تاثیر ریسک سیاسی روی قیمت تولید - سایت خبری اقتصاد پویا

تولید فقط با مواد اولیه، نیروی کار و انرژی گران نمی‌شود؛ گاهی آنچه بیش از همه هزینه تولید را بالا می‌برد، چیزی است که در صورت‌های مالی کارخانه دیده نمی‌شود: نااطمینانی وقتی فعال اقتصادی نمی‌داند ماه آینده نرخ ارز، مقررات واردات، شرایط صادرات، هزینه حمل‌ونقل یا وضعیت انرژی چگونه خواهد بود، ناچار است برای هر تصمیم خود حاشیه امن بیشتری در نظر بگیرد. این حاشیه امن همان هزینه پنهانی است که ریسک سیاسی و اقتصادی به تولید تحمیل می‌کند.در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک و تحریم‌ها مسیرهای تجارت و تأمین مالی ایران را تحت فشار قرار داده‌اند، هزینه این ریسک مستقیماً به زنجیره تولید منتقل می‌شود. محدودیت‌های بانکی، دشواری نقل‌وانتقال پول و ابهام در تجارت خارجی، هزینه مبادله و بررسی‌های لازم برای معامله را افزایش می‌دهد. اما مسئله فقط افزایش قیمت نهاده‌ها نیست. ریسک سیاسی باعث می‌شود بنگاه برای تأمین مواد اولیه موجودی بیشتری نگه دارد، قراردادهای کوتاه‌مدت‌تری ببندد، نقدینگی بیشتری ذخیره کند و برای جایگزین کردن مسیرهای حمل‌ونقل یا تأمین‌کنندگان، هزینه بیشتری بپردازد. در واقع، بنگاه بخشی از منابع خود را به جای توسعه ظرفیت، صرف بیمه کردن خود در برابر آینده نامعلوم می‌کند.از سوی دیگر، نااطمینانی سرمایه‌گذاری را به تأخیر می‌اندازد. در محیطی که آینده تقاضا، نرخ ارز و هزینه تأمین مالی قابل پیش‌بینی نیست، اجرای یک پروژه جدید دشوارتر می‌شود. تجربه اقتصادهای مختلف در ماه‌های اخیر نیز نشان داده که افزایش ریسک ژئوپلیتیک چگونه می‌تواند شرکت‌ها را به سمت حفظ نقدینگی و تعویق سرمایه‌گذاری سوق دهد. بنابراین ریسک سیاسی را باید نوعی «مالیات نامرئی بر تولید» دانست؛ مالیاتی که نه در قبض مالیاتی ظاهر می‌شود و نه رقم مشخصی دارد، اما از مسیر افزایش هزینه تأمین مالی، موجودی، حمل‌ونقل، بیمه، تجارت و خواب سرمایه، قیمت تمام‌شده را بالا می‌برد.اگر سیاست‌گذار به دنبال کاهش قیمت تولید است، نباید فقط به نهاده‌ها نگاه کند. کاهش نااطمینانی نیز بخشی از سیاست کاهش هزینه تولید است. هرچه آینده قابل پیش‌بینی‌تر باشد، بنگاه می‌تواند با موجودی کمتر، قراردادهای بلندمدت‌تر، سرمایه‌گذاری بیشتر و هزینه احتیاطی پایین‌تر فعالیت کند. در اقتصاد امروز، ثبات فقط یک مطالبه سیاسی نیست؛ یک نهاده تولید است.