خرم سلطان، زنی که بیتردید یکی از تاثیرگذارترین چهرههای تاریخ امپراتوری عثمانی به شمار میرود، همسر محبوب سلیمان یکم، یکی از قدرتمندترین پادشاهان تاریخ بود. او چهرهای اسرارآمیز بود که داستانش همچنان روایت و بازخوانی میشود و میراثش مورد تعبیر و تفسیر قرار میگیرد. این شخصیت جنجالی، بیش از چهار قرن پس از مرگش در سال ۱۵۵۸، همچنان علاقهمندان به تاریخ را مجذوب خود میکند.
امپراتوری عثمانی از قرن چهاردهم تا اوایل قرن بیستم، بر بخشهای وسیعی از جنوب شرق اروپا، غرب آسیا و شمال آفریقا سلطه داشت و یکی از بزرگترین و دیرپاترین امپراتوریهای تاریخ محسوب میشود. به باور بسیاری از مورخان، دوران موسوم به «سلطنت زنان» – دورهای که در آن زنان خاندان سلطنتی نفوذی بیسابقه بر سیاست و حکومت عثمانی یافتند – با قدرت گرفتن خرم آغاز شد.
سالهای حضور او در حرمسرای عثمانی – بخش خصوصی کاخ سلطان و محل اقامت همسران، کنیزان، خویشاوندان زن و خدمتکاران زن – و آنچه پس از آن آمد، به خوبی در منابع تاریخی ثبت شده است.
با این حال، قرنها پس از مرگ او، تبار و خاستگاه اصلی خرم سلطان همچنان محل بحث است. آیا او اسیری از سرزمین اوکراین کنونی بود؟ یا دختر یک کشیش ارتدوکس؟ یا اینکه – براساس نظریهای عجیبتر– بانوی اشرافزادهای ایتالیایی بود که دزدان دریایی او را ربوده بودند؟ از اسارت تا دربار
اکثر مورخان بر این باورند که خرم سلطان در اوایل دهه ۱۵۰۰ در روسینیا به دنیا آمد؛ منطقهای تاریخی که بخشهایی از اوکراین، لهستان و بلاروس امروزی را در بر میگرفت. هیچگونه سند قطعی درباره نام واقعی خرم سلطان وجود ندارد. برخی منابع اوکراینی نام او را «الکساندرا لیسوفسکا» یا «آناستازیا» ذکر کردهاند، در حالی که منابع دیگر از نامهایی چون «لا روسا» (قرمز)، «روزاریا»، «روکسولان» (به معنای زن روسینیایی)، «رکسانا» یا «روکسلانا» – که بیشتر در منابع اروپای غربی دیده میشود – یاد میکنند.
اما در اسناد رسمی عثمانی، از او با عنوان «خاصهگی خرم سلطان» یاد شده است. خاصهگی یا خاصگی، عنوانی افتخاری برای همسری بود که فرزند سلطان را به دنیا میآورد. برخی منابع مدعی شدهاند که خرم دختر یک کشیش ارتدوکس بود، اما منابع دیگری میگویند که او در خانوادهای دهقان و سادهزیست به دنیا آمده بود. …
