۱ـ وقوع دو جنگ تحمیلی صهیونیستی ـ آمریکایی علیه میهن عزیزمان در کنار حوادث تلخ ۱۸ و ۱۹ دی ماه و در پی آن قطع اینترنت بینالملل موجب شد تا خبرنگاران در انجام وظیفه حرفهایشان با چالش و مانع جدی روبهرو شوند.
هر چند پیش از این اندیشمندان حوزه رسانه و علوم اجتماعی و برخی مراجع رسمی بارها درباره «از دست رفتن» مرجعیت رسانههای داخل کشور اظهار تاسف کردهاند، اما قطع اینترنت در ایام جنگ موجب شد تا بیش از پیش مرجعیت رسانههای داخل کشور آسیب ببیند و در مقابل برخی شبهرسانههای فارسی زبان خارج از کشور یکهتاز میدان خبررسانی شوند.
هر چند سیاستگذار در مقطعی متوجه این اختلال ارتباطی شد و کوشید با اختصاص اینترنت پرو و اینترنت سفید و امثالهم اطلاع رسانی را ترمیم کند اما این اقدامات نه تنها موثر نبودند بلکه ناقض حق دسترسی مخاطبان به اطلاعات هم بودند؛ تولید خبر با اینترنت سفید برای مخاطبانی که اینترنتشان مختل شده؛ مصداق نقض غرض است.
امیدواریم مسئولان امر در قوای سه گانه با درک اهمیت فعالیت آزادانه رسانهها، از اتخاذ چنین تصمیمهایی در آینده پرهیز کنند. ما در انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران بر این باوریم که تقویت رسانههای کشور و فعالیت آنها بر اساس اصل دسترسی و انتشار آزادانه اطلاعات ضمن احترام به حقوق مخاطبان به نفع منافع ملی است و نه در تضاد با آن. ۲- مشکلات معیشتی صنف خبرنگاران که ناشی از مشکلات عمیق اقتصادی کشور و بویژه نحیف بودن بنیه اقتصادی صنعت رسانه در ایران است؛ هر چند خبر تازهای نیست اما این مشکلات به دلایلی چون قطع اینترنت، کاهش سفارش آگهی و تبلیغات، از دست دادن مخاطبان در شبکههای اجتماعی و… در سال گذشته باز هم تشدید شد و شمار قابل توجهی از خبرنگاران مجبور به ترک تحریریههایشان شدند.
بررسیهای اجمالی نشان میدهد در مدت یاد شده بیش از ۱۰۰ روزنامهنگار فقط در شهر تهران شغلشان را ازدست دادهاند. در این مدت بسیاری از خبرنگاران مجبور شده اند با دستمزد سال گذشته به کارشان ادامه دهند یا قید بیمه تامین اجتماعی را بزنند و به نیروی پاره وقت تبدیل شوند.
تداوم این وضعیت دورنمای امیدبخشی را برای این شغل نشان نمیدهد. انتظار میرود دولت در بالاترین سطح سازوکار حمایتی مناسبی را برای ترمیم معیشت خبرنگاران در نظر بگیرند. لازم است معلوم باشد که تسهیلات و حمایتهای نهادهای رسمی بر اساس چه موازینی به چه رسانههایی تعلق میگیرد و نهادهای حاکمیتی یا معاونت مطبوعاتی مثل گذشته جدول حمایت از رسانهها را خیلی منظم و روشن منتشر کنند. ۳ـ انتقاد گسترده شماری از مدیران ارشد بنگاههای اقتصادی کشور از گسترش انتشار اخبار جعلی به قصد باجخواهی از این مدیران، یکی دیگر از مسائل مهم سال گذشته بود. در سایه تضعیف رسانههای حرفهای، شبه رسانههایی سر بر آوردهاند که قصدشان صرفا کسب منعت اقتصادی از راههای غیراخلاقی و خلاف قانون است.
برخی پایگاههای خبری در کنار کانالهای تلگرامی و شماری از افرادی که در شبکههای اجتماعی به شهرت رسیدهاند و خودشان را فعال رسانهای معرفی میکنند شبکهای را شکل دادهاند که به «باج نیوزها» شهره شدهاند.
اتهامزنی اقتصادی و اخلاقی و سیاسی به مدیران بنگاهها و نهادهای اقتصادی و اجتماعی به قصد کسب منفعت مالی چنان رایج شده که لازم است ائتلافی از نیروهای سیاسی، اجتماعی و رسانهای علیه آن شکل بگیرد. ناگفته نماند که باج نیوزها محصول فضای غیرشفاف و غیرآزادانه گردش اطلاعات هستند.
عدم حمایت از رسانهها و شخصیتهای شناسنامهدار رسانهای و به محاق رفتن آنها سبب میشود عرصه برای رسانهها و اشخاصی که در بهترین حالت نگاهی چندگانه یا کارکردی به رسانهها دارند فراهم گردد، کسانی که رسانه را سکویی برای رسیدن به قدرت یا تشویش اذهان عمومی یا اخاذی از دیگران میدانند.
انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران با استقبال از برخورد انتظامی و قضایی اخیر با برخی از افراد مرتبط با موضوع باج نیوزها که احتمالا حامیان صاحب قدرتی هم دارند، برای کنشگری گستردهتر در ابعاد اجتماعی و انجام امور آموزشی و ترویجی اعلام آمادگی میکند و در این راه از هر پیشنهادی که به شکلگیری جریانی قوی و مستقل علیه این جریان فاسد یاری رساند، به گرمی استقبال میکند.
انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران
