
مجازات اسیدپاشی در ایران چیست؟
اسیدپاشی بدون شک یکی از وحشیانه ترین جرایم خشونت آمیز در جهان است. این عمل نه تنها قربانی را از نظر جسمی برای همیشه دچار آسیب های عمیق و غیرقابل جبران میکند، بلکه تبعات روانی، اجتماعی و اقتصادی سنگینی نیز به همراه دارد. در نظام حقوقی ایران، به دلیل مبانی فقهی و قوانین خاص، مجازات اسیدپاشی از پیچیدگی های ویژهای برخوردار است و به طور مستقیم با مفاهیمی همچون قصاص، دیه، ارش و مجازاتهای تعزیری گره خورده است.
اسیدپاشی در قوانین ایران به عنوان یک جرم مستقل تعریف نشده بود و سالها در چارچوب قواعد عمومی جرح و ضرب عمدی مورد بررسی قرار میگرفت. با این حال، شدت آسیبهای ناشی از اسید، جامعه را نسبت به وجود خلأ قانونی حساس کرد. سرانجام در سال ۱۳۹۸، «قانون تشدید مجازات اسیدپاشی و حمایت از بزه دیدگان ناشی از آن» به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. این قانون، اسیدپاشی را یک جرم مهم و سازمان یافته تلقی کرده و دستورالعمل های خاصی برای رسیدگی سریع، حمایت مالی از قربانیان و مجازات های شدیدتر تعیین کرده است. به همین دلیل، درک این قانون برای هر وکیل یا فردی که با چنین پروندهای سروکار دارد، حیاتی است. قصاص؛ اصلی ترین مجازات برای جراحت عمدی
در حقوق کیفری ایران، اصل بر قصاص است. بر اساس ماده ۳۵۸ قانون مجازات اسلامی، هر کس عمداً به دیگری جراحتی وارد کند که باعث نقص عضو یا از بین رفتن منفعت شود، به قصاص محکوم میشود. اسیدپاشی معمولاً مصداق بارز جرح عمدی است، زیرا فرد مرتکب با علم به آسیب زایی اسید، آن را به قصد صدمه و تخریب به کار میگیرد. در صورتی که بزهدیده (شاکی) یا اولیای دم درخواست قصاص کنند، دادگاه حکم به قصاص صادر میکند.
با این حال، اجرای قصاص در پرونده های اسیدپاشی با چالش بزرگی به نام «مماثلت» مواجه است. شرط اصلی اجرای قصاص این است که نتیجه نهایی (مثلاً سوختگی) عیناً همان آسیبی باشد که قربانی تجربه کرده است. ایجاد دقیق همان عمق و شدت سوختگی روی بدن مرتکب، در عمل از نظر پزشکی و علمی تقریباً ناممکن است.
برای مثال، در پرونده های مشهور تاریخی مانند واقعه «آمنه بهرامی»، دادگاه به این نتیجه رسید که امکان اجرای قصاص با این ویژگی وجود ندارد؛ چرا که نمیتوان عیناً همان کوری یا همان سطح سوختگی را روی مرتکب ایجاد …













