نام «قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص)» با تاریخ جنگ ایران و عراق گره خورده است؛ نهادی که در میانه جنگ و در پاسخ به یک مسئله مشخص شکل گرفت: چگونه میتوان توان ارتش، سپاه و سایر ظرفیتهای نظامی را در یک عملیات مشترک، زیر یک فرماندهی هماهنگ قرار داد؟ نکته مهم این است که نباید «قرارگاه مرکزی خاتم النبیاء» را با «قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء» یکی دانست.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) در سال ۱۳۶۲ و در آستانه عملیات خیبر شکل گرفت. پیش از آن، قرارگاه کربلا نقش مهمی در هماهنگی عملیات ارتش و سپاه داشت، اما تجربه عملیاتهای جنگ و اختلافات موجود در شیوه فرماندهی دو نیرو، نیاز به ایجاد ساختاری با جایگاه بالاتر را آشکار کرده بود. بر اساس روایتهای منتشرشده، این قرارگاه در ۳۰ بهمن ۱۳۶۲ و همزمان با صدور حکم امام خمینی (ره) برای حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی شکل گرفت. از همان ابتدا، فلسفه وجودی قرارگاه روشن بود: ایجاد یک مرکز فرماندهی مشترک که بتواند عملیاتها را طراحی، هماهنگ و هدایت کند و میان نیروهایی که هرکدام ساختار و فرماندهی مستقل خود را داشتند، یک تصمیم عملیاتی واحد ایجاد کند.
قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء اما مجموعه ای متفاوت است. این قرارگاه بعد از پایان جنگ و در سال ۱۳۶۸ شکل گرفت و مأموریت آن استفاده از ظرفیتهای مهندسی سپاه برای عمران و آبادانی کشور بود. این قرارگاه بعدها به یکی از مجموعههای بزرگ اجرای پروژههای زیرساختی در حوزههایی مانند نفت و گاز، آب، نیرو، راه و حملونقل تبدیل شد.
قرارگاه پدافند هوایی خاتمالانبیاء ( پداجا) قرارگاهی نظامی در ایران است، که زیر نظر ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکندو مسئولیت هماهنگی و بهرهبرداری از فعالیتهای پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی،همچنین تقویت شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل پدافند هوایی ایران را برعهده دارد.این قرارگاه در سال ۱۳۷۱ برای هماهنگی واحدهای پدافند هوایی ارتش و سپاه پاسداران آغاز بهکار کرد و در سال ۱۳۸۷ زیرنظر ستاد فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت، اما در سال ۱۳۹۸ با مستقل شدن نیروی پدافند هوایی ارتش، به موقعیت بالادستی گذشته بازگردانده شد. در ساختار سازمانی جدید، این قرارگاه هدایت و کنترل عملیاتی یگانهای پدافند هوایی نیروهای …
