اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب و آرایهای از تلسکوپهای رادیویی در شیلی، موفق به رصد یک جفت سیاهچالهی کلانجرم شدهاند که در دوران کودکی کیهان، تنها ۱٫۳ میلیارد سال پس از بیگبنگ، در حال فعالیت هستند.
دو سیاهچاله که با نام جمعی LID-1166 شناخته میشوند، حدود ۴۹۰۰ سال نوری از یکدیگر فاصله دارند و درون کهکشانی درحال ادغام با هم قرار گرفتهاند. این نزدیکترین فاصلهای محسوب میشود که تاکنون برای چنین جفتی در این مرحله از تاریخ کیهان تأیید شده است.
اکثر کهکشانهای بزرگی که امروز میبینیم، درطول میلیاردها سال و با ادغام کهکشانهای کوچکتر با یکدیگر شکل گرفتهاند. از آنجایی که تقریباً تمام کهکشانها یک سیاهچالهی مرکزی دارند، وقتی دو کهکشان با هم یکی میشوند، سیستم جدید شامل دو سیاهچاله خواهد بود.
دانشمندان از مدتها پیش وجود چنین سیستمهای دوگانهای را در جهان اولیه پیشبینی کردهاند، اما دیدن آنها کار آسانی نیست زیرا این سیاهچالهها درون ابرهای غلیظ گاز و غبار پنهان شدهاند و فاصلهی بسیار کمی از یکدیگر دارند که تشخیص جداگانهی آنها را دشوار میکند.
دو سیاهچاله فقط ۴۹۰۰ سال نوری از هم فاصله دارند و درون کهکشانی در حال ادغام قرار گرفتهاند
تیم تحقیقاتی به رهبری هیوون سوه، اخترشناس رصدخانهی جمنای، با ترکیب دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب و آرایهی تلسکوپهای رادیویی آلما در شیلی، موفق به کشف جفت سیاهچاله شدند.
اولین سرنخ از کشف، وقتی به دست آمد که دانشمندان در دادههای نقشهی کیهانی تلسکوپ چاندرا به یک منبع قوی پرتو ایکس برخوردند. این نوع تابش معمولاً از سیاهچالهای فعال که در حال بلعیدن مواد اطرافش است، منتشر میشود. اما نکتهی عجیب این بود که در عمیقترین تصاویر تلسکوپ هابل، هیچ اثری از این منطقه دیده نمیشد.
برای حل معما، تیم به سراغ ابزار طیفنگار فروسرخ نزدیک تلسکوپ جیمز وب (NIRSpec) رفتند. این ابزار توانست دو منبع نورانیِ مجزا را در آن منطقه نشان دهد که ۴۹۰۰ سال نوری از هم فاصله داشتند. این فاصله برای یک جفت سیاهچاله بسیار کم است. نمونههای قبلی که در مراحل اولیهتر کیهان شناسایی شده بودند، دهها هزار سال نوری یا بیشتر از هم دور بودند.
روبرتو دکارلی از مؤسسهی ملی اخترفیزیک ایتالیا و از پژوهشگران …
