این توضیح نشان میدهد که میان «معدل کل دوره متوسطه» و«معدل امتحانات نهایی» تفاوت وجود دارد.معدل کل، مجموعهای ازنمرات پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم ونیزشاخههای نظری، فنیوحرفهای و کاردانش را دربرمیگیرد؛درحالی که امتحانات نهایی،بهویژه درپایه دوازدهم، با سازوکاری یکسانتر ودرمقیاس گستردهتربرگزارمیشود. بنابراین، رشد معدل کل لزوماً به معنای ارتقای همزمان کیفیت یادگیری درآزمونهای نهایی نیست.
۶ دهم درصد نه۶درصد
براساس اطلاعات مطرحشده، میانگین معدل دوره دوم متوسطه درسال گذشته حدود۶ دهم درصد نمره افزایش یافته است. این رشد را باید مثبت تلقی کرد، اما نباید درباره اندازه آن اغراق کرد. نخست اینکه این افزایش، فقط۶دهم درصد نمره است، نه۶درصد. دوم اینکه وقتی نقطه شروع در محدوده نمرات پایین قراردارد، افزایش ششدهم نمره، هرچند ارزشمند، برای عبوراز وضعیت نگرانکننده کفایت نمیکند. اگر میانگین نمرات دانشآموزان همچنان عمدتاً میان ۱۰ تا ۱۲ باقی بماند، نمیتوان ازیک جهش کیفی سخن گفت؛ بلکه باید آن را بهبود محدود درسطحی دانست که هنوز با وضعیت مطلوب فاصله دارد.
معدل سه پایه فقط ۱۰.۶۹
آمار اعلامشده برای سال ۱۴۰۴ نیز این نگرانی را تقویت میکند. میانگین نمرات پایه دهم ۱۱٫۱۲، پایه یازدهم ۱۰٫۳۶ و پایه دوازدهم ۱۰٫۶۰ بوده است. میانگین ساده این سه رقم به ۱۰٫۶۹ میرسد. حتی با درنظرگرفتن تفاوت رشتهها، مناطق، مدارس و شیوههای ارزشیابی، عدد ۱۰٫۶۹ بر مبنای مقیاس ۲۰ نمرهای، تصویرامیدوارکنندهای ازسطح عمومی یادگیری ارائه نمیدهد. فاصله این میانگین با نمره ۱۲، که در بسیاری از برداشتهای عمومی مرزحداقلِ قابلقبول تلقی میشود، اندک است؛ چه رسد به سطحی که بتوان آن را نشاندهنده تسلط دانشآموز بر محتوای درسی دانست.
فاجعه امتحانات نهایی
اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که به سخنان وزیر آموزش و پرورش درآبان۱۴۰۴توجه کنیم. وزیرگفته است: «معدل آزمون نهایی پایه دوازدهم از ۱۰٫۶۰ به ۱۰٫۱۵ کاهش پیدا کرده است.» افت ۰٫۴۵ نمرهای درمیانگین آزمون نهایی،درظاهر شاید کوچک به نظر برسد، اما درآزمونی که نتایج آن برسوابق تحصیلی و فرصتهای بعدی دانشآموزان اثرگذاراست، رقم مهمی محسوب میشود. میانگین ۱۰٫۱۵، یعنی نمره کلی دانشآموزان تنها اندکی ازمرز قبولی فاصله گرفته …
