سیما گودرزی گرانی برای خانوار ایرانی دیگر یک خبر اقتصادی نیست؛ به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرفکننده نشان میدهد در مردادماه ۱۴۰۵، تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور به ۸۹ درصد رسیده است؛ به این معنا که خانوارها برای خرید سبدی مشابه سبد مرداد سال گذشته، بهطور متوسط نزدیک به دو برابر هزینه پرداخت میکنند.
تورم سالانه نیز به ۶۹.۹ درصد رسیده و شاخص قیمت مصرفکننده در یک ماه ۳.۴ درصد افزایش یافته است. مطالب پیشنهادی کاهش قیمت مصالح ساختمانی/ 21 آبان ۱۴۰۱/۰۸/۲۱ سخنگوی دولت: نرخ تورم نقطه به نقطه بهمن ماه به ۳۵ درصد کاهش یافت ۱۴۰۲/۱۲/۱۵
اما پشت این اعداد، اتفاق مهمتری در حال رخ دادن است؛ قدرت خرید فقط کاهش پیدا نمیکند، بلکه الگوی مصرف خانوار نیز در حال تغییر است.
شدت فشار در گروه خوراکیها بیشتر خود را نشان میدهد. بر اساس گزارشهای منتشرشده از دادههای مرکز آمار، تورم نقطه به نقطه خوراکیها در مردادماه به حدود ۱۲۸ درصد رسیده است.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت مواد غذایی دیگر صرفاً به معنای گرانتر شدن چند قلم کالا نیست؛ بلکه مستقیماً کیفیت و ترکیب سبد مصرف خانوار را هدف قرار میدهد.
وقتی درآمد خانوار هم پای هزینهها رشد نمیکند، اولین واکنش معمولاً افزایش مخارج نیست؛ حذف است. خانوار ابتدا کالاهای غیرضروری را کنار میگذارد، سپس سراغ برندهای ارزانتر میرود، حجم خرید را کاهش میدهد و خریدهای بزرگ را به تعویق میاندازد. در مرحله بعد، خدماتی مانند تفریح، سفر، رستوران، آموزشهای غیراجباری و حتی برخی هزینههای درمانی میتوانند از سبد خانوار حذف یا محدود شوند.
این تغییر رفتار، یک پیام مهم برای اقتصاد دارد: کاهش قدرت خرید فقط زندگی خانوار را تغییر نمیدهد، بلکه تقاضا در اقتصاد را نیز کوچک میکند.
وقتی میلیونها خانوار خرید خود را کاهش میدهند، بنگاهها با بازار کوچکتری مواجه میشوند؛ فروش … …
