در ادامه بخشی از گفتگو جعفر قنادباشی را میخوانید؛ پیمان مکه اعترافی به ناتوانی آمریکا در دفاع از عربستان است
ببینید، این پیمان دفاعی عملاً، اگر ما برگردیم به روز اولی که جنگ آغاز شد، ششم فروردین سال ۱۳۹۴، ۲۶ مارس ۲۰۱۵ بود که عربستان با ۹ کشور، تحت عنوان ائتلاف ۹ کشور، به یمن حمله کرد. پاکستان هم از جمله کشورهایی بود که به نوعی، نامش آمد و این اختلاف بهسرعت از هم پاشید. یک ماه بعد، مثلاً کشورهایی که مشارکت نکردند، عملاً کنار کشیدند. بنابراین، این از یک طرف تکرار تجربهای شکستخورده است. آن ائتلاف، متشکل از ۹ کشور بود که کویت، بحرین، امارات و دیگر کشورها نیز در آن حضور داشتند، اما در نهایت تنها امارات باقی ماند و جالب اینکه پس از آن، عربستان نیز با امارات دچار مشکل شد.
یعنی ویژگیهای قدرتطلبی و منافع خاندان سعودی، که فراتر از منافع ملی عربستان مورد توجه قرار میگیرد، باعث میشود همگرایی لازم برای یک حرکت نظامی ایجاد نشود.
پس از این، مسئله به اینجا میرسد که ارتشهای این کشورها برای اینکه بتوانند در کنار یکدیگر یک عملیات منظم انجام دهند، باید از یک ساختار ایدئولوژیک و هماهنگی برخوردار باشند و اختلافات ایدئولوژیک و سیاسی شدیدی میان آنها وجود نداشته باشد. اگر قرار باشد ارتشهای این سه طرف در کنار یکدیگر قرار بگیرند، سالها باید روی این مسئله کار شود. چنین چیزی نیست که در کوتاهمدت بتواند اتفاق بیفتد.
حتی اگر سه کشور از نظر فرهنگی، زبانی و سایر جنبهها مشابه باشند، باز هم ایجاد هماهنگی برای اقدامات نظامی و ائتلاف نظامی زمانبر است و بهسرعت اتفاق نمیافتد. پاکستانیها اردوزبان هستند، ترکیه زبان ترکی دارد و عربستان نیز زبان و ویژگیهای خاص خود را دارد. بنابراین، اینکه این ارتشها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، طبیعتاً آسان نیست.
این پیمان در واقع جایگزینی برای خلائی است که با رفتن آمریکاییها ایجاد شده است. به نظر من، پیمان مکه خودش عملاً اعترافی به این است که آمریکاییها دیگر نمیتوانند از عربستان دفاع کنند و عربستان بیدفاع شده است. بنابراین، تلاش کردهاند این خلأ را با این سه کشور پر کنند.
اما اینکه در درازمدت چقدر بتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند، عرض میکنم که بسیار کار میبرد. فقط در یک صورت ممکن است اثرگذار باشد و آن استفاده از هواپیماهای اجارهای ترکیه یا نیروهای اجارهای پاکستان برای برخی اقدامات نظامی است.
کما اینکه پیش از این، در همین ۱۱ سال، از سال ۲۰۱۵ تا الان، یا بگوییم از سال ۱۳۹۴ تا کنون، در سالهای ابتدایی از نیروهای سودانی استفاده شد. نیروهای سودان در زمان آقای البشیر آمدند و در یمن جنگیدند و اختلافات بسیاری نیز به وجود آمد. پیمان مکه فقط با نیروهای اجارهای میتواند اثرگذار باشد
الان هم عربستان پول زیادی دارد، اما نیروی انسانی ارزشمند و پرشماری ندارد و از نظر فناوری نیز ترکیه جلوتر است. بنابراین، میخواهد از این امکانات با دادن دلار، یعنی در واقع با خرید، استفاده کند و نیروی نظامی را خریداری و بهکار بگیرد.
بنابراین، این ائتلاف فقط در یک صورت میتواند مؤثر باشد؛ آن هم در محورهای زمانی خاص و برای اهداف خاص، آن هم به صورت اجارهای و با استفاده از هواپیماهای ترکیه، خلبانهای ترکیه، خلبانهای پاکستانی یا نیروهای نظامی زمینی پاکستان.
آن هم نمیتواند برای درازمدت مؤثر باشد؛ زیرا در برابر یمنی که محل مقاومت است و در واقع ۳۰ میلیون جمعیت دارد که حاضرند دفاع کنند و مقاومت کنند، طبیعتاً نمیتواند مؤثر و تأثیرگذار باشد.
