آمارهای سالانه پلتفرمهای خدماتی همواره یکی از جذابترین سنجهها برای فهم وضعیت اقتصادی و رفتاری جوامع بوده است. در روزهای اخیر، انتشار گزارش عملکرد سالانه گروه اسنپ، توجه بسیاری از ناظران و فعالان اقتصادی را به خود جلب کرد. دادههای ارائهشده در این گزارش شفاف حامل پیامهای عمیقی از ساختار کلی اقتصاد، وضعیت بازار کار و گسلهای اجتماعی کشور است.
در صدر این دادهها، عددی قرار دارد که شگفتی فراوانی به همراه داشت؛ ثبت بیش از ۸.۵ میلیون کاربر راننده از ابتدای فعالیت تا پایان سال گذشته، و ثبتنام بیش از ۱.۱ میلیون راننده جدید که بر اساس گزارشها و آمارهای غیررسمی، مجموع کاربران راننده ثبتشده در این پلتفرم را به مرز ۱۰ میلیون نفر نزدیک میکند.
مقایسه این رقم با مجموع حدود ۱۰ میلیون راننده پلتفرم جهانی «اوبر» در سراسر کره زمین، تصویری بیسابقه و تاملبرانگیز از بازار کار ایران ترسیم میکند. این حجم از گرایش به مسافرکشی اینترنتی، پیش از آنکه نشانه توسعه فناوری یا رونق اقتصاد دیجیتال باشد، آیینه شاهدی بر تعمیق بحران اشتغال و پناه بردن جامعه به آخرین سنگرهای بقا در شرایط انقباض اقتصادی است. سرریز ناتوانی دولت بر دوش بخش خصوصی
نخستین پیام کلیدی این گزارش، نقش کلیدی و غیرقابل انکار بخش خصوصی در مهار بحرانهای معیشتی و ایفا کردن نقشی است که قاعدتاً بر عهده حاکمیت قرار دارد. در شرایطی که سیاستهای کلان اقتصادی و دولتی در سالهای اخیر توان ایجاد اشتغال پایدار، مولد و متناسب با تورم را نداشتهاند، زیرساختهای فناوری محور توانستهاند بار عظیمی از جذب نیروی جویای کار را به دوش بکشند. صورتمسئله روشن است: ایجاد شغل برای میلیونها نفر نیازمند جذب سرمایهگذاریهای عظیم صنعتی و عمرانی است که دولت از تامین آن عاجز بوده، اما پلتفرمهای خصوصی توانستهاند با بهرهگیری از سرمایههای خرد مردم (خودروی شخصی)، این مسئولیت سنگین را مدیریت کنند.
بر اساس آمارهای رسمی همین گزارش، تنها در طول یک سال گذشته نزدیک به ۳.۹ میلیون راننده فعال در این سامانه به جابهجایی مسافر پرداختهاند. این بدان معناست که بخش قابلتوجهی از جمعیت فعال کشور، درآمد روزمره یا حداقل بخشی از تامین معیشت خود را مستقیم از این مجرا به دست میآورند. اینکه بخش خصوصی توانسته در میانه فشارهای بیرونی، …
