فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در اقدامی غیرمعمول از تحلیلگران نظامی خود خواسته است ایدههایی «جدید، خلاقانه و غیرمتعارف» برای اعمال فشار بر ایران ارائه دهند؛ اقدامی که به گفته منابع آگاه، نشاندهنده بازنگری در راهبرد واشنگتن در قبال تهران و محدود بودن گزینههای پیشروی دولت دونالد ترامپ است.
به گزارش سیانان، این درخواست در قالب ایمیلی از سوی یکی از افسران ارشد بخش اطلاعاتی سنتکام برای گروه گستردهای از تحلیلگران نظامی ارسال شد. پیام با جملهای کوتاه آغاز میشد: «ما به ایدههایی نیاز داریم.»
به گفته فردی که از محتوای این پیام اطلاع دارد، این افسر اطلاعاتی روز چهارشنبه در ایمیل خود نوشت: «ما به دنبال روشهای جدید، خلاقانه و غیرمتعارف برای اعمال فشار بر ایران هستیم.»
یک منبع دوم نیز تأیید کرد که هفته گذشته یکی از افسران ارشد نظامی آمریکا با هدف دریافت ایدههای تازه درباره نحوه برخورد با ایران، چنین درخواستی را مطرح کرده است.
به گفته منابع، این شیوه که به شکل «جمعسپاری» ایدهها انجام شده و از طریق ارسال ایمیل به طیف گستردهای از تحلیلگران نظامی صورت گرفته، در ساختار فرماندهی ارتش آمریکا اقدامی غیرمعمول محسوب میشود و نشان میدهد دولت ترامپ در حال بررسی مجدد راهبرد خود در قبال ایران است.
منابع میگویند این اقدام همچنین بیانگر محدود بودن گزینههای موجود – و احتمالاً پرهزینه بودن آنها – برای وادار کردن ایران به پذیرش توافقی مطابق با شرایط مورد نظر واشنگتن است. به گفته یکی از منابع، افسر سنتکام این فرآیند ایدهپردازی را با این امید آغاز کرده بود که شاید فردی راهکاری جایگزین و مؤثرتر ارائه کند.
منبع دوم نیز اظهار داشت که سنتکام در حال بررسی «همه گزینهها» است و پذیرفته که راهبرد فعلی در قبال ایران نیازمند بازنگری است.
در واکنش به انتشار این گزارش، ناخدا «تیموتی هاوکینز» سخنگوی سنتکام، در بیانیهای اعلام کرد: «فرماندهی مرکزی ایالات متحده سابقه طولانی در تفکر و فعالیت به شیوههای نوآورانه دارد. بهویژه دریادار کوپر، فارغ از درجات نظامی، با اعضای تیم توانمند ما ارتباط برقرار میکند تا به بالاترین سطح ممکن از عملکرد عملیاتی دست یابد.»
بر اساس این گزارش، این ایمیل پیش از آن ارسال شده بود که ترامپ تهدید به انجام حملات جدید علیه ایران کند. با این حال، در پایان هفته و پس از تماس مقامهای منطقهای – بهویژه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی – با رئیسجمهور آمریکا و درخواست برای کاهش تنش، تصمیم به اجرای این حملات لغو شد.
سیانان گزارش میدهد که ایالات متحده طی هفتههای گذشته با حملات هوایی تلاش کرده توان ایران برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز را کاهش دهد و تهران را به میز مذاکره بازگرداند، اما تاکنون نشانهای از دستیابی به توافق مشاهده نشده است.
به گفته دو منبع آگاه، ترامپ اکنون در حال بررسی تشدید کارزار نظامی علیه ایران است و یکی از گزینههای مورد بررسی، ازسرگیری حملات سنگین به تأسیسات هستهای باقیمانده ایران، از جمله کوه «پیکاکس» و دیگر سایتهایی است که گمان میرود تجهیزات یا مواد هستهای در آنها نگهداری میشود.
با این حال، منابع تأکید میکنند که حتی قدرتمندترین سلاحهای متعارف آمریکا نیز احتمالاً بهتنهایی قادر به نابودی این تأسیسات نخواهند بود، زیرا بخش عمدهای از آنها در اعماق زمین قرار دارند. به گفته این منابع، نابودی کامل چنین اهدافی احتمالاً مستلزم استفاده از نیروهای زمینی خواهد بود؛ گزینهای که ریسک بسیار بالایی دارد و ترامپ تاکنون تمایلی به پذیرش آن نشان نداده است. این موضوع در شرایطی مطرح میشود که پرسشهایی درباره شفافیت دولت آمریکا در خصوص تلفات نظامیان این کشور وجود دارد و تاکنون ۱۸ نظامی آمریکایی در این درگیریها جان خود را از دست دادهاند.
یکی دیگر از منابع آگاه نیز گفت ترامپ در حال بررسی حملاتی شبیه یک «نمایش آتشبازی» است؛ حملاتی که ممکن است همان اهداف سال گذشته یا سایتهایی مشابه را هدف قرار دهد تا بدون دستیابی به هدف اصلی، یعنی از بین بردن برنامه هستهای ایران، یک پیروزی نمادین برای خروج از جنگ به دست آورد.
این منبع افزود که بعید است چنین حملاتی مسئله اصلی این جنگ، یعنی اختلافات بر سر تنگه هرمز، را حلوفصل کند.
یکی از منابع حاضر در جلسات برنامهریزی اخیر نیز گفت: «در نهایت، رئیسجمهور خواهان توافق خواهد بود؛ بنابراین پیوسته به دنبال راههایی میگردد تا موضعی سرسختانه اتخاذ کند و از این وضعیت خارج شود.»
او همچنین افزود: «گاهی اوقات به ذهنهای خلاق نیاز دارید؛ بهویژه زمانی که گزینههای متعارف رو به اتمام هستند.»
بر اساس گزارش سیانان، هم سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) و هم آژانس اطلاعات دفاعی (DIA) اخیراً به این جمعبندی رسیدهاند که بعید است بمبارانهای کنونی بتواند موضع ایران در مذاکرات را تغییر دهد.
ژنرال «دن کین» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا و ارشدترین مشاور نظامی رئیسجمهور نیز بهطور علنی اذعان کرده است که قدرت هوایی بهتنهایی قادر به تحقق تمامی اهداف اعلامشده دولت آمریکا نخواهد بود.
وی ماه گذشته در جمع قانونگذاران گفت: «قدرت هوایی محدودیتهای خود را دارد.»
در ادامه گزارش آمده است که ماههاست گزینههای مختلف برای تشدید درگیری به ترامپ ارائه شده و تجهیزات نظامی بیشتری نیز در انتظار تصمیم نهایی رئیسجمهور به منطقه اعزام شدهاند. یکی از طرحهای تهیهشده در سنتکام شامل اجرای یک تا دو هفته بمباران سنگین با هدف نابودی توان موشکی ایران است.
با این حال، ترامپ تاکنون تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده است؛ موضوعی که بخشی از آن به نگرانیهای ژنرال دن کین درباره کاهش ذخایر موشکهای رهگیر سامانههای دفاع هوایی آمریکا بازمیگردد. افزون بر این، برخی مقامهای آمریکایی نسبت به احتمال تلفات گسترده غیرنظامیان در صورت حمله به زیرساختهایی مانند پلها و کارخانههای آبشیرینکن هشدار دادهاند.
بر اساس این گزارش، گزینه دیگر پیش روی ترامپ اعزام نیروهای زمینی آمریکا است؛ موضوعی که او پیشتر هنگام سخن گفتن درباره اشغال جزیره راهبردی خارک یا حذف ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به آن اشاره کرده بود. با این حال، چنین تصمیمی با وعده انتخاباتی او به پایگاه حامیانش در جنبش MAGA در تضاد خواهد بود.
ترامپ در جریان یکی از تجمعهای انتخاباتی سال ۲۰۲۴ در پنسیلوانیا گفته بود: «من شما را برای جنگیدن و مردن در جنگهای احمقانه خارجی که هرگز پایان نمییابند، نخواهم فرستاد.»
گزارش سیانان در پایان میافزاید که پذیرش وضعیت فعلی نیز به معنای ادامه چرخه حملات و ضدحملات میان ایران و آمریکا خواهد بود؛ وضعیتی که میتواند به کشته شدن شمار بیشتری از نیروهای آمریکایی و تداوم ناامنی در تنگه هرمز منجر شود و یادآور همان «جنگهای بیپایان» باشد که ترامپ همواره از آنها انتقاد کرده است.
