هوش مصنوعی که در ابتدا مفهومی نظری در ذهن دانشمندان علوم رایانه بود، امروز در نقش موتور محرک انقلاب صنعتی چهارم، به تمامی ابعاد زندگی، از بهداشت و درمان گرفته تا حملونقل، امور مالی، انرژی و حتی سرگرمی، وارد شده است. عرضه چتبات چتجیپیتی در سال ۲۰۲۲، موجی از نوآوری و رقابت بیسابقه را در صنعت فناوری به راه انداخت. شرکتهای بزرگی مانند گوگل با سرویس جمینای، شرکت چینی دیپسیک و شرکت ایکس با گروک نیز بهسرعت سهمی از این بازار را به خود اختصاص دادند. پیشبینی میشود ارزش بازار جهانی هوش مصنوعی از ۱۸۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳، تا سال ۲۰۳۳ به بیش از ۴.۸ تریلیون دلار برسد.
اما این تمام ماجرای هوش مصنوعی نیست. براساس گزارش «هزینههای پنهان هوش مصنوعی بر محیط زیست» که زیر نظر مؤسسه دانشگاه ملل متحد برای آب، محیط زیست و سلامت (UNU-INWEH) منتشر شده، یکی از نگرانکنندهترین ابعاد این فناوری، هزینههای هنگفت محیط زیستی آن است؛ هزینههایی که بهندرت مورد توجه قرار میگیرند. برخلاف تصور رایج، هوش مصنوعی صرفاً پدیدهای نرمافزاری و مجازی نیست، بلکه بر بستر زیرساختی فیزیکی و عظیم شکل گرفته است. این زیرساخت، از معادن استخراج مواد معدنی کمیاب و کارخانههای تولید تراشههای پیشرفته گرفته تا مراکز عظیم داده، شبکههای گسترده انتقال اطلاعات و در نهایت انبوه زبالههای الکترونیکی را دربر میگیرد.
این فناوری روزانه حجم عظیمی از انرژی، آب، زمین و مواد اولیه را مصرف میکند و آلایندگی فراوانی را به محیط زیست تحمیل میکند. پیامدهای این آسیبهای محیط زیستی نیز بهشکلی نامتناسب بر دوش جوامع کمدرآمد و کشورهای درحالتوسعه سنگینی میکند. آموزش پرهزینه هوش مصنوعی
آموزش یک مدل هوش مصنوعی، فرایندی بسیار پیچیده، طولانی و انرژیبر است. در این فرایند، مدل باید میلیاردها پارامتر را با استفاده از حجم عظیمی از اطلاعات، شامل میلیاردها کلمه، تصویر و دیگر دادهها، تنظیم و بهینهسازی کند. این عملیات معمولاً از چند روز تا چند ماه طول میکشد و برای انجام آن به هزاران پردازنده گرافیکی پیشرفته نیاز است. مصرف برق هرکدام از این پردازندهها بسیار بیشتر از پردازندههای معمولی است و فعالیت آنها گرمای زیادی تولید میکند. دفع این گرما نیز به سیستمهای خنککننده قدرتمند و پرمصرف نیاز دارد.
برای …
