به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ این روزها دوباره بحث افزایش قیمت بنزین و تغییر مدل سهمیهبندی سوخت داغ شده است؛ موضوعی که همزمان با عرضه جدید بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است. افزایش قیمت بنزین سوپر از ۲۸ مرداد در بورس
بر اساس اعلام تابلوی تالار نفت، گاز و حاملهای انرژی رینگ داخلی بورس انرژی ایران قرار است در معاملات ۲۸ مرداد این بورس، ۲۴۰ هزار لیتر بنزین ویژه (سوپر) وارداتی به قیمت پایه هر لیتر ۸۹ هزار و ۷۰۰ تومان عرضه شود. قیمت کف ۸۵ هزار و ۲۱۵ تومان و سقف ۹۴ هزار و ۱۸۵ تومان تعیین شده است.
نخستین عرضه بنزین ویژه در معاملات ۲ آذر ۱۴۰۴ بورس انرژی به قیمت هر لیتر ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان انجام شد. از ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ قیمت هر لیتر بنزین ویژه به ۷۲ هزار و ۸۰۰ تومان افزایش یافته بود و این رقم تا ۲۳ اردیبهشت امسال ادامه داشت. همچنین از ۱۹ خرداد هر لیتر بنزین ویژه ۷ هزار تومان افزایش قیمت داشت و به ۷۹ هزار و ۸۰۰ تومان رسید. از ۲۹ خرداد نیز قیمت بنزین سوپر در بورس انرژی به ۸۴ هزار و ۶۰۰ تومان رسید.
به باور کارشناسان حوزه انرژی، یکی از تحولات کلیدی در حوزه بنزینهای باکیفیت، خروج تدریجی از مدل عرضه رانتی و حرکت به سمت مکانیزم عرضه و تقاضاست. عرضه بنزین سوپر در بورس انرژی، پای بخش خصوصی را به این فرآیند باز کرد؛ بهطوری که اکنون هشت شرکت خصوصی دارای مجوز، مسئولیت توزیع این فرآورده را بر عهده گرفتهاند.
این مدل در صورت موفقیت میتواند الگویی برای آزادسازی تدریجی واردات سوختهای خاص باشد و زمینه را برای جذابسازی بازارهای سوخت، تنوعبخشی به انتخاب سوختهای جایگزین و باکیفیت بالا و کاهش فشار بر تأمین سوخت یارانهای فراهم سازد. سایه شایعات بر سر بنزین ۱۵۰۰ تومانی
در کنار بحثهای تخصصی بورس انرژی، این روزها زمزمههایی درباره تغییر قیمت بنزین سهمیهای (۱۵۰۰ تومانی) نیز به شدت بالا گرفته است. در شبکههای اجتماعی و فضای خبری، گمانهزنیها پیرامون حذف یا گران شدن سهمیه ۱۵۰۰ تومانی به یکی از ترندهای داغ تبدیل شده است.
بحث اصلاح سازوکار بنزین در شرایطی مطرح میشود که ناترازی تولید و مصرف سوخت به یکی از چالشهای جدی اقتصاد ایران تبدیل شده است. مصرف بالای خودروهای داخلی، رشد استفاده از خودروهای شخصی، قاچاق سوخت و هزینه واردات بنزین، فشار زیادی بر منابع کشور وارد کرده است.
سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی مصرف انرژی، بخشی از این بحران را ناشی از خودروهای پرمصرف و کیفیت پایین تولیدات داخلی دانسته است. به گفته او، هزینه خودروهای کمکیفیت فقط هنگام خرید پرداخت نمیشود، بلکه مردم آن را از طریق مصرف بالای بنزین، سهمیهبندی و فشار بر بودجه عمومی نیز میپردازند.
دولت همچنین معتقد است سهمیهبندی بر پایه خودرو، توزیع عادلانهای ایجاد نمیکند؛ زیرا بخش قابلتوجهی از مردم، بهویژه در دهکهای پایین درآمدی، خودرو ندارند و عملاً سهم مستقیمی از یارانه بنزین دریافت نمیکنند. از تکذیب بنزین ۱۰ هزار تومانی تا طرح سهمیه فردی
طی هفتههای گذشته، خبرهای متناقضی درباره قیمت و سهمیه بنزین منتشر شده است. ابتدا ادعای اجرای نرخ سوم ۱۰ هزار تومانی تکذیب شد. سپس بحث اختیار قانونی دولت برای اصلاح نرخ حاملهای انرژی و ضرورت مدیریت مصرف مطرح شد.
پس از آن، ماجرای طرح متوقفشده عرضه بنزین با نرخ پالایشگاهی ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در کرمان، نگرانیها درباره احتمال افزایش شدید قیمت سوخت را بالا برد؛ طرحی که به تصمیم سراسری تبدیل نشد و اجرای آن متوقف شد.
اکنون، مدل سهمیهبندی فردمحور بهعنوان یکی از گزینههای دولت مطرح شده است؛ مدلی که بیش از افزایش مستقیم نرخ بنزین، بر تغییر شیوه توزیع یارانه سوخت تمرکز دارد.
فعلاً هیچ تصمیم رسمی برای افزایش قیمت بنزین یا تغییر در نرخ ۱۵۰۰ تومانی سهمیهای و یا تخصیص قطعی ماهانه ۳۰ لیتر بنزین به هر ایرانی اعلام نشده است. آنچه مطرح شده، یک مدل پیشنهادی برای انتقال سهمیه از خودرو به فرد است؛ مدلی که در صورت تصویب، میتواند ساختار یارانه بنزین را تغییر دهد.
