هرچند تداوم این روند صعودی همچنان به متغیرهایی فراتر از نرخ سود بانکی وابسته است. بازار سرمایه امروز در نخستین روز هفته ( ۳۱ مردادماه)، یکی از پرشتاب ترین صعودهای خود در روزهای اخیر را تجربه کرد و شاخص کل بورس تهران با رشد بیش از ۱۰۰ هزار واحدی از مرز تاریخی شش میلیون واحد عبور کرد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که در روزهای گذشته نیز روند صعودی بازار ادامه داشت و شاخص کل در معاملات چهارشنبه در محدوده پنج میلیون و ۹۵۲ هزار واحد قرار گرفته بود. در چنین فضایی، اظهارات عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی درباره نرخ سود بانکی مورد توجه فعالان بازار قرار گرفت.
چهارشنبه شب همتی در یک برنامه تلویزیونی رسما اعلام کرد که با توجه به ناترازی بخش قابل توجهی از شبکه بانکی، بانک مرکزی برنامهای برای تغییر نرخ سود بانکی ندارد.
به گفته او، اگرچه نرخ بهره یکی از ابزارهای مهم کنترل تورم است، اما الزامات استفاده موثر از این ابزار در شرایط فعلی اقتصاد ایران وجود ندارد. چرا نرخ سود برای بورس مهم است؟
نرخ سود بانکی یکی از متغیرهای کلیدی در تصمیم سرمایهگذاران است. در ساده ترین حالت، سرمایهگذار میان گزینههای مختلف برای کسب بازدهی مقایسه انجام می دهد؛ سپرده بانکی، اوراق با درآمد ثابت، طلا، ارز، مسکن یا سهام. هرچه نرخ سود بدون ریسک افزایش پیدا کند، بخشی از سرمایهگذاران ممکن است ترجیح دهند منابع خود را به سمت گزینههایی با بازدهی مشخصتر و ریسک کمتر منتقل کنند.
در مقابل، اگر چشمانداز افزایش نرخ سود از میان برود، جذابیت نسبی داراییهای پرریسک از جمله سهام افزایش پیدا میکند. این موضوع به ویژه در شرایطی که بازار سرمایه در حال تجربه روند صعودی است، میتواند بر رفتار معاملهگران اثرگذار باشد.
سیگنال همتی به بورس چه بود؟
اظهارات رئیس کل بانک مرکزی را میتوان از دو زاویه برای بورس بررسی کرد. نخست، از منظر هزینه فرصت سرمایهگذاری و دوم، از منظر انتظارات تورمی و نقدینگی.
در شرایطی که بازار انتظار افزایش نرخ سود داشته باشد، سرمایهگذار برای ورود به بورس باید بازدهی بالاتری را مطالبه کند. در نتیجه ارزشگذاری سهام تحت فشار قرار میگیرد و نسبت قیمت به سود شرکتها نیز میتواند با محدودیت مواجه شود.
اما وقتی بانک مرکزی …
