به گزارش نبض بازار ، مناطق ویژه اقتصادی در ساختار اقتصادی ایران با هدف تسهیل سرمایهگذاری، فعالیتهای تجاری و توسعه صادرات ایجاد شدهاند. معافیتهای مالیاتی و گمرکی و تسهیل برخی فرآیندهای تجاری، از جمله ابزارهایی هستند که برای جذب سرمایهگذاران در این مناطق در نظر گرفته شدهاند.
در عمل، اما مدل فعالیت این مناطق یکسان نیست. برخی مانند سلفچگان و پیام، عمدتاً بر تولید و فعالیتهای صنعتی و تجاری تمرکز دارند و برخی دیگر، مانند سرزمین ایرانیان، ترکیبی از کاربریهای اقتصادی، گردشگری و فناوری را دنبال میکنند.
سلفچگان؛ مدل صنعتی در نزدیکی پایتخت
منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان در استان قم و در فاصله حدود ۱۸۵ کیلومتری تهران قرار دارد. این منطقه با مساحتی بیش از دو هزار هکتار و ۲۰۰۰ هکتار محدوده رزرو برای توسعه آینده، در تقاطع مسیرهای ارتباطی شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب کشور قرار گرفته است.
دسترسی به شبکه راهآهن، بزرگراهها و نزدیکی به شهرهایی مانند تهران، قم، اراک، ساوه و اصفهان از جمله عواملی است که در توسعه این منطقه مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده در گزارش، بیش از ۱۵۰ واحد تولیدی و تجاری در سلفچگان فعال هستند و واحدهای مستقر از معافیت مالیاتی تا هفت سال پس از بهرهبرداری برخوردار میشوند.
پیام؛ یکی دیگر از مناطق ویژه نزدیک تهران
منطقه ویژه اقتصادی پیام در استان البرز نیز در گروه مناطق ویژه نزدیک به پایتخت قرار میگیرد.
این منطقه نیز با استفاده از مزیتهای مرتبط با موقعیت جغرافیایی و دسترسی به بازار تهران، بر جذب فعالیتهای تولیدی و تجاری تمرکز دارد.
در این مدل، منطقه ویژه اقتصادی عمدتاً بهعنوان بستری برای استقرار واحدهای صنعتی، تولیدی و تجاری و تسهیل فعالیت اقتصادی آنها عمل میکند.
آیلند؛ مدل ترکیبی در یک منطقه ویژه
در نقطه مقابل این الگو، پروژه سرزمین ایرانیان یا آیلند قرار دارد.
این پروژه در حدود ۳۵ کیلومتری جنوب غرب تهران و در نزدیکی زرندیه، در مسیر آزادراه تهران ـ ساوه، در حال توسعه است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، آیلند در زمینی حدود ۱۴۰۰ هکتاری طراحی شده و مدل توسعه آن تنها بر فعالیت صنعتی استوار نیست.
در این پروژه، کاربریهایی مانند اقامت، گردشگری، تجارت، …
