هبه نامه چیست؟
حتما شما نیز شنیده اید که فلانی قبل از فوت، مالش را به یکی از فرزندانش هبه کرده یا در اثنای معامله بخشی از ثمن معامله را بخشیده است. اینها تنها بخشی از وقایع حقوقی پیرامون هبه است که قصد داریم در این مقاله از دلگرم به آن بپردازیم. پرداختن به موضوعاتی چون تعریف هبه نامه، هبه در مبایعه نامه، شرایط هبه، تنفیذ هبه نامه عادی و مهم تر از همه بررسی اعتبار هبه نامه عادی در محاکم قضایی، می تواند یاری گر شما در مواجهه با مسائل حقوقی باشد.
هبه یا بخشش اصطلاحی در فقه اسلام است که به معنی تملیک مالی به دیگری است که به رایگان مورد استفاده قرار می گیرد. در هبه پس از آن که مالی را طی یک قرارداد رسمی و به صورت رایگان به شخص دیگری واگذار نمودید می توانید آنرا دوباره به مالکیت خود درآورید. براین اساس، مطابق قانون مدنی وقتی یک نفر مالی را مجاناً به تملیک دیگری درآورد، اصطلاحاً گفته می شود مال مذکور را هبه کرده است.
برای دانستن مفهوم هبه نامه، ابتدا باید بدانید در اصطلاح حقوقی عقد هبه از چه ارکانی تشکیل شده است.
در عقد هبه سه رکن وجود دارد: واهب یعنی کسی که مالش را تملیک می کند. متهب یعنی کسی که مال به ملکیت او در می آید. عین موهوبه هم به مالی است که مورد هبه واقع می شود.
طبق قانون، عقد هبه واقع نمی شود، مگر با قبول متهب و قبض او. با توجه به این تعریف، مادامی که متهب مال را قبض (دریافت) نکرده باشد، عقد هبه منعقد نشده است؛ بنابراین رجوع از هبه هم موضوعیت نمی یابد و واهب می تواند هر زمان که بخواهد آن مال را پس بگیرد.
طبق تعریف فوق هبه نامه همان موضوع قرارداد هبه است که طی آن فرد مال خود را به دیگری می بخشد.
شرایط هبه چیست؟
از مهمترین شرایط حقوقی هبه که می توان به آن اشاره کرد این است که حقوق عینی به جزء حق مالکیت نمی توانند موضوع عقد هبه باشند. حق انتفاع و حق ارتفاق و حق تحجیر که از حقوق عینی است قابل هبه نیستند و انتقال آنها می تواند از طریق صلح یا ماده 10 قانون مدنی صورت بگیرد. در واقع به زبان ساده باید بگوییم موضوع هبه نامه می بایست مال منقول یا غیر منقول باشد که خاصیت بقاء داشته باشد یعنی نباید مالی باشد که با مصرف کردن تمام شود.
همچنین بخوانید: صلح و هبه | شباهت ها و تفاوتهای عقد هبه و …
