رضا قیدر / فعال اقتصادی زمانی میتواند برای تجارت خارجی برنامهریزی کند که بداند با چه نرخی ارز مورد نیاز خود را تأمین خواهد کرد، چه زمانی ارز به دستش میرسد، چگونه میتواند پول حاصل از صادرات را بازگرداند و در نهایت چه مقدار از درآمد ارزی او پس از عبور از مسیرهای قانونی و بانکی در اختیارش باقی خواهد ماند. هرچه پاسخ این پرسشها مبهمتر باشد، هزینه تجارت بالاتر میرود و انگیزه بنگاه برای حضور در بازارهای خارجی کاهش مییابد.مشکل فقط کمبود ارز نیست. در بسیاری از مواقع، مسئله اصلی چگونگی دسترسی به ارز و چگونگی بازگشت آن به چرخه رسمی اقتصاد است. ممکن است کالایی صادر شود و برای کشور درآمد ارزی ایجاد کند، اما صادرکننده برای بازگرداندن ارز با محدودیتهایی مواجه باشد. از سوی دیگر، واردکننده ممکن است سفارش خرید داشته باشد، مشتری خارجی پیدا کرده باشد و حتی منابع مالی لازم را نیز در اختیار داشته باشد، اما نتواند در زمان مناسب ارز مورد نیاز خود را تأمین و منتقل کند. همین فاصله میان «وجود ارز» و «قابلیت استفاده از ارز» یکی از مهمترین گرههای تجارت ایران است.
وقتی ارز از تجارت جلو میزند …
