جان مرشایمر در ویدیویی که در کانال شخصی خود در یوتیوب منتشر کرده، به بررسی موقعیت آمریکا در جنگ با ایران پرداخت و گفت واشنگتن در آغاز جنگ در ۲۸ فوریه چهار هدف اصلی داشت: «تغییر نظام در ایران، پایان دادن به توان غنیسازی هستهای ایران، پایان دادن به توان موشکی دوربرد ایران و متوقف کردن حمایت ایران از انصارالله یمن، حزبالله و حماس.» او افزود: «ایالات متحده به هیچکدام از این اهداف دست نیافته است. هیچیک محقق نشدهاند و هیچ شانسی هم وجود ندارد که هیچکدام از این چهار هدف محقق شوند.»
مرشایمر با اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت ایران برای بازگشایی آن خواستههایی را مطرح کرده که شامل لغو همه تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده، پرداخت غرامت، پذیرش کنترل ایران بر تنگه و حق دریافت هزینه خدمات و همچنین خروج نیروهای نظامی آمریکا از منطقه خلیج فارس است.
او گفت واشنگتن علاقهای به پذیرش این خواستهها ندارد، اما ایران نشان داده است که ایالات متحده انتخاب دیگری ندارد.
جنگ هوایی و محاصره اول شکست خوردند
این استاد دانشگاه با مرور مراحل جنگ گفت آمریکا ابتدا یک کارزار هوایی ۴۰ روزه را دنبال کرد و سپس در ۱۳ آوریل به محاصره دریایی روی آورد. به گفته او، محاصره نخست بیش از دو ماه ادامه یافت و سرانجام در ۱۷ ژوئن با امضای تفاهمنامه پایان یافت.
مرشایمر گفت: «آن تفاهمنامه بهشدت به سود ایرانیها بود. ایالات متحده آن را دوست نداشت، زیرا میدانست که در اساس یک سند تسلیم است، اما با این حال آن را امضا کرد؛ چون محاصره جواب نداده بود و پیش از آن نیز جنگ هوایی جواب نداده بود.»
او در ادامه به محاصره دریایی دوم پرداخت و گفت تجربه شکست محاصره نخست، دلیلی جدی برای تردید درباره موفقیت دور جدید است.
مرشایمر همچنین ادعای اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا درباره وارد کردن آسیب اقتصادی بیسابقه به ایران را بررسی کرد و گفت دشوار است تصور شود آمریکا پس از فشارهای گستردهای که تاکنون اعمال کرده، ابزار تازهای برای وارد کردن چنین آسیب بیسابقهای در اختیار داشته باشد.
او همچنین گفت محاصرههای دریایی برای نتیجه دادن به زمان طولانی نیاز دارند، در حالی که نیروی دریایی آمریکا بر اثر استقرار طولانیمدت در منطقه با فرسودگی قابلتوجهی روبهرو شده است و این مسئله توان واشنگتن برای حفظ یک محاصره طولانی را زیر سؤال میبرد.
آمریکا گزینه تشدید تنش ندارد
مرشایمر در ادامه گفت آمریکا حتی نمیتواند بهسادگی به کارزار گسترده بمباران یا حملات متقابل بازگردد.
او سه دلیل برای این وضعیت برشمرد: کمبود قابلتوجه مهمات آمریکا، مخالفت متحدان واشنگتن در خلیج فارس با ازسرگیری جنگ به دلیل احتمال هدف قرار گرفتن آنها و پیامدهای اقتصادی تشدید دوباره درگیری.
این استاد دانشگاه آمریکایی گفت: «ترامپ در این مقطع نمیتواند از پسِ ازسرگیری کارزار ۴۰ روزه بمباران یا حتی یک کارزار حمله متقابل بربیاید. او باید تنگه را باز کند. به همین دلیل معاون رئیسجمهور ونس گفت هدف اصلی ما باز کردن تنگه است؛ ما به دلایل اقتصادی باید این تنگه را باز کنیم.»
مرشایمر افزود واشنگتن اکنون علاقهای به تشدید درگیری ندارد، در حالی که ایران ابتکار عمل بیشتری پیدا کرده و معتقد است میتواند فشار نظامی را افزایش دهد.
به ارزیابی او، در آغاز جنگ چنین به نظر میرسید که «تمام کارتها» در اختیار آمریکا قرار دارد، اما با ادامه درگیری این وضعیت تغییر کرده است.
مرشایمر گفت: «اکنون فهمیدهایم که گزینه نظامی نداریم. تشدید تنش برای ما فاجعهبار خواهد بود. در مقابل، ایرانیها معتقدند گزینه نظامی دارند و میتوانند تنش را تشدید کنند.»
استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو در پایان نتیجه گرفت: «دشوار میتوان فهمید که ایالات متحده چطور میتواند حتی به یک پیروزی محدود در این درگیری با ایران دست پیدا کند. از نگاه من در ۱۷ اوت، آمریکا اگر امیدوار است تنگه را باز کند و از یک فاجعه اقتصادی جلوگیری کند، انتخاب چندانی جز تن دادن به تقریباً تمام خواستههای ایران ندارد.»
