برای پی بردن جعلی بودن خبر واریز سود سه میلیون سهام عدالت کافی است که مخاطبان از الگوی شناسایی سود در شرکت هایی که سهام آنها در بورس فعال است، آگاهی داشته باشند. به طور معمول شرکت های بورسی که شرکت های سبد سهام عدالت نیز در این زمره قرار می گیرند، از ابتدای هر سال فرآیند حسابرسی و تهیه گزار عملکرد و صورت های مالی خود را برای برگزاری مجامع عمومی سالیانه آغاز می کنند؛ این گزارش ها و صورت های مالی ابتدا می بایست حسابرسی و تایید شده و سپس مجوز برگزاری مجمع از سوی سازمان بورس صادر شود. سود سهام عدالت چگونه محاسبه می شود؟
در جلسات مجمع عمومی، سهامداران ابتدا این صورت های مالی را بررسی و در صورت تصویب و تایید عملکرد مدیریت شرکت ها، درباره تقسیم سود تصمیم گیری می کنند؛ یعنی ابتدا باید سود حاصله از فعالیت اقتصادی شرکت در مجمع تصویب و سپس درباره تقسیم آن تصمیم گیری شود که البته همه سود شناسایی شده بین سهامداران تقسیم نمی شود بلکه بخشی از سود صرف سرمایه گذاری های جدید و توسعه فعالیت های شرکت و یا افزایش سرمایه می شود و در گام بعدی باید سود به تدریج به حساب سهامداران واریز شود.
حال اگر یکی از شرکت های سهام عدالت یک هلدینگ اقتصادی با چندین شرکت و زیرمجموعه اقتصادی باشد، شرایط پیچیده تر می شود زیرا ابتدا باید شرکت های پایین دستی مجامع برگزار کنند و سپس شرکت مادر اقدام به برگزاری مجمع نماید.
درباره شرکت های مشمول سهام عدالت نیز وضعیت به همین منوال است یعنی باید همه شرکت های مربوطه مجامع سالیانه خود را برگزار کنند، سود تقسیم کرده و سپس سود مربوط به سهم سهام عدالت را به شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار (سمات) تحویل دهند تا پس از تجمیع همه سودهای شناسایی شده در سبد سهام عدالت، فرآیندهای قانونی برای تقسیم سود بین دارندگان انجام شود.
از آنجا که برگزاری مجامع شرکت های بورسی به طور معمول از خردادماه آغاز و بعضا تا مهر ماه ادامه می یابد، نمی توان تا پایان این فرآیند، وجهی بین دارندگان سهام عدالت تقسیم کرد و به همین دلیل است که در سال های گذشته نیز سود سهام عدالت اغلب به ماههای پایانی سال موکول شده است و حتی سال گذشته شاهد بودیم که تاخیر یکی از شرکت های بزرگ مشمول سهام عدالت در پرداخت سود یاد شده، کار را به تاخیر انداخت.
بر همین اساس آخرین واریز سود سهام عدالت مربوط به سال مالی ۱۴۰۳ است که در ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ به حساب بیش از ۴۴ میلیون سهامدار واریز شد؛ در آن مرحله دارندگان سبد سهام عدالت ۴۵۲ هزار تومانی مبلغ ۴۴۳ هزار تومان، سبد سهام ۵۳۲ هزار تومانی مبلغ ۵۲۱ هزار تومان و سبد سهام یک میلیون تومانی مبلغ ۹۸۱ هزار تومان سود دریافت کردند. آیا مبلغ ۳ میلیون تومانی سود سهام عدالت درست است؟
اعلام مبلغ سه میلیون تومانی سود سهام عدالت نیز اشکال دیگر این شیوه خبرسازی است زیرا تا زمانی که سود همه شرکت ها شناسایی و سهم سبد سهام عدالت تکمیل و فرآیند تقسیم سود انجام نشود، نمی توان هیچ چشم اندازی از ارقام و اعداد سود داشت.
باید توجه داشت که ممکن است برخی از شرکت ها در سال مالی ۱۴۰۴ عملکرد خوبی داشته اند اما به دلیل جنگ اخیر و آسیب دیدن برخی واحدهای تولیدی بخصوص فولادی ها و پتروشیمی ها، ممکن است در مجامع خود از تقسیم سود صرف نظر کرده و همه سود شناسایی شده را به بحث بازسازی واحدها اختصاص دهند.
در این صورت ممکن است رقم پرداختی به مشمولان سهام عدالت حتی از سال گذشته نیز کمتر باشد همچنان که در سال گذشته مشمولان در بهترین حالت ( سهام یک میلیون تومانی) حدود ۲ میلیون تومان سود دریافت کردند.
به نظر می رسد که می بایست بار دیگر تاکید شود که سهامداران و مشمولان سهام عدالت لازم است اخبار مربوط به آن را تنها از طریق اطلاعیههای رسمی سازمان بورس و شرکت سپردهگذاری مرکزی دنبال کنند.
