کشت انواع مخدر و گیاهانی که روانگردان محسوب میشوند از دیرباز ممنوع بوده و جز در مواردی خاص و آنهم با قوانین مشخص و مدون و به نیت بهرهمندی از خواص دارویی آنها امکانپذیر نبوده است که البته بسیاری از کشورها در کشت و تولید با این هدف نیز محدودیتهایی دارند. کشور ما یکی از کشورهایی است که کشت انواع موادمخدر در آن ممنوع است و دستگاههایی چون قوه قضائیه و پلیس مدام در این خصوص به مردم هشدار میدهند. یکی از انواع گیاهان که با عنوان روانگردان شناخته میشود، نوعی از شاهدانه است که ممنوعیت کشت آن توسط افراد عادی همچنان ادامه دارد. گیاهی که با نامهایی چون ماریجوانا، علف، حشیش و ... شناخته میشود و احساس خوشی زودگذر اولین علامت مصرف این روانگردان است.
به تازگی محمد ترحمی مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با موادمخدر، از کشت «شاهدانه صنعتی» سخن گفته است؛ به گفته ترحمی کشت «شاهدانه» صرفاً به قصد تولید موادمخدر و روانگردان ممنوع بوده است و ستادمبارزه با موادمخدر بعد از انجام مطالعات کارشناسی جهت کشت قانونی شاهدانه صنعتی به نام ««هِمْپ» در کشور، نسبت به تعیین شاخص تفکیک نوع شاهدانه مجاز برای کشت و صنعت اقدام کرده است.
مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با موادمخدر خاطرنشان کرد: در همین راستا، برای رفع ابهام قانونی، در مصوبه جدید ستاد مقرر شد شاهدانهای که بیش از ۰.۲ درصد THC داشته باشد، در زمره گونههای ممنوعه قرار گیرد و کشت آن ممنوع باشد. در مقابل، شاهدانهای که میزان THC آن کمتر از ۰.۲ درصد باشد، یعنی همان شاهدانه صنعتی یا هِمت، امکان دریافت مجوز و کشت قانونی داشته باشد. این اقدام در راستای سیاستهای اقتصاد مقاومتی و ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی انجام شده و میتواند یکی از خدمات مهم دولت چهاردهم و ستاد مبارزه با مواد مخدر به اقتصاد کشور محسوب شود. در واقع با قاعدهمند کردن این حوزه، راه برای بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی شاهدانه صنعتی هموار شده است.
فرق شاهدانه صنعتی با گیاه ماریجوانا!
سعید صفاتیان درمانگر و پژوهشگر اعتیاد، در خصوص شاهدانه صنعتی میگوید: «هِمْپ» یا همان شاهدانه صنعتی نوعی کانابیس و همان گیاه ماریجوانا است که فرقش با ماریجوانای اصلی در این است که ماده اولیه دلتا THC در آن کمتر است و یک نوع مادهای در خود دارد که به آن CBD گفته میشود و این ماده برای برخی از چیزها مصرف دارد. به طور مثال در کشورهای اروپای غربی از CBD برای کنترل درد، کنترل تهوع و استفراغ در بیمارانی که شیمی درمانی میشوند، برای کنترل دردهای سرطانی استفاده میکنند یا نوعی روغن از آن استخراج میشود.
او میگوید: «هِمْپ» یا شاهدانه صنعتی یک شاخهای از گیاه ماریجوانا است که در قانون هم بحثش نیامده است؛ ما این اجازه را نداریم که خودمان هر مدل گیاه شاهدانه را که میخواهیم کشت کنیم.
صفاتیان میگوید: این نکته را هم یادآوری کنم که گیاه شاهدانه روانگردان است نه مخدر و عوارض مصرف آن مواردی چون قرمز و خون آلود شدن چشمها، خشک شدن دهان، احساس شدید تشنگی، بالا رفتن فشار خون تپش قلب، استرس و اضطراب، ناتوانی در توجه به اطراف و ایجاد اختلال در حافظه کوتاه مدت را شامل میشود.
ضرورت انجام اصلاح قانون برای کشت هر نوع شاهدانه!
این درمانگر و پژوهشگر اعتیاد میگوید: برای کشت هر نوع شاهدانه باید اصلاح قانون صورت بگیرد؛ مثل زمانی که میخواستیم در سال ۸۴ تا ۹۰ که بحث کشت شقایق الیفرا مطرح بود و در نهایت اصلاح قانون صورت گرفت؛ چون در ماده ۱ قانون کشت همه نوع گیاه مخدر و از جمله خشخاش و ... جرم به حساب میآمد و شاید ۲_۳ سال طول کشید تا ما قانون را اصلاح کردیم. برای کشت هر نوع شاهدانه هم نیازمند اصلاح قانون هستیم؛ درست است که مقدار دلتا THC (ماده موثر حشیش) در نوع «هِمْپ» شاهدانه کم است، ولی در هر صورت در خود آمریکا هم خیلی از مواقعی که از این نوع شاهدانه روغن میگیرند، باز هم یک ماده دلتا THC میخواهد و انجام این کار نیازمند داشتن دستگاههای بسیار پیشرفته و دقیق است که بتواند کار روغنگیری را انجام بدهد و ما چنین دستگاههایی را نداریم و حتی از هر ۵ مورد هم ممکن است میزان دلتا THC پس از استخراج روغن طوری باشد که بتواند فرد مصرفکننده را اذیت کند.
صفاتیان تاکید میکند: علاوه بر دستگاههای پیشرفته برای استخراج CBD از شاهدانه صنعتی داشتن علم پیشرفته هم بسیار ضروری است؛ از طرفی بذر این نوع شاهدانه باید تراریخته باشد و فرقی کشورها آن را دارند؛ بذر این گیاه را کدام کشور به ما میدهد؟ کدام کشور میتواند به این راحتی بذر شاهدانه بفروشد.
او میگوید: ما برای خرید بذر شاهدانه صنعتی باید مجوزی را از یک قسمت از سازمان ملل به نام incb (هیات کنترل موادمخدر و روانگردان دفتر سازمان ملل) مجوز بگیریم؛ چون این موارد تحت کنترل سازمان ملل است؛ incb باید به ما اجازه کشت این ماده را بدهد.
این درمانگر و پژوهشگر اعتیاد میافزاید: حال که بحث کشت شاهدانه صنعتی مطرح است چند نکته را باید بگویم و یکی از آنها این است که آیا ما دارو برای رفع درد و ... داریم یا خیر و وزارت بهداشت باید در این خصوص توضیح بدهد و ممکن است وزارت بهداشت بگوید ما فلان دارو را داریم و اصلا نیازی به شاهدانه صنعتی نیست و باید دید برای یک مورد خاص اصلا میصرفد که ما اصلاح قانون انجام دهیم.
صفاتیان میگوید: انجام اصلاح قانون، گرفتن مجوز از سازمان ملل، زیر کشت بردن زمینها، آماده کردن جامعه، وارد کردن تکنولوژی بسیار پیشرفته در ایران و در نهایت باید دید که اصلا برای کارخانهها میصرفد که چنین کاری را انجام بدهند یا نه.
در انواع شاهدانه ماده THC وجود دارد!
او میگوید: شاهدانه صنعتی از لحاظ ارتفاع، در ارتفاع بالا رشد میکند و نوع برگهایش با شاهدانه معمولی فرق میکند اما در هر صورت بیشباهت نیستند و چون در این شاهدانه هم ماده دلتا THC وجود دارد و شاید مقدار دلتا THC حشیش ۲ گرم باشد اما در شاهدانه صنعتی ۰/۳ گرم باشد اما خب به هر حال THC در آن وجود دارد و میتواند در اعتیاد تاثیرگذار باشد. کشت هر گونه گیاه مخدر یا روانگردان باید به طور دقیق توسط کارشناسان این حوزه مورد بررسی قرار بگیرد و از تصمیمات شتابزده و غیرکارشناسی جلوگیری شود.
