بخش مهمی از اختلافات امروز دیگر در اسناد کاغذی پیدا نمیشود. یک فایل حذفشده، سابقه ورود به سامانه، پیام ردوبدلشده در شبکههای اجتماعی، کد منبع نرمافزار، گزارش سرور یا حتی زمان ثبت یک تراکنش میتواند مسیر یک پرونده را تغییر دهد. اما دادههای فنی به خودی خود سخن نمیگویند و برای تبدیل شدن به مستند قابل فهم و استناد، باید به شکل تخصصی بررسی شوند.
اینجاست که نقش کارشناس رسمی کامپیوتر اهمیت پیدا میکند؛ متخصصی که میان دنیای فناوری و فرایندهای قضایی ارتباط برقرار میکند و موضوعات پیچیده فنی را به گزارشی روشن، مستند و قابل ارزیابی تبدیل میکند.
چه پروندههایی به بررسی تخصصی کامپیوتر نیاز دارند؟
هر اختلافی که بخشی از آن در یک سامانه رایانهای، تلفن همراه، شبکه، نرمافزار یا فضای مجازی شکل گرفته باشد، ممکن است به بررسی فنی نیاز پیدا کند. موضوعات رایج این حوزه را میتوان در چند گروه اصلی قرار داد. جرایم سایبری و دسترسی غیرمجاز
هک حساب کاربری، ورود غیرمجاز به سامانه، سرقت یا افشای اطلاعات، حذف دادهها، جعل هویت آنلاین، اخاذی اینترنتی، فیشینگ و سوءاستفاده از حسابهای شبکههای اجتماعی از جمله پروندههایی هستند که بدون بررسی شواهد دیجیتال، رسیدگی به آنها دشوار میشود.
در چنین پروندههایی ممکن است گزارش ورود کاربران، نشانیهای اینترنتی، زمان رویدادها، اطلاعات دستگاه، فایلهای ثبت وقایع و سابقه تغییرات سامانه بررسی شود. هدف این بررسی، بازسازی فنی اتفاقات و پاسخ به پرسشهایی است که مرجع قضایی تعیین میکند.
البته هر کارشناس تنها در محدوده صلاحیت درجشده در پروانه خود مجاز به اظهارنظر است. بنابراین در پروندههای جرایم رایانهای باید از کارشناسی استفاده شود که صلاحیت مرتبط با موضوع پرونده را داشته باشد. اعتبار پیامها و اسکرینشاتها
آیا اسکرینشات واتساپ، تلگرام یا اینستاگرام برای اثبات یک ادعا کافی است؟ پاسخ همیشه مثبت یا منفی نیست. قانون تجارت الکترونیکی امکان استناد به دادهپیام را پذیرفته است، اما ارزش اثباتی هر داده به نحوه ایجاد، نگهداری، تمامیت و امکان انتساب آن بستگی دارد.
یک تصویر ویرایششده، پیام بریدهشده یا اسکرینشاتی که اطلاعات زمانی آن مشخص نیست، ممکن است …
