تنش میان ترکیه و اسرائیل؛ تهدید جدید وزیر جنگ صهیونیستی خطاب به اردوغان/ جزئیات جنجالی این درگیری/ رویارویی آتشین

 به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو ؛ گزارش اخیر روزنامه واشنگتن‌پست به نقل از سه مقام ارشد آمریکایی، پرده از یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های تاکتیکی و تجهیزاتی ارتش ایالات متحده در سال‌های اخیر برداشته است.

از دست دادن نزدیک به یک‌چهارم از ناوگان پهپادهای پیشرفته ام‌کیو- ۹ ریپر در جریان درگیری‌ها با ایران، نشان‌دهنده یک افتضاح تمام‌عیار در برنامه‌ریزی عملیاتی و ارزیابی توانمندی‌های پدافندی رقیب است. این رویداد، معادلات قدرت هوایی در منطقه را دستخوش تغییرات بنیادین کرده و زنگ خطری جدی برای دکترین نظامی واشنگتن به صدا درآورده است.  

نگاهی به  ساختار عملیاتی ام‌کیو- ۹ ریپر

برای درک عمق این فاجعه نظامی، ابتدا باید نگاهی به جایگاه و اهمیت پهپاد ام‌کیو- ۹ ریپر در ارتش آمریکا بیندازیم. این پرنده بدون سرنشین که توسط شرکت جنرال اتمیکس طراحی و ساخته شده است، برای سال‌ها ستون فقرات عملیات‌های شناسایی، نظارت مستمر ( ISR ) و تهاجم دقیق نیروی هوایی ایالات متحده را تشکیل می‌داد.

ریپر با قابلیت پرواز مداوم بیش از  ۲۷ ساعت، به گونه‌ای طراحی شده است که بتواند اهداف متحرک و ثابت را در فواصل طولانی رصد کرده و در صورت نیاز با استفاده از موشک‌های هلفایر یا بمب‌های هدایت‌شونده لیزری آن‌ها را نابود کند.

ساختار عملیاتی این پهپاد بر مبنای حضور پنهان و مداوم در آسمان بنا شده است. پیش از آغاز این درگیری‌ها، ارتش آمریکا در مجموع حدود ۱۸۵ فروند از این پهپادها را در اختیار داشت که از این تعداد، ۱۶۵ فروند در خدمت نیروی هوایی و ۲۰ فروند دیگر در اختیار تفنگداران دریایی بود. ارزش هر یک از این پرنده‌ها با احتساب تسلیحات، موتورهای قدرتمند و سنسورهای فوق‌پیشرفته اپتیکی و راداری نصب‌شده روی آن‌ها، بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود.

این ارقام نشان می‌دهد که ریپر فراتر از یک ابزار جنگی ، یک سرمایه استراتژیک گران‌قیمت محسوب می‌شود که نابودی هر فروند از آن، ضربه‌ای مهلک به عملیات و تدارکات پنتاگون وارد می‌کند.  

افتضاح عملیاتی در جنگ ایران؛ چگونه ریپرها به اهدافی آسان تبدیل شدند؟

آنچه در جریان جنگ با ایران و تمرکز پروازها در اطراف آب‌راه‌های حساسی چون تنگه هرمز رخ داد، یک شکست اطلاعاتی و عملیاتی به معنای واقعی کلمه بود. فرماندهان آمریکایی با تکیه بر تجربیات گذشته خود در محیط‌هایی مانند افغانستان یا عراق که فاقد پدافند هوایی مدرن بودند، ریپرها را با همان الگوهای پروازی سنتی به مسلخ فرستادند.

ایران و نیروهای هم‌پیمان منطقه‌ای آن، برخلاف کشورهای پیشین تحت تجاوز آمریکا، از شبکه پدافندی تاکتیکی بهره میبرند که به دلیل پراکندگی و ماهیت پسیو آن، به راحتی قابل کشف نیست.

در چنین شرایطی، ویژگی‌های ذاتی ام‌کیو- ۹ به نقطه ضعف آن تبدیل شد. سرعت پروازی نسبتاً کند این پهپادها و الزام آن‌ها به پرواز در ارتفاع پایین برای انجام ماموریت‌های نظارتی دقیق روی شناورها و پرتابگرها، آن‌ها را به اهدافی فوق‌العاده آسان و در دسترس برای موشک‌های سطح‌به‌هوای ایران تبدیل کرد. از بین رفتن نزدیک به ۲۵ درصد از کل ناوگان این پهپادها، نشان‌دهنده ناتوانی مفرط استراتژیست‌های آمریکایی در تطبیق تاکتیک‌های هوایی با یک میدان نبرد مدرن و پیشرفته است.  

تبعات فاجعه‌بار برای ارتش آمریکا

تبعات این خسارت سنگین برای ارتش آمریکا فراتر از میلیاردها دلار ضرر مالی مستقیم است و زیرساخت‌های عملیاتی آن‌ها را فلج کرده است:

کوری اطلاعاتی و عملیاتی:

از دست رفتن یک‌چهارم ناوگان به معنای کاهش شدید توانایی متجاوزان در انجام ماموریت‌های نظارتی مستمر است. بدون حضور مداوم ریپرها، فرماندهان آمریکایی از رصد تحرکات سریع و شناسایی پرتابگرهای متحرک موشکی در سواحل خلیج فارس عاجز شده‌اند.

بحران جایگزینی:

با توجه به توقف تولید مدل‌های اصلی ام‌کیو- ۹ و فقدان ذخایر استراتژیک، ارتش آمریکا  به سادگی نمی‌تواند این تلفات را جبران کند. توسعه نسل‌های جدید نیز سال‌ها زمان می‌برد.

به خطر افتادن جان خلبانان:

پنتاگون برای پر کردن این خلأ عمیق اطلاعاتی، ناچار به استفاده از جنگنده‌های سرنشین‌دار شده است. این امر هزینه‌های لجستیکی را به شکل سرسام‌آوری افزایش می‌دهد و جان خلبانان آمریکایی را در محیطی که توانایی سرنگونی پیشرفته‌ترین پرنده‌ها را دارد، با خطرات جدی مواجه می‌سازد و ضربه پذیری را بالاتر می برد.

   دستاوردهای استراتژیک این شکارهای ارزشمند

در نقطه مقابل، این درگیری و سرنگونی گسترده نمادهای قدرت هوایی آمریکا، مزایای ژئوپلیتیک و نظامی بی‌نظیری را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته است:

تثبیت شبکه جدید پدافندی زیر بمباران دشمن:

  ایران به صورت عملی ثابت کرد که می‌تواند از حریم هوایی و آب‌های پیرامونی خود در برابر پیشرفته‌ترین ابزارهای تهاجمی جهان محافظت کند. این موفقیت، ضریب بازدارندگی ایران را به شدت افزایش داده است. نکته حائز اهمیت این است که این تحول پدافندی تحت فشار بمباران دشمن رخ داد و پدافند هوایی دائماً در حال بروزرسانی و ارتقا است.

  گنجینه اطلاعاتی و مهندسی معکوس:

دسترسی به لاشه ده‌ها پهپاد پیشرفته آمریکایی، یک فرصت طلایی تکنولوژیک برای متخصصان نظامی ایران است. بررسی ساختار سنسورها، رادارها، و سیستم‌های رمزنگاری این پرنده‌ها می‌تواند به جهش در برنامه‌های پهپادی و ارتقای سیستم‌های جنگ الکترونیک ایران منجر شود و کدهای ارتباطی ارتش آمریکا را برای همیشه افشا کند که در زمینه همکاری های اطلاعاتی هم بازوی جدیدی برای کشور محسوب میشود.

  تغییر موازنه قدرت روان‌شناختی:

 فرو ریختن ابهت تکنولوژیک آمریکا، اعتماد به نفس نیروهای مسلح ایران و هم‌پیمانان منطقه‌ای آن را در بالاترین سطح ممکن قرار داده است. در کنار این مسله تجربیات ایران در این نبرد، راهگشای نبرد های آینده جهان خواهد بود.

در نهایت، افتضاح از دست دادن یک‌چهارم ناوگان ام‌کیو- ۹ ریپر، نقطه پایانی بر دوران سلطه بلامنازع و بدون هزینه پهپادهای آمریکایی در آسمان خاورمیانه است.

 در حالی که واشنگتن در گرداب کمبود تجهیزات و خلأهای عمیق اطلاعاتی دست‌وپا می‌زند، ایران نشان داد که در جنگ‌های مدرن، این تنها تجهیزات گران‌قیمت نیستند که سرنوشت نبرد را تعیین می‌کنند، بلکه هوشمندی در استفاده از پدافندهای بومی و درک صحیح از نقاط ضعف دشمن است که حرف آخر را می‌زند.

ایسنا: پل بیا، رئیس‌جمهور کامرون روز پنج‌شنبه پس از بیش از ۱۰ هفته غیبت، در میان نگرانی‌ها درباره وضعیت سلامت او و پرسش‌ها در مورد آینده قدرت در این کشور، به کامرون بازگشت.

پل بیا که بیش از ۹۳ سال سن دارد، با یک هواپیمای شخصی از ژنو سوئیس وارد فرودگاه بین‌المللی یائونده شد و به دوره غیبتی پایان داد که توجه گسترده‌ای را در داخل و خارج از کشور برانگیخته بود.

بیا که از سال ۱۹۸۲ بر کامرون حکومت می‌کند، مسن‌ترین رئیس دولت جهان به شمار می‌رود. او پس از پیروزی در انتخاباتی که در اکتبر برگزار شد و با اختلاف‌نظرها و اعتراض‌های گسترده‌ای همراه بود، نوامبر گذشته هشتمین دوره ریاست‌جمهوری خود را آغاز کرد.

دفتر ریاست‌جمهوری هنگام خروج بیا از کشور در ۷ ژوئن گذشته اعلام کرده بود که سفر او اقامتی خصوصی و کوتاه‌مدت در اروپا خواهد بود؛ اما غیبت وی بیش از دو ماه به طول انجامید و به طولانی‌ترین دوره غیبت او در دوران زمامداری بیش از چهاردهه‌ای‌اش تبدیل شد.

طولانی شدن این غیبت، افزون بر نگرانی‌ها از احتمال ایجاد خلأ در قدرت، با توجه به کهنسالی او و ادامه رهبری‌اش بر کشور از سال ۱۹۸۲، گمانه‌زنی‌هایی را درباره وضعیت سلامت رئیس‌جمهور کامرون برانگیخته است.

در حالی که برخی از نمایندگان، کارشناسان سیاسی و حتی دولت صریحا با «طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» مخالفت کرده‌اند، برخی دیگر از نمایندگان از آن دفاع کرده و معتقدند باید برای مسئله نفوذ جرم‌انگاری می‌شد. 

همانند، حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نماینده شاهین‌شهر در مجلس دوازدهم، در گفت‌وگویی  درباره انتقادها نسبت به این طرح و مخالفت دولت با آن، اظهار کرد: تصور می‌کنم مخالفت‌هایی که نسبت به این طرح مطرح شده، ناشی از عدم مطالعه دقیق طرح و عدم استماع به توضیحاتی است که طراحان درباره آن ارائه کرده‌اند. اگر هر کدام از دوستانی که به هر حال فکر می‌کنند این طرح به ضرر کشور است یا آزادی‌های عمومی را کاهش می‌دهد، با طراحان این موضوع یا دستگاه‌هایی که بیشتر به آن‌ها مربوط می‌شود صحبت کنند، این ابهامات رفع خواهد شد.

نماینده شاهین‌شهر در مجلس با بیان اینکه من خودم که طرح را مطالعه کردم، دیدم که یک کار ضروری برای کشور است؛ گفت: کمااینکه قوانینی سخت‌تر از این را کشورهایی که خودشان را مهد آزادی می‌دانند، رعایت می‌کنند؛ از جمله در خود آمریکا که قانونی در این زمینه بالغ بر ۸۰ سال پیش در آنجا مصوب شده و در انگلستان و فرانسه نیز چنین قوانینی وجود دارد. عمده اتفاق در گذشته افتاده و بنابراین یک جهت‌گیری هم که این قانون دارد، شفافیت است. شفافیت به نظر من برای افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند. نفوذ علیه همه منافع ملی کشور است و لازم بود که برای آن جرم‌انگاری شود

نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس در پاسخ به این سوال که آیا این طرح قابلیت مقابله با نفوذ را دارد، گفت: هرکسی که ایران وطن دوست باشد، با نفوذ مخالف است. نفوذ مسئله‌ای مربوط به سلیقه یا جریان سیاسی خاص نیست. نفوذ علیه همه منافع ملی کشور است و لازم بود که برای آن جرم‌انگاری شود. ما پیش از این در قوانین، چنین موضوعی را جرم‌انگاری نکرده بودیم و چون جرم‌انگاری نشده بود، در اتفاقات مربوط به جنگ دوم و سوم نیز سوژه‌های خیلی روشن و شفافی آمدند و با نفوذشان یک‌سری کارهایی در داخل کشور کردند.

این نماینده مجلس افزود: اینکه برخی فرماندهان ما، مسئولان کشور و دانشمندان هسته‌ای به شهادت رسیدند، از مسیر نفوذ است. همین حالا وقتی گزارش این‌ها را به قوه قضاییه ارائه می‌کنیم، می‌گویند که قانون مشخصی برای برخورد با آن‌ها نداریم. بنابراین این قانون، جدای از تعاریف و مباحثی که دارد، برای کسانی که علیه منافع کشور اقدام می‌کنند، جرم‌انگاری کرده است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه مقابله با نفوذ از طریق فیلترشکن‌ها، آی‌دی‌ها و هوش مصنوعی، به روند بررسی طرح صیانت نیز اشاره کرد و گفت: این یک بحث جدایی است و در ۶ طرحی که به عنوان مدیریت بر فضای مجازی از قبل مطرح بوده، در کمیسیون صنایع بود و یک کمیسیون مشترک هم به ریاست مصطفی طاهری نماینده محترم زنجان شکل گرفت. چند روز پیش که با ایشان صحبت کردم، گفتند که ما جلساتمان را برگزار کرده‌ایم و طرحمان خیلی خوب پیش رفته و به‌زودی گزارش آن را به صحن بارگذاری می‌کنند تا پیشنهادات روی آن بارگذاری شود و به صحن مجلس بیاید. نقش مشاور قالیباف در تدوین طرح مقابله با نفوذ

نماینده شاهین‌شهر در مجلس درباره اینکه طراحان طرح مقابله با نفوذ چه کسانی هستند، بیان کرد: امضای خیلی از نمایندگان پای این طرح است و خودم هم آن را امضا کرده‌ام اما سرلیست طراح آن، آقای روح‌الله نجابت است.

نایب رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس درباره ادعای یک نماینده مجلس مبنی بر نقش مشاور قالیباف در مرکز پژوهش‌ها در تدوین این طرح گفت: در هر طرحی که مطرح می‌شود، یکی دو نفر از مرکز پژوهش‌ها می‌آیند و از بخش کارشناسی، نقطه‌نظراتشان را بیان می‌کنند. من اتفاقاً گزارش را دنبال کردم. آقای محبی به‌عنوان نماینده مرکز پژوهش‌ها هنگام بررسی و تصویب گزارش حضور داشتند.  بعید می‌دانم دولت با طرح مقابله با نفوذ مخالفت کرده باشد

حاجی‌دلیگانی در ادامه درباره مخالفت رسمی دولت با این طرح و احتمال اجرایی شدن آن گفت: بعید می‌دانم دولت مخالفت کرده باشد. شاید در برخی بخش‌ها نقطه‌نظراتی داشته باشد که آن‌ها قابل استفاده و قابل بررسی است.

وی ادامه داد: همین حالا من صبح هم دیدم که نماینده دولت، آقای درویشی، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، آمدند تا به‌عنوان دولت صحبت کنند. آقای دلخوش هم درباره پیشنهاداتی که مطرح است، صحبت کردند. بنابراین اگر جایی هم ابهامی باشد، مشکلی ندارد؛ چه نماینده دولت و چه همکاران نماینده، اگر پیشنهادی داشته باشند، این می‌تواند آن ماده را مجدداً با حضور نماینده دولت و نمایندگان عضو کمیسیون امنیت بررسی کند و مجدد به صحن ارائه شود.