گذر از اقتصاد وابسته به سوختهای فسیلی به سمت نظام انرژی پاک و تجدیدپذیر، امروز به یکی از الزامات راهبردی توسعه پایدار در ایران تبدیل شده است . با وجود پتانسیلهای خدادادی در حوزه انرژی خورشیدی و بادی، مهمترین مانع بر سر راه احداث نیروگاههای مقیاس بزرگ، مسئله تأمین مالی است . محدودیت منابع دولتی، ریسکهای ارزی، تحریمهای بینالمللی و نبود ساختارهای مالی کارآمد، سرمایهگذاری در این بخش را با چالشهای جدی روبهرو ساخته است . تجربه عملی نشان داده که تکیه صرف بر بودجه عمومی نه تنها پاسخگوی نیاز گسترده به سرمایهگذاری نیست، بلکه به دلیل نوسانات درآمدهای نفتی، برنامهریزی بلندمدت را نیز دشوار میسازد . در چنین شرایطی، تنوعبخشی به روشهای تأمین مالی و بهرهگیری از ابزارهای متناسب با ساختار اقتصادی و فرهنگی کشور، راهی اجتنابناپذیر برای تسریع گذار انرژی به شمار میرود .
صکوک( ابزارهای مالیاسلامی)؛ کارآمدترین ابزار تأمین مالی
بر اساس ارزیابیهای کارشناسی و تحلیل معیارهایی چون هزینه تأمین مالی، ریسک تأمین بهموقع منابع، ساختار بازپرداخت و ریسک نوسانات نرخ ارز، ابزارهای مالی اسلامی ( صکوک ) به عنوان کارآمدترین روش تأمین مالی پروژههای کلان انرژیهای نو و پاک شناسایی شده است . مزیت صکوک نه تنها در انطباق کامل با موازین شرعی و جلب اعتماد سرمایهگذاران داخلی است، بلکه این ابزار به دلیل فرآیند اجرایی سریعتر و کاهش قابلتوجه ریسک ارزی، در شرایط تحریمی کشور از کارایی بالاتری نسبت به سایر روشها برخوردار است . صکوک اجاره که مبتنی بر انتقال منافع داراییهای مشخص است، میتواند برای تأمین مالی احداث نیروگاههای خورشیدی و بادی به کار گرفته شود و از آنجا که داراییهای مشهود پشتوانه آن هستند، ریسک نکول را به حداقل میرساند . در این میان، صکوک سبز بهعنوان گزینهای نوین میتواند با تأکید بر اهداف زیستمحیطی، علاوه بر جلب سرمایهگذاران متعهد به توسعه پایدار، زمینهساز پیوند سیاستهای کلان مالی با الزامات حفاظت از محیطزیست …
