به گزارش خبرفوری، چند هفته پیش، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان با امضای «توافق دفاع مشترک مکه» وارد مرحله تازهای از همکاریهای نظامی و امنیتی شدند. توافقی که در ۷ اوت ۲۰۲۶ در شهر مکه به امضا رسید و بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه عضو تلقی خواهد شد. این پیمان با هدف تقویت بازدارندگی جمعی و هماهنگی دفاعی میان ریاض، آنکارا و اسلامآباد به امضای رسید و یکی از مهمترین تحولات امنیتی اخیر منطقه به شمار میرود.
اما تاثیر این ائتلاف بر ایران چیست؟ در همین راستا گفتگویی با وحید احمدی، نماینده مجلس و عضو کمیسیون سیاست خارجی، داشتهایم:
پیمان مکه، بیشتر سیاسی تا نظامی؟
خبر فوری: پیمان مکه چه تاثیری بر ایران دارد و آیا ممکن است باعث ورود عربستان، ترکیه و پاکستان به جنگ احتمالی آینده شود؟
احمدی: اگر ما مجموعهای از مسائل این کشورها را در نظر بگیریم، یعنی مشکلات و اولویتهای ترکیه، عربستان و پاکستان، خیلی از این مسائل نمیتوانند سنخیت کاملی با یکدیگر داشته باشند. بنابراین، شاید این توافق بیشتر جنبه سیاسی داشته باشد. برای مثال، پاکستان در بحث دفاعی، سابقۀ بهاصطلاح پیمان دفاعی را دارد، یعنی اگر اتفاقی بیفتد، خودش مستقیماً وارد جنگ نخواهد شد و شاید در قالب دفاع بتواند ورود کند اما اینکه بخواهد بهطور گسترده وارد مباحث جنگی شود، من بعید میدانم. قبلاً نمونه این اتفاق را در حمله به یمن دیدیم. طبق اطلاعاتی که از این حمله وجود دارد، پاکستان در این جنگ دخالتی نداشت. بنابراین، به دلیل مسائل متعدد و مختلفی که وجود دارد و همچنین اولویتها، من بیشتر تصور میکنم که به لحاظ سیاسی ممکن است این کشورها یک بهرهبرداریهایی داشته باشند یا هرکدام با انگیزههای خاص مادی وارد این موضوع شده باشند. برای مثال، شاید ترکیه و پاکستان بیشتر به دنبال این باشند که از طریق این ائتلاف، جذب سرمایه کنند. بهطور کلی، این یک پیمان است که به صورت همهجانبه میتواند مسائل مختلفی را به خود اختصاص بدهد. پاکستان از میانجیگری دست میکشد؟
خبر فوری: با توجه به اینکه پاکستان میانجی ایران و آمریکا است ائتلاف مکه باعث می شود که دست از میانجی گری بردارد؟
احمدی: من تصور نمیکنم که این اتفاق بیفتد. به این دلیل که خود پاکستانیها هم برای میانجیگری، مجموعهای از انگیزهها را دارند. هم مسائل مربوط به داخل خود کشورشان و هم موقعیتی که جمهوری اسلامی ایران بین مردم پاکستان دارد، در این امر دخیل است. هر دولتی که در پاکستان باشد (با هر رویکردی)، نمیتواند نگاه مردم پاکستان را که نسبت به جمهوری اسلامی ایران بسیار مثبت و سازنده است، نادیده بگیرد. بنابراین، من تصور میکنم که این موضوع به لحاظ ملاحظات مردمی، خیلی قابل توجه و قابل اهمیت است. ناامیدی از آمریکا تبدیل به انگیزه ای برای پیمان مکه شد
خبر فوری: آیا ائتلاف مکه میتواند واکنشی به رها کردن عربستان توسط آمریکا مقابل موشکباران ایران در جنگ ۳۹ روزه باشد؟
احمدی: اولاً بهنظر بنده این مسئله بیتأثیر نبوده است. دوماً، کشورهای عربی که قبلاً، بخشی از سرزمین و امکانات خودشان را با این هدف که آمریکا برای آنها تکیهگاهی باشد، در اختیار واشنگتن قرار دادهاند، در جریان جنگهای اخیر متوجه شدند که آمریکا قدرت دفاع از خودش و پایگاههایش را ندارد، چه برسد به اینکه بخواهد از آنها نیز دفاع کند. از طرفی، دفاع از کشورهای عربی برای آمریکا هیچ اهمیتی ندارد و بیشتر حمایت آمریکا برای اسرائیلیها است که اهمیت دارد. من فکر میکنم که این اتفاقات دارد عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس را به این امر سوق میدهد که تغییر مسیر داشته باشند. بر همین اساس، میتوان گفت، یکی از انگیزههایی که باعث بهوجود آمدن این پیمان شده، ناامیدی از آمریکاییها است. ائتلاف مکه و احتمال محاصره اقتصادی ایران
خبر فوری: با توجه به اینکه که پاکستان در شرق، ترکیه در غرب و عربستان در جنوب ایران قرار دارند و شاهراههای اقتصادی منطقه را در اختیار دارند، ائتلاف مکه میتواند باعث محاصره اقتصادی ایران شود؟
احمدی: من اینطور فکر نمیکنم. به دلیل اینکه کشورها همیشه به دنبال جذب منافع اقتصادی هستند و بنابراین، اگر موانعی هم بر سر راه ببینند، همواره دنبال راهحلی هستند که از آن عبور کنند. آنچه در حوزه اقتصاد وجود دارد، باعث میشود که کشورها بر سر این موضوع با هم کنار بیایند، حتی کشورهایی که سالها با یکدیگر دشمنی داشتند. پای اسرائیل در میان است؟
خبر فوری: آیا ائتلاف عربستان ترکیه و پاکستان میتواند ارتباطی با اسرائیل داشته باشد؟ چراکه برخی گمان دارند اسرائیل بعد از ناکامی در جبهه ایران قصد ضربه زدن به ترکیه و عربستان را خواهد داشت و ممکن است ائتلاف مکه واکنشی به این موضوع باشد.
احمدی: به لحاظ کلی، در کشورهایی که به نوعی میتوانند قدرتی برای تقابل با اسرائیل داشته باشند، میتوان این فرض را مطرح کرد که اتحاد آنها برای جلوگیری از جنگ شکل گرفته باشد. با توجه به ارتباطات حاکمان و اینکه بهطور جدی و عملیاتی وارد این موضوع نشدهاند و همچنین توافقاتی که در پشت پرده دارند، من فعلاً بحران یا درگیریای که بخواهد بین این دولتها (ائتلاف و اسرائیل) شکل بگیرد، نمیبینم.
