دکتر مجید قربانی با بیان اینکه با ورود کودکان به دوره نوجوانی، دامنه عوامل مؤثر بر رفتار آنها گستردهتر میشود، اظهار کرد: نوجوان علاوه بر خانواده، با محیط مدرسه و گروه دوستان نیز ارتباط بیشتری پیدا میکند و به همین دلیل، آموزش مهارتهای مقاومت اجتماعی در این دوره اهمیت ویژهای دارد. وی افزود: در برنامههای مقاومت اجتماعی، به نوجوان آموزش داده میشود که چگونه در محیطهای پرخطر از خود مراقبت کند و در برابر پیشنهادهایی که میتواند سلامت او را تهدید کند، تصمیم درست بگیرد.
«صفحه خشدار»؛ تکنیکی ساده برای «نه گفتن»
قربانی یکی از مهارتهای شناختهشده مقاومت اجتماعی را «نه گفتن» دانست و گفت: نوجوان باید یاد بگیرد در برابر یک موقعیت پرخطر، قاطعانه نه بگوید و تصمیم خود را تکرار کند.
وی با اشاره به تکنیک «صفحه خشدار» توضیح داد: نوجوان برای رد کردن پیشنهاد مصرف مواد، نیازی به ارائه دلیل و توجیه ندارد؛ چراکه ممکن است طرف مقابل برای هر دلیل، پاسخ و توجیه دیگری ارائه کند.
این روانشناس ادامه داد: کافی است نوجوان بگوید «نه، نمیخواهم»، «دوست ندارم» یا «اهلش نیستم» و همین پاسخ را تکرار کند. قاطعیت در تکرار تصمیم درست، میتواند فشار طرف مقابل را کاهش دهد.
اگر نمیتوانی «نه» بگویی، از موقعیت خطر خارج شو
قربانی با اشاره به اینکه ممکن است برخی نوجوانان توانایی کلامی کافی برای مقاومت در برابر فشار همسالان نداشته باشند، گفت: اگر نوجوان متوجه شود در یک موقعیت پرخطر قرار گرفته است، باید تحت هر شرایطی آن موقعیت را ترک کند؛ حتی اگر برای خروج از آن نیاز به یک بهانه داشته باشد.
وی همچنین انتخاب دوستان را یکی دیگر از مهارتهای مهم پیشگیرانه دانست و افزود: نوجوان باید بتواند دوستانی را که ممکن است او را در معرض موقعیتهای پرخطر قرار دهند، تشخیص دهد و در انتخاب گروه دوستان خود دقت کند.
قاطعیت؛ نه پرخاشگری و نه انفعال
این کارشناس حوزه اعتیاد، رفتار جرئتمندانه را یکی دیگر از مهارتهای ضروری برای نوجوانان عنوان کرد و گفت: رفتار جرئتمندانه نه پرخاشگری است و نه رفتار منفعلانه؛ بلکه نوعی قاطعیت است که به فرد کمک میکند روی تصمیم درست خود بایستد و از خودش مراقبت کند. …
