جودت ییلماز، معاون رئیسجمهور ترکیه عصر شنبه در مصاحبهای با سیانان ترک عنوان کرد: ما در حلقهای از آتش احاطه شدهایم. تنشهای ژئوپلیتیکی بسیار زیاد است و در چنین محیطی، توافقنامه مکه بین سه کشور ترکیه، عربستان و پاکستان با ویژگیهای مکمل بسیار ارزشمند است.
معاون رئیسجمهور ترکیه در ادامه تاکید کرد: همانطور که میدانید، پاکستان یک قدرت هستهای است، جمعیت قابلتوجهی دارد و در یک منطقه جغرافیایی بسیار مهم واقع شده است. عربستان سعودی یکی از کشورهای پیشرو در جهان در زمینه انرژی و امور مالی است. از سوی دیگر، ترکیه با صنعت خود بهویژه صنعت دفاعی، موقعیت مکانی، تاریخ و تجربه نهادی خود، در موقعیت بسیار مهمی قرار دارد. بنابراین، نوع رابطهای که بین این سه کشور برقرار میشود، به ثبات منطقهای و جهانی کمک خواهد کرد.
او با بیان اینکه توافق مکه جایگزینی برای ناتو یا هیچ ائتلاف دیگری نیست، گفت: این توافق نباید به عنوان تهدیدی برای هیچ طرف، شخص یا نهادی تلقی شود زیرا ساختاری نیست که علیه کسی ایجاد شده باشد. برعکس، ساختاری است که برای تقویت بازدارندگی ایجاد شده تا تنشها در مورد مسائل خاص ایجاد نشود. بنابراین، اساسا یک مکانیسم بازدارنده است. از سوی دیگر، مکانیسمی برای افزایش همکاری بهویژه در صنعت دفاعی است. این جایگزینی برای ناتو یا هر ائتلافی که در آن هستیم، نیست. ما باید این را نیز تاکید کنیم.
ییلماز با یادآوری اینکه توافق مکه برای سایر کشورها نیز قابل اجرا است، اظهار کرد: به هیچ وجه نباید به عنوان ساختاری علیه ایران تلقی شود. به عبارت دیگر، این ساختاری نیست که متوجه هیچ کشور، گروه یا طرف خاصی باشد. این یک مکانیسم بازدارنده در برابر خطراتی است که ممکن است از هر جایی ناشی شود. اساسا، این مکانیسمی است که برای تقویت صلح و ثبات منطقهای و کمک به صلح و ثبات جهانی ایجاد شده است.
ممکن است در آینده شرکتکنندگان جدیدی در توافق مکه حضور داشته باشند
معاون اردوغان در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا مصر در این توافقنامه گنجانده نشده است، گفت: مسیر گسترش این توافق با موضع مشترک سه کشور تعیین خواهد شد. چرا که نه؟ البته مصر کشوری بسیار ارزشمند و قدرتی بسیار مهم است. از نظر نظامی، جغرافیایی و جمعیتی. بنابراین، ممکن است در دورههای آینده شرکتکنندگان جدیدی در این ساختار حضور داشته باشند. این یک ساختار باز است. اما این موضوع پس از ارزیابی توسط سه کشور با هم تصمیم گرفته خواهد شد.
این مقام ترکیهای در مورد اینکه برخی رسانههای جهان این همکاری را «ناتوی اسلامی» یا «ائتلاف سنی» توصیف کردهاند، اظهار کرد: صادقانه بگویم، من این را دقیق نمیدانم. باید به آن با توجه به نامش نگاه کرد. این توافق مکه و یک توافق امنیتی منطقهای است. البته، این سه کشور عمدتا جمعیت مسلمان دارند. متاسفانه، وقتی به جهان اسلام نگاه میکنید، میبینید که در مرکز بسیاری از درگیریها، به ویژه در دوران اخیر، قرار دارد و به شدت به امنیت نیاز دارد. از این نظر امیدوارم این ساختار به صلح و آرامش بیشتر برای کل جهان اسلام و بشریت کمک کند.
گفتنی است عربستان، ترکیه و پاکستان در جریان اجلاس مکه در روز جمعه به میزبانی پادشاهی سعودی با حضور محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان توافق مکه برای دفاع مشترک را امضا کردند.
در بیانیه مشترک منتشر شده توسط این سه کشور در این رابطه آمده است: هدف این توافقنامه افزایش بازدارندگی مشترک در برابر هرگونه تجاوز است و تصریح میکند که هرگونه حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه کشور است. این توافقنامه همچنین بر توسعه همه جنبههای همکاری دفاعی بین آنها تمرکز دارد.
