در علم پزشکی مدرن، مرگ به عنوان توقف کامل و غیرقابل بازگشت عملکردهای حیاتی ارگانیسم تعریف می شود. پزشکان دو نوع مرگ را از هم متمایز می کنند: مرگ بالینی و مرگ مغزی. در مرگ بالینی، قلب از تپش می ایستد و تنفس متوقف می شود، اما با اقدامات احیا، امکان بازگشت فرد وجود دارد. در مقابل، مرگ مغزی یعنی از بین رفتن کامل و دائمی تمام فعالیت های مغز؛ وضعیتی که هیچ بازگشتی برای آن متصور نیست.
هنگامی که قلب از تپش می ایستد، اکسیژن به مغز نمی رسد و سلول های مغزی طی چند دقیقه شروع به مرگ می کنند. برخلاف تصور عامه که مغز آخرین عضوی است که از کار می افتد، پژوهش های جدید نشان می دهد که در لحظات پایانی، مغز فعالیت های الکتریکی غیرعادی و موج های شدیدی از خود نشان می دهد که به آن «طوفان مرگ» یا نشانه های لحظه مرگ گفته می شود. این امواج ممکن است عامل ایجاد تجربه های نزدیک به مرگ باشند. جسم در لحظه مرگ چه واکنشی نشان می دهد؟
علائم جسمانی لحظه مرگ می تواند شامل موارد زیر باشد: قطع تدریجی تنفس که به «تنفس آگونال» موسوم است سرد شدن اندام ها و تغییر رنگ پوست شل شدن عضلات و از دست رفتن کنترل ارادی بدن تغییر الگوی ضربان قلب تا توقف کامل آن
بااین حال، هیچ یک از این علائم نمی تواند به طور مستقیم درباره سرنوشت روح و چگونگی جدا شدن روح از بدن سخن بگوید. جدا شدن روح از بدن از منظر ادیان آسمانی
مفهوم روح در قرآن و اسلام
در اسلام، روح حقیقتی الهی است که از عالم امر نازل شده است. قرآن کریم درباره ماهیت روح می فرماید: «وَ یَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی» (و از تو درباره روح می پرسند؛ بگو روح از فرمان پروردگار من است). در فرهنگ اسلامی، جدا شدن روح از بدن هنگام مرگ را قبض روح می نامند و فرشته مرگ (عزرائیل) و فرشتگان یاری دهنده او مأمور این کار هستند. مراحل خروج روح در روایات اسلامی
بر اساس احادیث و منابع اسلامی، لحظه جدا شدن روح از بدن برای مؤمنان و کافران متفاوت است. در روایات آمده است که جان مؤمن به نرمی و آرامی از بدن خارج می شود؛ مانند قطره آبی که از مشک بیرون می آید. اما جان انسان گناهکار به سختی و با تقلا جدا می شود؛ گویی خاری از پشم تر خارج شود. این توصیفات نشان می دهند که کیفیت لحظه مرگ به باورها، اعمال و حقیقت وجودی …
