مسیر منظومه شمسی یک جاده سنگی است و سیارکها، دنبالهدارها و انواع اجرام کوچک سنگی، فلزی و یخی در حال حرکت مداوم به دور خورشید هستند اما وقتی که یک سنگ فضایی از جو زمین عبور میکند و به شهابسنگ تبدیل میشود، چه اتفاقی برای آن میافتد؟
به نقل از فیز، پژوهشگران با بررسی ۷۵ مورد از موارد سقوط شهابسنگ که به صورت ویدیو و عکس ثبت شدهاند، هفت مرحله مجزا را در تبدیل از سنگ فضایی به شهابسنگ شناسایی کردند. یافتههای آنها نشان میدهند که ذوب شدن و تکهتکه شدن - نه صرفاً تبخیر و سوختن – در واقع چگونگی از دست دادن جرم، کند شدن و در نهایت رسیدن سنگ به زمین را کنترل میکند.
دکتر «پیتر جنیسکنز»(Peter Jenniskens) پژوهشگر «موسسه ستی»(SETI Institute) و «مرکز پژوهش ایمز»(Ames Research Center) ناسا گفت: ما قبلاً فکر میکردیم سنگهای جامد در اثر گرمای زیاد و نور درخشانی که در برخورد با هوا به وجود میآید، تبخیر میشوند اما اکنوندریافتیم که ابتدا ذوب شدن و سپس تکهتکه شدن، چگونگی از دست دادن جرم یک سنگ را کنترل میکنند.
این گروه پژوهشی دریافتند که یک گوی آتشین هنگام حرکت در جو زمین، هفت مرحله را طی میکند. هر مرحله توسط فرآیندهای فیزیکی متفاوتی شکل میگیرد.
۱. مرحله اول در جو بالا و زمانی آغاز میشود که هوا به اندازه کافی متراکم است تا یک موج ضربهای را در برابر سنگ در حال سقوط ایجاد کند.
برخورد با مولکولهای هوا، سنگ و گاز اطراف آن را گرم میکند تا زمانی که بدرخشند. این همان چیزی است که ما به عنوان یک شهاب یا ستاره دنبالهدار میبینیم.
۲. با سقوط سنگ در هوای غلیظتر، مرحله دوم آغاز میشود و شهابسنگ درخشانتر میشود.
برخی از شهابسنگها با تغییر درخشندگی در یک الگوی منظم نشان میدهند که سنگ به سرعت در حال چرخش است. سریعترین سنگهای در حال چرخش که در این پژوهش بررسی شدند، هر ۰.۵ تا پنج ثانیه یک دور کامل میچرخیدند.
۳. شهابسنگ در مرحله سوم بسیار درخشانتر میشود و به شکل یک گوی آتشین درمیآید.
پژوهشگران دریافتند که ذوب شدن به از دست رفتن بیشتر جرم سنگ منجر میشود. هوای پرسرعت، مواد ذوبشده را از سطح بیرون میکشد و قطراتی را به جا میگذارد که به تبخیر شدن ادامه میدهند.
«اریک استرن»(Eric Stern) از پژوهشگران این پروژه …
