رسانههای غربی مدعیاند چشمانداز توافق احتمالی میان ایران و عمان به واسطه شروط تهران پیچیده شده است. اخیرا عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان اعلام کرد گفتوگوهای ایران و عمان درباره مسیرهای جدید تردد «بسیار نزدیک» پیشرفتهای مثبتی داشته، اما تصریح کرد این تفاهم بهخودیخود به معنای بازگشایی فوری آبراه نخواهد بود.
به گزارش روز نو به گفته رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان، بازگشایی هرمز به تحقق «شرایط دیگری» ازجمله جبران نقض تعهدات امریکا ذیل تفاهم اسلامآباد وابسته است؛ موضعی که نشان داد توافق فنی درباره مسیرهای دریایی از مطالبات سیاسی، حقوقی و امنیتی تهران جدا نیست. براساس گزارش رسانههایی، چون الجزیره، سیانان و نیویورک تایمز، ایران و عمان بر مختصات یک سازوکار موقت برای عبور کشتیها به تفاهم رسیدهاند؛ ورود کشتیها به خلیجفارس از مسیر شمالی در آبهای سرزمینی ایران و خروج از مسیر جنوبی در آبهای عمان، با هماهنگی تهران، طراحی شده است. این سازوکار جایگزین مسیرهای پیشین خواهد شد که از نگاه ایران، پس از نقض تفاهمهای قبلی و تشدید اقدامات نظامی امریکا، دیگر پاسخگوی ملاحظات امنیتی کشور نبود.
با این حال، تصمیم نهایی درباره اجرای توافق در سطوح عالی ایران باقی مانده و همچنان روشن نیست توافق احتمالی چه زمانی و با چه تضمینهای اجرایی اعلام خواهد شد. همین فاصله میان «توافق بر سر مسیر» و «بازگشایی تنگه» محور اصلی ابهامهای تازه شد. محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مجموعهای از خواستههای ایران را برای تغییر وضعیت هرمز مطرح کرد: پایان تهدیدها و اقدامات نظامی علیه ایران، رفع محاصره دریایی بنادر، کاهش یا رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پرداخت غرامت خسارتهای جنگی.
به گفته برخی ناظران، این مطالبات نشان داد تهران نمیخواهد توافقی محدود بر سر عبور کشتیها، فشارهای ناشی از محاصره و تحریم را نادیده بگیرد یا به امریکا اجازه دهد موضوع هرمز را جدا از تعهدات گستردهتر خود تعریف کند. در مقابل، جیدی ونس، معاون رییسجمهور امریکا، مدعی شد ایران به واشنگتن گفته برنامهای برای دریافت عوارض عبور ندارد و اجازه خواهد داد حجم صادرات نفت و گاز به سطح پیش از جنگ بازگردد. او با این حال تاکید کرد: امریکا به گفتهها «اعتماد نمیکند» و اجرای تعهدات را راستیآزمایی …
