تست یک بسته اینترنت، پاسخ ایرانسل به اتهام «حجم‌خوری»؛ پس چرا بسته‌های کاربران زود تمام می‌شود؟

به گزارش خبرنگار سیتنا، در روزهای اخیر، افزایش گلایه‌ها درباره سرعت تمام شدن بسته‌های اینترنت، بار دیگر موضوع نحوه محاسبه و کسر حجم مصرفی مشترکان را به یکی از بحث‌های مورد توجه کاربران تبدیل کرده است؛ موضوعی که با طرح ادعاهایی درباره «حجم‌خوری» اپراتورها، واکنش همراه اول، ایرانسل و رایتل را به دنبال داشت.

در پی این اعتراض‌ها، اپراتورها بر صحت محاسبات خود تأکید کردند و همراه اول و ایرانسل با برگزاری آزمایش‌های عملی، تلاش کردند نحوه محاسبه ترافیک و کسر حجم از بسته‌های اینترنت را برای خبرنگاران شفاف کنند. آزمایش اپراتورها برای رد ادعای حجم‌خوری

در آزمایش انجام‌شده از سوی ایرانسل، یک بسته اینترنت فعال شد و فایلی با حجم مشخص از اینترنت بین‌الملل دریافت شد. نتیجه آزمایش نشان داد میزان حجمی که از بسته مشترک کسر شده، با حجم واقعی داده دریافت‌شده مطابقت داشته است.

همراه اول نیز در آزمایش مشابه اعلام کرد که در ترافیک تمام‌بها، از جمله اینترنت بین‌الملل، حجم کسرشده از بسته با میزان مصرف واقعی مطابقت دارد و بیشتر از میزان ترافیک مصرف‌شده از بسته مشترک کسر نمی‌شود.

این اپراتورها همچنین نحوه محاسبه ترافیک داخلی و برخی پیام‌رسان‌های داخلی را تشریح کردند و بر اعمال تعرفه‌های ترجیحی برای این نوع ترافیک تأکید داشتند. مصرف اینترنت فقط به دانلود مستقیم محدود نیست

با وجود این توضیحات، اپراتورها معتقدند بخشی از برداشت کاربران درباره مصرف اینترنت، ناشی از تفاوت میان «مصرف قابل مشاهده» و «کل ترافیک تولیدشده توسط دستگاه» است.

فعالیت برنامه‌ها در پس‌زمینه، به‌روزرسانی خودکار اپلیکیشن‌ها، بارگذاری تصاویر و ویدئوها، پخش خودکار محتوا و دریافت داده‌های جدید از سوی شبکه‌های اجتماعی، حتی زمانی که کاربر مستقیماً در حال استفاده از آنها نیست، می‌تواند حجم اینترنت مصرف کند.

از سوی دیگر، افزایش کیفیت محتوای آنلاین نیز در رشد مصرف داده نقش دارد. تماشای ویدئو با کیفیت‌های بالاتر، به‌ویژه Full HD و 4K، به مراتب حجم بیشتری نسبت به نسخه‌های کم‌کیفیت مصرف می‌کند.

بازی‌های آنلاین نیز از این قاعده مستثنی نیستند و ممکن است پیش از شروع بازی، فایل‌ها و به‌روزرسانی‌هایی را دریافت کنند که بخشی از حجم بسته اینترنت کاربر را مصرف می‌کند. نقش VPN در افزایش مصرف داده

یکی دیگر از موضوعاتی که اپراتورها به آن اشاره کرده‌اند، استفاده گسترده از VPN و پروکسی است.

براساس توضیحات ارائه‌شده، VPNها بسته به نوع پروتکل و نحوه عملکرد می‌توانند مقداری سربار ترافیکی ایجاد کنند. به این ترتیب، میزان داده‌ای که شبکه منتقل می‌کند ممکن است بیشتر از حجم محتوایی باشد که کاربر تصور می‌کند دریافت یا ارسال کرده است.

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کاربر هم‌زمان از چند اپلیکیشن، VPN و سرویس آنلاین استفاده کند و بخشی از فعالیت این سرویس‌ها نیز در پس‌زمینه ادامه داشته باشد.

رایتل: موردی از کسر عامدانه و غیرواقعی حجم مشاهده نشده است

رایتل نیز در واکنش به بحث‌های مطرح‌شده، هرگونه کسر عامدانه و غیرواقعی حجم بسته‌های اینترنت را رد کرده است.

مدیرعامل رایتل تأکید کرده که حجم اینترنت خریداری‌شده، حق مشترک است و اپراتور باید در محاسبه و کسر آن دقیق و شفاف عمل کند. به گفته او، تاکنون موردی از کسر عامدانه و غیرواقعی حجم بسته مشترکان در این اپراتور مشاهده و تأیید نشده است.

او همچنین «حجم‌خوری» را تخلف و تضییع حقوق مشترکان دانسته و بر برخورد با چنین مواردی تأکید کرده است. گلایه کاربران ناراضی همچنان پابرجاست

با وجود مواضع سه اپراتور و آزمایش‌های انجام‌شده، بخشی از کاربران همچنان نسبت به سرعت تمام شدن بسته‌های اینترنت خود اعتراض دارند. تجربه کاربران از مصرف سریع حجم، در کنار نوسان سرعت و کیفیت اینترنت، باعث شده است مسئله اعتماد میان مشترکان و اپراتورها همچنان مطرح باشد.

البته تجربه شخصی کاربران به‌تنهایی نمی‌تواند اثبات‌کننده کسر غیرواقعی حجم از سوی اپراتورها باشد؛ اما تداوم این گلایه‌ها نشان می‌دهد که سازوکار فعلی نمایش و توضیح مصرف اینترنت برای بسیاری از مشترکان به اندازه کافی شفاف و قابل راستی‌آزمایی نیست. شفافیت؛ حلقه مفقوده ماجرای حجم اینترنت

در نهایت، مسئله تنها این نیست که آیا اپراتورها بیشتر از میزان واقعی مصرف، از بسته مشترکان حجم کم می‌کنند یا خیر؛ بلکه نحوه نمایش و تفکیک مصرف نیز اهمیت دارد.

اگر کاربر بتواند به‌صورت دقیق مشاهده کند که چه میزان از حجم بسته توسط هر اپلیکیشن، سرویس، فعالیت پس‌زمینه، VPN یا نوع ترافیک مصرف شده است، بخش قابل‌توجهی از ابهام موجود از بین خواهد رفت.

بر همین اساس، در کنار تأکید اپراتورها بر صحت محاسبات، شفافیت بیشتر در نمایش جزئیات مصرف، امکان راستی‌آزمایی مستقل و فراهم کردن مسیر روشن برای اعتراض و بررسی موارد مشکوک می‌تواند به کاهش اختلاف میان تجربه کاربران و توضیحات فنی اپراتورها کمک کند.

در شرایطی که اینترنت به یکی از هزینه‌های ثابت خانوارها و کسب‌وکارها تبدیل شده است، اعتماد مشترک به نحوه محاسبه و مصرف بسته‌های اینترنت، موضوعی فراتر از یک اختلاف فنی میان کاربر و اپراتور است و مستقیماً با حقوق مشترکان و کیفیت رابطه آنها با ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطی گره خورده است.

انتهای پیام

مدیرکل توسعه محصول ایرانسل با تشریح نحوه محاسبه مصرف اینترنت در سرویس‌های استریم، پخش زنده و بازی‌های آنلاین گفت: میزان مصرف دیتا به عواملی مانند کیفیت تصویر، نرخ بیت، فرمت محتوا و پلتفرمی که محتوا را ارائه می‌کند بستگی دارد و نمی‌توان برای یک زمان مشخص حجم مصرفی ثابتی تعیین کرد.  مصرف اینترنت در استریم به کیفیت محتوا بستگی دارد 

پیام مهدوی، مدیرکل توسعه محصول ایرانسل در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا درباره نحوه محاسبه حجم مصرف اینترنت در هنگام استفاده از سرویس‌های استریم و پخش زنده توضیح داد: محتوایی که از طریق استریم به کاربر ارائه می‌شود بر اساس کیفیت و نوع مصرف در هر پلتفرم حجم متفاوتی دارد. 

وی با بیان اینکه حتی یک محتوای کاملا یکسان ممکن است در پلتفرم‌های مختلف با حجم متفاوتی ارائه شود افزود: برای مثال کیفیت Full HD در دو پلتفرم لزوما به معنای مصرف حجم یکسان نیست زیرا نحوه ارائه محتوا و پارامتر‌های فنی مانند سرعت و تکنولوژی اینترنت آن می‌تواند متفاوت باشد.    یک ساعت تماشای آنلاین چقدر اینترنت مصرف می‌کند؟ 

مهدوی درباره میزان مصرف اینترنت در هنگام تماشای فیلم یا پخش زنده گفت: میزان مصرف همانطور که اشاره شد بر اساس حجم فایل و کیفیت آن محاسبه می‌شود و هرچه کیفیت تصویر بالاتر باشد حجم مصرفی نیز افزایش پیدا می‌کند. 

وی توضیح داد: برای مثال محتوای ۴K  ممکن است حجم بسیار بالایی داشته باشد و حتی حجم یک فایل ویدئویی ۴K  یک ساعته به ۱۲ تا ۲۰ گیگابایت نیز برسد؛ بنابراین برای محاسبه مصرف در هر دقیقه باید حجم کل محتوا را بر مدت زمان آن تقسیم کرد. 

مدیرکل توسعه محصول ایرانسل افزود: اگر یک محتوای یک‌ساعته حدود یک گیگابایت حجم داشته باشد به‌طور تقریبی در هر دقیقه حدود ۱۵ تا ۲۰ مگابایت دیتا مصرف می‌شود.    از ۲۴۰p تا ۴K؛ اختلاف مصرف اینترنت چقدر است؟ 

به گزارش برنا، مهدوی با تاکید بر اینکه نمی‌توان یک عدد ثابت برای مصرف اینترنت در کیفیت‌های مختلف اعلام کرد گفت: حجم محتوا در کیفیت‌های پایین مانند ۲۴۰p و ۳۶۰p می‌تواند در محدوده چندصد مگابایت باشد در حالی که محتوای Full HD ممکن است از حدود ۲ تا ۶ گیگابایت یا بیشتر متغیر باشد. 

به گفته وی عامل تعیین‌کننده تنها عنوان کیفیت مانند Full HD نیست بلکه پلتفرمی که محتوا را برای کاربر سرو می‌کند و پارامتر‌های فنی فایل (Resolution، Codec، Bitrate) نیز در میزان مصرف موثر است.  بازی آنلاین هم مصرف ثابتی ندارد 

این مقام مسئول درباره مصرف اینترنت در بازی‌های آنلاین و استریم بازی‌ها نیز گفت: مصرف دیتا در این بخش نیز ثابت نیست و بر اساس نوع بازی و نحوه استفاده می‌تواند تفاوت زیادی داشته باشد. 

وی افزود: میزان مصرف ممکن است از چند مگابایت تا ده‌ها یا حتی حدود ۱۰۰ مگابایت و در برخی شرایط بیشتر متغیر باشد و نوع بازی و نحوه انتقال داده در این میزان تاثیرگذار است.  محاسبه حجم اینترنت کاملا سیستمی انجام می‌شود 

مهدوی درباره نحوه محاسبه حجم مصرفی مشترکان نیز اظهار کرد: این فرآیند به‌صورت کاملاً سیستماتیک و خودکار انجام می‌شود و هیچ‌گونه دخالت یا خطای انسانی در آن وجود ندارد. 

وی ادامه داد: سیستم‌های اپراتوری در سراسر دنیا بر اساس ساختار‌ها و سامانه‌های مشخص میزان مصرف دیتا را به‌صورت خودکار محاسبه می‌کنند و انسان در فرآیند محاسبه حجم مصرفی مشترک دخالتی ندارد.  چرا کاربران احساس می‌کنند حجم اینترنت سریع‌تر تمام می‌شود؟ 

مدیرکل توسعه محصول ایرانسل درباره گلایه برخی کاربران از افزایش سرعت مصرف بسته‌های اینترنتی گفت: افزایش مصرف اینترنت مشترکین در سال‌های اخیر عمدتا ناشی از تغییر فناوری، رشد چشمگیر مصرف محتوای ویدئویی و سرویس‌های استریم، افزایش کیفیت محتوا، گسترش استفاده از شبکه‌های اجتماعی و خدمات دیجیتال، و وابستگی روزافزون کاربران به اینترنت در امور روزمره بوده است. 

وی افزود: میزان مصرف اینترنت کاربران امروز با دو سال گذشته یکسان نیست. برای مثال محتوایی که در اینستاگرام در گذشته ممکن بود حدود ۵۰ مگابایت مصرف داشته باشد اکنون در برخی شرایط می‌تواند در مدت حدود ۱۰ دقیقه تا ۲۰۰ مگابایت دیتا مصرف کند. مصرف اینترنت تلویزیون و تماشای فوتبال آنلاین چگونه محاسبه می‌شود؟ 

مهدوی در پاسخ به پرسشی درباره گلایه کاربران از تمام‌شدن سریع بسته‌های اینترنت هنگام تماشای آنلاین تلویزیون به‌ویژه هنگام تماشای مسابقات فوتبال یا فیلم توضیح داد: در سرویس‌های استریم نیز میزان مصرف به فناوری مورد استفاده و کیفیت محتوایی که برای کاربر ارسال می‌شود بستگی دارد. 

وی گفت: صاحبان محتوا و پلتفرم‌ها بر اساس فناوری و شرایط فنی کاربر محتوا را با کیفیت‌های مختلف ارائه می‌کنند و اکنون حتی امکان ارائه محتوا با کیفیت ۴K  نیز وجود دارد. طبیعتا با افزایش کیفیت میزان حجم مصرفی نیز افزایش پیدا می‌کند.  سرعت بیشتر لزوما به معنای مصرف بیشتر نیست 

وی با اشاره به توسعه فناوری‌های ارتباطی مانند ۴G  و ۵G  اظهار کرد: سرعتی که کاربر تجربه می‌کند با میزان حجم مصرفی یکسان نیست و افزایش سرعت شبکه به‌تنهایی به معنای افزایش مصرف حجم نیست بلکه کیفیت و نحوه سرو محتوای آنلاین می‌تواند میزان مصرف دیتا را تغییر دهد. 

مهدوی همچنین درباره تفاوت تجربه کاربران در سرویس‌های داخلی و خارجی گفت: کاربر بدون استفاده از فیلتر شکن قطعا تجربه بهتری داشته زیرا محتوا مستقیما از بستر شبکه اپراتور یا ارائه‌دهنده سرویس اینترنت دریافت می‌شود زیرا فیلتر شکن‌ها کاملا خارج از مسیر اپراتور فعالیت میکنند و اپراتور نقشی بر کیفیت، ظرفیت و نحوه سرویس دهی آنها نمیتواند داشته باشد.   

وی در پایان تاکید کرد: در سرویس‌های استریم از کیفیت‌های پایین مانند ۲۴۰p تا کیفیت‌های بالایی مانند ۴K میزان مصرف دیتا می‌تواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد و نمی‌توان صرفا بر اساس مدت زمان تماشا حجم مصرفی مشخصی را برای همه کاربران و همه پلتفرم‌ها تعیین کرد. 

گفت‌و‌گو از: زهرا وجدانی  

انتهای پیام/

دکتر مهدی فقیهی، مدیرعامل رایتل، در واکنش به طرح گلایه «حجم‌خوری» بسته‌های اینترنت از سوی برخی کاربران در گفت‌وگو با سیتنا اعلام کرد که با صراحت اعلام می‌کنیم که تا امروز هیچ موردی از حجم‌خواری و کسر عامدانه و غیرواقعی از بسته اینترنت مشترکان مشاهده و تأیید نشده است و اجازه نخواهیم داد چنین اتفاقی در رایتل رخ دهد.

وی ادامه داد: از نظر ما حجم‌خواری اساساً یک تخلف، تضییع حقوق مشترک و خدشه به اعتماد مردم است. حجم اینترنتی که مشترک خریداری کرده متعلق به اوست و اپراتور موظف است در محاسبه و کسر آن کاملاً دقیق و شفاف عمل کند.

فقیهی خاطرنشان کرد که یکی از تأکیدات جدی وزیر محترم ارتباطات در این دوره، صیانت از حقوق کاربران، ارتقای کیفیت واقعی خدمات و افزایش شفافیت و پاسخگویی اپراتورها بوده است. ما در رایتل این رویکرد را کاملاً جدی می‌دانیم و معتقدیم رقابت اپراتورها باید بر سر کیفیت، نوآوری و رضایت مشترک باشد، نه روش‌هایی که اعتماد مردم را خدشه‌دار کند.

مدیرعامل رایتل تاکید کرد: به همین دلیل تأکید می‌کنم که در رایتل حجم‌خواری خط قرمز ماست. اگر حتی یک مشترک نسبت به میزان مصرف یا نحوه کسر بسته خود ابهامی داشته باشد، وظیفه ماست که موضوع را دقیق، فنی و شفاف بررسی کنیم و پاسخ روشن بدهیم.

فقیهی در ادامه گفت: نگاه وزیر ارتباطات به این موضوع نیز به اعتقاد بنده نگاه درستی است؛ مردم نباید برای احقاق حقوق خود در برابر اپراتورها احساس بی‌پناهی کنند. اپراتورها باید خود را در برابر هر گیگابایت اینترنتی که مردم بابت آن پول پرداخت کرده‌اند، پاسخگو بدانند.

مدیرعامل رایتل در پایان گفت: پیام ما به مشترکان رایتل روشن است؛ حجم اینترنت شما، حق شماست؛ حجم‌خواری تخلف است و در رایتل در برابر آن مماشات نخواهیم کرد.

انتهای پیام