارند. اما زیستشناسی پشت این توانایی تا به حال تا حد زیادی ناشناخته مانده بود. در مطالعهای که در 7 آگوست در مجله iScience منتشر شد ، محققان هنگام مشاهده تصاویر حالات مختلف انسانی، درون مغز سگها را بررسی کردند. اسکنهای مغزی نشان داد که سگها لبخند را در ناحیهای منحصر به فرد از مغز پردازش میکنند و برای اولین بار، شواهدی ارائه دادند که نشان میدهد سگها میتوانند بین حالات منفی چهره، از جمله خشم، غم و ترس، تمایز قائل شوند.
رائول هرناندز-پرز، نویسنده اول مقاله از دانشگاه وین، میگوید: «انسانها در تشخیص جزئیات کوچک روی صورت واقعاً خوب هستند، و سگها هم همینطور. این موضوع سگها را بسیار جالب میکند. با مطالعه مغز آنها، میتوانیم بفهمیم چه سازگاریهایی برای پشتیبانی از درک اجتماعی و عاطفی قابل توجه آنها از انسانها ایجاد شده است.»
محققان ابتدا بر شادی تمرکز کردند، حالتی که مطالعات قبلی نشان میدهد برای سگها اهمیت ویژهای دارد. آنها هشت سگ را در حالی که تصاویری از غریبهها با حالتهای شاد یا خنثی به آنها نشان میدادند، اسکن کردند. چهرههای شاد، قشر گیجگاهی و هسته دمی را در مغز سگها روشن کردند - مناطقی که به ترتیب با پردازش شناختی و پاداش بالاتر مرتبط هستند.
لورا کوایا، از دانشگاه وین، که این تحقیق را در دانشگاه خودمختار ملی مکزیک آغاز کرد و بعداً آن را از طریق همکاری در دانشگاه اتووش لوراند در مجارستان گسترش داد، میگوید: «فعالیت در هسته دمدار بهطور ویژه جالب است. این نشان میدهد که چهرههای شاد انسان ممکن است برای سگها اهمیت عاطفی داشته باشند.»
سگهای خانگی آموزشدیده در طول اسکنهای fMRI بیدار ماندند، زیرا محققان فعالیت مغز آنها را در حالی که تصاویری از چهرههای انسان را در حال ابراز شادی، خشم، ترس و غم مشاهده میکردند، اندازهگیری کردند. منبع: لورا وی. کوایا
سپس این تیم پرسید که آیا همین نواحی مغز به احساسات دیگر نیز پاسخ میدهند یا خیر. آنها تصاویری از افرادی که شادی، خشم، ترس و غم را نشان میدادند به ۱۲ سگ نشان دادند و فعالیت مغز آنها را با استفاده از یادگیری ماشینی تجزیه و تحلیل کردند . آنها دریافتند که سگها به این احساسات منفی واکنش یکسانی نشان نمیدهند. شبکه قشر گیجگاهی-هسته دمدار به طور منحصر به فردی به شادی پاسخ میدهد و به محققان اجازه میدهد تا به راحتی واکنشهای مغز به لبخند را از هر سه حالت منفی تشخیص دهند.
اما این تیم دریافت که مغز سگ صرفاً دنیا را به خوب و بد دستهبندی نمیکند. تجزیه و تحلیل کل مغز، الگوهای متمایزی از فعالیت را نشان داد که ترس را از خشم و غم جدا میکرد و اولین شواهدی را ارائه داد که نشان میدهد سگها میتوانند بین حالات چهره منفی خاص تمایز قائل شوند.
محققان میگویند این توانایی به این معنی نیست که سگها دقیقاً مانند انسانها احساسات را تجربه میکنند. همچنین، یک عکس ثابت از چهره انسان تمام داستان را بیان نمیکند؛ در زندگی واقعی، سگها زبان بدن انسان را تماشا میکنند ، به ظرافتهای صدای ما گوش میدهند و اطلاعات را از بوی ما تشخیص میدهند.
کوایا، نویسنده ارشد از دانشگاه وین، میگوید: «وقتی انسانها را با نخستیسانان مقایسه میکنیم، به تواناییهایی نگاه میکنیم که ممکن است از یک جد مشترک به ارث رسیده باشند. در مورد سگها، داستان کاملاً متفاوت است. آنها مسیر تکاملی بسیار متفاوتی را دنبال کردند، اما از طریق اهلیسازی، تواناییهای اجتماعی لازم برای درک و همکاری با ما را توسعه دادند.»
تیم تحقیقاتی خاطرنشان میکند که در این مطالعه، سگهای شرکتکننده همگی حیوانات خانگی از خانوادههای دوستداشتنی بودند. سگهای آزاد، مانند آنهایی که در خیابان زندگی میکنند، در دنیای اجتماعی بسیار متفاوتی حرکت میکنند و ممکن است نشانههای انسانی را به طور متفاوتی پردازش کنند.
در مرحله بعد، محققان قصد دارند دیدگاهی سگمحورتر اتخاذ کنند تا بفهمند سگها چگونه این سیگنالهای مغزی را برای درک انسانهای اطرافشان ادغام میکنند. کار آینده آنها همچنین مقایسه خواهد کرد که چگونه مغز انسان و سگ سیگنالهای عاطفی یکسان را پردازش میکند.
کوایا میگوید: «دوست دارم مردم سگها را به عنوان موجوداتی عاطفی ببینند. آنها با ما تکامل یافتهاند تا حالات چهره ما را درک کنند و با ما همکاری کنند، و تشخیص این موضوع میتواند نحوه ارتباط ما با آنها و مراقبت از آنها را تغییر دهد.»
