گذر از اقتصاد وابسته به سوختهای فسیلی به سمت نظام انرژی پاک و تجدیدپذیر، امروز به یکی از الزامات راهبردی توسعه پایدار در ایران تبدیل شده است . با وجود پتانسیلهای خدادادی در حوزه انرژی خورشیدی و بادی، مهمترین مانع بر سر راه احداث نیروگاههای مقیاس بزرگ، مسئله تأمین مالی است . محدودیت منابع دولتی، ریسکهای ارزی، تحریمهای بینالمللی و نبود ساختارهای مالی کارآمد، سرمایهگذاری در این بخش را با چالشهای جدی روبهرو ساخته است . تجربه عملی نشان داده که تکیه صرف بر بودجه عمومی نه تنها پاسخگوی نیاز گسترده به سرمایهگذاری نیست، بلکه به دلیل نوسانات درآمدهای نفتی، برنامهریزی بلندمدت را نیز دشوار میسازد . در چنین شرایطی، تنوعبخشی به روشهای تأمین مالی و بهرهگیری از ابزارهای متناسب با ساختار اقتصادی و فرهنگی کشور، راهی اجتنابناپذیر برای تسریع گذار انرژی به شمار میرود .
صکوک( ابزارهای مالیاسلامی)؛ کارآمدترین ابزار تأمین مالی
بر اساس ارزیابیهای کارشناسی و تحلیل معیارهایی چون هزینه تأمین مالی، ریسک تأمین بهموقع منابع، ساختار بازپرداخت و ریسک نوسانات نرخ ارز، ابزارهای مالی اسلامی ( صکوک ) به عنوان کارآمدترین روش تأمین مالی پروژههای کلان انرژیهای نو و پاک شناسایی شده است . مزیت صکوک نه تنها در انطباق کامل با موازین شرعی و جلب اعتماد سرمایهگذاران داخلی است، بلکه این ابزار به دلیل فرآیند اجرایی سریعتر و کاهش قابلتوجه ریسک ارزی، در شرایط تحریمی کشور از کارایی بالاتری نسبت به سایر روشها برخوردار است . صکوک اجاره که مبتنی بر انتقال منافع داراییهای مشخص است، میتواند برای تأمین مالی احداث نیروگاههای خورشیدی و بادی به کار گرفته شود و از آنجا که داراییهای مشهود پشتوانه آن هستند، ریسک نکول را به حداقل میرساند . در این میان، صکوک سبز بهعنوان گزینهای نوین میتواند با تأکید بر اهداف زیستمحیطی، علاوه بر جلب سرمایهگذاران متعهد به توسعه پایدار، زمینهساز پیوند سیاستهای کلان مالی با الزامات حفاظت از …
