«داود محمدنیا»، دیپلمات ارشد پیشین ایران در نیویورک و عضو پیشین تیم مذاکره کننده ایران در دوران برجام به تحولات اخیر، مخصوصا پیوند میان دیپلماسی و میدان در طول جنگ ۱۲روزه، جنگ رمضان و مسئله تنگه هرمز پرداخت.
این دیپلمات ارشد پیشین ایران در ارزیابی خود از تفاوتهای جاری در ماهیت مذاکرات کنونی بین ایران و آمریکا و مذاکرات دوران برجام تصریح کرد: مذاکراتی که متاسفانه در این لحظه متوقف شده اما بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا با میانجیگری کشور دوست و همسایه پاکستان و قطر در جریان بود، تفاوت ماهوی با مذاکرات پیشین دارد. البته شباهتهایی بین این مذاکرات و شاید مذاکراتی که در طول جنگ تحمیلی هشت ساله، یک سال یا دو سال پیش و پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و آتشبس و صلح با رژیم بعث عراق انجام میشد، وجود دارد زیرا هر دو مذاکرات برانگیخته از شرایط جنگی هستند. همواره هرآنچه با آمریکا به تفاهم رسیدهایم و در انتهای آن روند توافقی شکل گرفته، پس از یک دوره تنش و حتی جنگ بوده است.
وی افزود: برای مثال ما قرارداد ۱۹۸۱ الجزایر را داریم که در انتهای ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ اتفاق افتاد، از طرفی برجام را داریم که شاید در شرایط جنگی ایجاد نشد، اما این توافق برای جلوگیری از جنگی تمام عیار انجام شد و تفاهمنامه اسلامآباد نیز همینطور که در ورای دو جنگ شکل گرفت.
جنگ در غیاب دیپلماسی شکل میگیرد
محمدنیا تصریح کرد: شما در ورای هرگونه تنش، جنگ و درگیری لاجرم برای خاتمه آن باید به سوی مذاکره و استفاده از اهرم دیپلماسی حرکت کنید. فراتر از بحث مذاکره، بحث دیپلماسی اینجا مطرح است. ما هرگز نمیتوانیم این برداشت را به جامعه ارائه دهیم که در شرایط جنگ، دیپلماسی برای همیشه تعطیل است. اما دیپلماسی میتواند خاتمه دهنده جنگ باشد و به کمک «میدان» بیاید و اتفاقا جنگ در غیاب دیپلماسی شکل میگیرد. دیپلماسی هنر تأمین منافع ملی با کمترین هزینه و بیشترین پایداری است.
او افزود: پس از هر دو مرحله جنگ اخیر که اتفاقا ما وارد دیپلماسی شدیم، هدف اصلی ما پایان آتش، تخاصم، درگیری و زیانهای ناشی از جنگ علیه جامعه و ملت بود. اما هدف مهمتر دیگر تثبیت دستاوردهایی بود که در طول جنگ برای ایران حاصل شده بود.
عضو پیشین تیم مذاکرهکننده …
