محقق و باستانشناس برجسته کشور با اشاره به پیشینه تاریخی، ظرفیتهای طبیعی و نقش اجتماعی مردم این منطقه اظهار کرد: نشِه را باید یکی از مناطق شاخص البرز مرکزی دانست؛ منطقهای که مردم آن در طول سالها با مشارکت اجتماعی، حفاظت از محیط زیست، کشاورزی و دامداری، نقش مهمی در حفظ و آبادانی سرزمین خود داشتهاند.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی این منطقه افزود: سابقه حضور و شکلگیری جوامع انسانی در این محدوده به حدود سههزار سال پیش بازمیگردد و میتوان ریشههای آن را در دوره عصر آهن جستوجو کرد؛ دورهای که تحولات بزرگی همچون گسترش استفاده از آهن و اهلیشدن اسب، ساختار اقتصادی و اجتماعی جوامع منطقه را تحت تأثیر قرار داد.
این باستانشناس با بیان اینکه موقعیت جغرافیایی نشِه زمینهساز ارتباط میان دشت، جنگل و ارتفاعات بوده است، تصریح کرد: رفتوآمد و جابهجایی جوامع انسانی در البرز مرکزی سابقهای طولانی دارد و نشِه نیز در مقاطعی از تاریخ به دلیل موقعیت خاص خود، از مراکز مهم ارتباطی، تجاری، اقتصادی و فرهنگی منطقه محسوب میشده است.
فاضلی نشلی ادامه داد: با ایجاد مسیرهای ارتباطی جدید و توسعه جاده هراز، بخشی از مرکزیت تاریخی این منطقه کاهش یافت، اما هویت، اصالت و ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی آن همچنان پابرجاست.
وی حفاظت از طبیعت را یکی از برجستهترین ویژگیهای اجتماعی مردم نشِه عنوان کرد و گفت: مشارکت مردم در صیانت از محیط زیست در این منطقه قابل توجه است و همین همراهی موجب شده زیستگاه گونههای ارزشمند جانوری همچنان حفظ شود.
این محقق و باستانشناس با اشاره به حضور گونههایی همچون پلنگ، بز کوهی و خرس در منطقه افزود: افزایش حضور برخی گونههای حیات وحش، از جمله بازگشت پلنگ و فراوانی بز کوهی، نشاندهنده ظرفیت بالای زیستمحیطی این محدوده است؛ هرچند حضور خرس در برخی موارد برای مردم مشکلاتی ایجاد کرده، اما اهالی همچنان تلاش کردهاند تعامل خود را با طبیعت حفظ کنند.
فاضلی نشلی همچنین دامداری و تولیدات دامی را از ظرفیتهای مهم اقتصادی منطقه دانست و خاطرنشان کرد: مجموعه ظرفیتهای تاریخی، طبیعی، فرهنگی و اقتصادی نشِه، در کنار مشارکت اجتماعی مردم، این منطقه را به یکی از نقاط ارزشمند البرز مرکزی تبدیل کرده است.
