بر اساس تازهترین دادههای بازار، صادرات نفت ایران در ماه اوت بهشدت سقوط کرده و خرید چین، که بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران را جذب میکند، تا حدود ۵۳۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته است؛ در حالی که میانگین خرید چین از ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز بود. این یعنی آنچه زمانی «تابآوری صادرات» نامیده میشد، اکنون با یک پرسش جدی روبهرو است: چند روز دیگر میتوان این مدل را ادامه داد؟
به گزارش روز نو امیرحسین هاشمیجاوید کارشناس مسائل انرژی در گفتوگو با هم میهن متذکر شد: مسئله امروز ایران فقط این نیست که چند میلیون بشکه نفت روی آب داریم یا چند نفتکش هنوز در مسیرند. مسئله بزرگتر و تلختر است! مسیر فروش نفت ایران در حال خشکیدن است. ذخیره شناور، هر چقدر هم بزرگ باشد، انبار بیانتها نیست. نفتی که نتواند از چاه به مشتری برسد، برای اقتصاد ایران درآمد نیست؛ فقط بشکهای است که هزینه تولید، نگهداری و ریسک آن هر روز بیشتر میشود.
زنجیره کامل فروش در حال متلاشیشدن است
او با بیان اینکه ذخایر شناور ایران در ماههای جنگ نقش یک ضربهگیر حیاتی را ایفا کرد توضیح داد: نفت را پیش از رسیدن محاصره به همه مسیرهای صادراتی، از منطقه خارج کردند و بخشی از آن را روی آب نگه داشتند. اما این راهحل در ذات خود موقتی است. اکنون همین ضربهگیر در حال تخلیه است. آمارها بیرحماند؛ رویترز برآورد کرده ذخیره شناور ایران از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه به نزدیک ۸۰ میلیون بشکه رسیده و تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه در آبهای آسیایی قرار دارد. از سوی دیگر، امارات نیز در ۱۹ اوت همه روابط تجاری و مالی خود با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد؛ تصمیمی که فشار بر یکی از مهمترین گرههای تجاری، مالی و لجستیکی ایران را افزایش میدهد. همزمان، آمریکا شبکههای کشتیرانی، شرکتهای پوششی و کانالهای انتقال پول مرتبط با فروش نفت ایران را هدف گرفته است؛ بنابراین مشکل فقط «نفتکش» نیست. زنجیره کامل فروش، حمل، بیمه، تسویه و انتقال پول در حال فرسودن و متلاشیشدن است.
درآمد نفتی هست؛ اما خیلی کم است
هاشمیجاوید خاطرنشان کرد: ایران در ماههای نخست جنگ توانست از موجودیهای قبلی و فروش نفت ذخیرهشده، درآمد چشمگیری ایجاد کند. حتی گزارشهایی از تحقق حدود ۷.۵ میلیارد دلار درآمد ارزی نفتی در چهار …
