حجتالاسلام والمسلمین محمدحسن ابوترابیفرد، امام جمعه موقت تهران، در خطبههای نماز جمعه این هفته تهران با اشاره به فرارسیدن هفته وحدت و میلاد پیامبر گرامی اسلام(ص)، وحدت و اختلاف را از مفاهیم پرتکرار در قرآن کریم دانست و گفت: حدود ۱۴۰ آیه از آیات قرآن کریم با استفاده از واژه «سِلم» و ریشههای آن، ناظر بر وحدت، انسجام و اتحاد جامعه اسلامی است.
وی در ابتدای خطبههای نماز جمعه، مؤمنان را به رعایت ادب در محضر خداوند سبحان، پایبندی به عمل صالح و دوری از گناه توصیه کرد و اظهار داشت: از خدای متعال عاجزانه درخواست میکنم این کوچکترین و شما بزرگواران را در راه بندگی خود هدایت و ثابتقدم بدارد.
هفته وحدت؛ فرصتی برای توجه به پیام قرآن درباره انسجام
امام جمعه موقت تهران با اشاره به قرار گرفتن در آستانه هفته وحدت و میلاد پیامبر عظیمالقدر اسلام(ص) اظهار کرد: دوگانه وحدت و اختلاف از واژههای پرتکرار قرآن کریم است و حدود ۱۴۰ آیه از آیات قرآن کریم با واژه «سِلم» و ریشههای آن، ناظر به وحدت و انسجام و اتحاد جامعه اسلامی است.
وی افزود: تاریخ بشر گواه این حقیقت است که مدنیت و زندگی اجتماعی، مقتضای طبیعت انسان است و لازمه حیات اجتماعی، بروز اختلاف است. هر میزان که جوامع بشری توسعه کمی پیدا میکنند، زمینه بروز اختلافات نیز فراهم میشود.
عقل به تنهایی برای رفع اختلاف کافی نیست
امام جمعه موقت تهران به ناتوانی عقل به تنهایی در هموار کردن مسیر وحدت، انسجام و رفع اختلاف اشاره کرد و گفت: با رشد و توسعه جامعه بشری، عقل به تنهایی نمیتواند راه را برای وحدت و انسجام و رفع اختلاف هموار کند؛ انسانها نیازمند انبیا و پیامبرانی هستند که دارای کتب آسمانی باشند.
ابوترابیفرد ادامه داد: این مسیر از زمان حضرت نوح(ع) آغاز شده است. پیامبرانی مبعوث شدند که آراسته به بالاترین فضائل و در قله حیات عقلانی، اخلاقی و رفتاری بودند و در دست باکفایت آنان کتاب، دانش و علم قرار داشت.
وی با بیان اینکه خداوند کتاب را در اختیار این مردان برگزیده قرار داد تا در اختلافات میان مردم داوری کنند، افزود: «لیحکم بین الناس فیما اختلفوا فیه»؛ انبیا آمدند تا به کمک انسان بشتابند و زمینه کنترل اختلاف و نزاع در جوامع بشری را فراهم کنند.
اختلاف پس از شناخت حق، مورد نکوهش قرآن است
امام جمعه موقت تهران در ادامه گفت: متأسفانه انسانها بعد از آنکه حق را شناختهاند و راه باطل را تشخیص دادهاند، برخلاف رهنمود عقل و شرع در مسیر اختلاف گام برداشتهاند و این عمل، مورد نکوهش قطعی قرآن کریم است.
وی افزود: گاهی انسان اختلاف دارد، چون حق را نمیشناسد. این اختلاف، اختلاف مذمومی نیست؛ انسانها بحث و گفتوگو و استدلال میکنند تا حق شناخته شود، اما بعد از آنکه انسان حق را شناخت، باید دست از اختلاف بردارد.
ابوترابیفرد تصریح کرد: بنابراین، فلسفه نخست بعثت انبیا، تربیت انسان و رشد عقلانی، علمی و وحیانی او برای رفع اختلاف است.
رفع اختلاف، مقدمه شکوفایی علمی و تحقق عدالت است
وی با بیان اینکه کاهش اختلاف و نزاع، فضای امن و سالمی برای رشد جوامع فراهم میکند، اظهار داشت: اگر اختلاف و نزاع کاهش یافت، در یک فضای امن و سالم راه برای شکوفایی علمی، توسعه جامعه بشری و آراستگی به عدالت ـ «لیقوم الناس بالقسط» ـ هموار میشود.
امام جمعه موقت تهران خاطرنشان کرد: اگر بگوییم انبیا مبعوث شدهاند تا با تربیت انسان، زمینه گسترش اختلاف، نزاع، درگیری، تقابل و جنگ در جوامع بشری را از بین ببرند، سخن حقی است، اما این هدف نهایی نیست.
ابوترابیفرد افزود: رفع اختلاف، مقدمهای برای رشد علم و معرفت، تعالی و کمال، قیام به عدالت و رسیدن به قلههای رفیع معرفت حق و به نظر خداوند متعال است.
سه وظیفه انسان برای حرکت در مسیر سعادت
وی در ادامه با اشاره به دو حوزهای که خداوند متعال برای رشد و تعالی انسان و جامعه بشری، انسان را به آنها فراخوانده است، گفت: فراخوان نخست، دعوت به سلوک عالمانه و عقلانی است و مخاطب آن، آحاد افراد بشر هستند.
امام جمعه موقت تهران با استناد به آیه «وَلا تَقْفُ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْم» اظهار کرد: بر اساس حکم قطعی عقل و شرع، هر یک از ما باید تلاش کنیم قدمهای خود را بر اساس علم و معرفت برداریم.
وی ادامه داد: همه افراد جامعه و هر یک از اعضای خانواده، اعم از همسر، زن، شوهر و فرزند، باید تلاش کنند تا قدمهای آنان بر اساس عقل، علم و معرفت باشد.
ابوترابیفرد، دومین دعوت را «اسلام خویش و پیوند علم با عمل» عنوان کرد و گفت: انسان عالم باید عالمانه قدم بردارد و انسان مؤمن باید آراسته به عمل صالح باشد. اینکه انسان علم داشته باشد اما در مسیر علم و ایمان قدم برندارد، کافی نیست.
علم، عمل و صبر؛ سه شرط حرکت در مسیر سعادت
امام جمعه موقت تهران با بیان اینکه وظیفه دوم انسان، سلوک عالمانه، عقلانی و وحیانی است، اظهار داشت: این مسیر یعنی پیوند ایمان و عمل. مخاطب این دعوت نیز آحاد افراد بشر هستند و هر یک از ما باید نخست در مسیر تحصیل علم قدم برداریم و سپس تلاش کنیم عالمانه قدم برداریم و عالمانه سخن بگوییم تا راه برای سعادت ما هموار شود.
وی سومین مؤلفه را «صبر» دانست و گفت: باید در این راه صابر بود. نمیشود انسان یک روز بر اساس معرفت و علم سخن بگوید و روز دیگر برخلاف آن عمل کند؛ یک روز در مسیر عبادت باشد و روز دیگر در مقام معصیت قرار گیرد. چنین رفتاری مسیر سعادت را هموار نمیکند.
ابوترابیفرد تأکید کرد: انسان باید ثبات قدم داشته باشد و انسان صابر و اهل استقامت به نتیجه میرسد.
وی در جمعبندی این بخش از سخنان خود گفت: علم، پیوند علم و عمل و سوم، صبر، سه مؤلفهای هستند که این حوزه ناظر به حیات فردی همه ما و آحاد جامعه است.
