بالاخره کنکور سال جنگی تمام شد. یک میلیون و ۷۰ هزار و ۲۴۱ رویا. تا آمدن جوابها، حتی آنهایی که درس نخواندهاند هم شاید در تصوراتشان به دنبال معجزه بگردند. معجزهای که آنها را به صندلی دانشگاه برساند. با بررسی آمار داوطلبان کنکور در ۱۷ سال گذشته نتایج قابل توجهی به دست میآید.
علوم تجربی امسال هم صدرنشین شد. ۴۵۱ هزار و ۵۲۲ نفر در این گروه شرکت کردند. اما در ۱۷ سال گذشته همیشه اینطور نبوده است. اینکه کدام رشته مشتری بیشتری پیدا کرده و کدام مسیر آرامآرام داوطلبانش را از دست داده، الگویی از تغییر امید و ناامیدی نسبت به آینده به دست میدهد. سقوط یک رویای قدیمی؛ مهندس شدن!
شاید مهمترین اتفاق 17 سال گذشته با موضوع کنکور را باید در ستون ریاضی پیدا کرد. سال ۱۳۸۹، بیش از ۲۷۷ هزار نفر در گروه ریاضی و فنی کنکور شرکت کردند. خانمها و آقایانی که احتمالا امروز از مهندسین جامعه باشند. اما تب این عدد در سالهای بعد کاهش یافت و حالا در سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۲۵ هزار نفر رسیده است؛ با زبان ریاضی اگر بخواهیم بررسی کنیم در فاصله این سالها تعداد داوطلبان ریاضی نصف شده است.
این یعنی جمعیت نصف شده؟ اگر قرار بود ماجرا صرفا با کاهش تعداد متولدین توضیح داده شود، باید افتی کموبیش مشابه را در همه گروهها میدیدیم. اما ریاضی داستان دیگری دارد. سهم این گروه از مجموع داوطلبان سه رشته اصلی، از حدود یکچهارم در ابتدای این دوره، به حدود ۱۴ درصد رسیده است.
این الگو یک مساله جامعهشناختی را باز میکند. آن نسل و روزگار مهندس شدن را پلی مطمئن برای رسیدن به طبقه متوسط یا حتی مرفه میدانست، اما امروز با احتیاط بیشتری به این مسیر مینگرد. مهندس میخواهیم چه کار؟
زمانی این باور در میان مردم درجریان بود که از همه باهوشترها وارد رشته ریاضی میشوند، اما امروز این باور دیگر غالب نیست. حسن، مهندس کامپیوتر در گفتوگو با فرارو درباره کاهش استقبال از رشتههای مهندسی و افزایش جذابیت پزشکی ترسیم جالب توجهی از علت این اتفاق دارد. او میگوید: «بیمار همیشه وجود دارد؛ اما وقتی نه متریال و مواد اولیه هست و نه ماشین و دستگاه، مهندس به چه درد میخورد؟»
او البته تاکید میکند که این وضعیت به معنای مطلوب بودن شرایط پزشکی نیست: «پزشکی یک مرحله از صدمات دورتر است؛ انگار …
