مجلس دوازدهم با تصویب طرح مقابله با نفوذ، گویی بیشتر به مبارزه با جامعه پرداخته، تا نفوذ دشمن! اخیراً کلیات طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و نهادهای بیگانه» با ۱۸۳ رای موافق در مجلس، یعنی با اکثریت قاطع آرا به تصویب رسید. قانونی جنجالی که بخش عمدهای از آن به جرمانگاری در حوزه فرهنگ و هنر میپردازد که بارها تلاشهای شکست خوردهای درباره آن صورت گرفته است، اما به نظر میرسد که هنوز موجب عبرت نشده است.
این طرح بدون ضوابط حقوقی روشن و کارشناسی شده، حوزه فرهنگ، هنر و دانشگاه را به مسلخ جرمانگاریهای شتابزده میبرد؛ محدودیتها را افزایش میدهد، اما در نهایت حتی به اهداف قانونگذاران نزدیک هم نمیشود.
آنچه این مدت در صحن مجلس اصولگرای دوازدهم شاهد آن هستیم، فاصله زیادی با واقعیتهای اجتماعی دارد. تصویب کلیات طرح موسوم به «مقابله با نفوذ» نمونهای روشن از الگویی است که به جای حل مسئله، خود به مسئلهای تازه در جامعه تبدیل میشود. فرهنگ ایرانی کجا تعریف شده که بر اساس آن جرمانگاری میکنید؟
نگاهی به ماده ۱۵ این طرح بیندازید. بر اساس این ماده از طرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و نهادهای بیگانه مقرر شده که اگر اثر هنری یا فرهنگی «با فرهنگ ایرانی ناسازگار باشد یا علیه آن موضعگیری کند»، پدیدآورنده به محرومیت دائمی از فعالیت محکوم میشود.
در متن صریح ماده ۱۵ آمده است: «چنانچه مطابق مستندات ارائه شده توسط ضابط، اثر تولید شده تحت اشراف یا هدایت یا آموزش یا راهبری سرویسهای اطلاعاتی بیگانه یا سایر موارد مندرج در ماده یک یا سازمانها یا نهادهای بین المللی دولتی یا غیردولتی که با فرهنگ ایرانی ناسازگارند یا علیه فرهنگی ایرانی موضع گیری میکنند انجام شده باشد، مولف یا تهیه کننده یا کارگردان به محرومیت دایم از تولید یا تهیه آثار هنری یا همکاری در آنها محکوم میگردد.»
در ادامه همین ماده، در تبصره ۲ شرکتکنندگان در کارگاهها و دورههای آموزشی که از اهداف آن آگاه باشند را نیز را مستوجب حبس و جزای نقدی میداند. اما سؤال اصلی از واضعان این متن این است که «فرهنگ ایرانی» دقیقاً در کدام متن حقوقی تعریف شده است که اکنون عدم سازگاری با آن پایه و ملاک صدور احکام سنگین محرومیت و حبس قرار میگیرد؟
وقتی بخشی از قانون قابلیت برداشتهای …
