سید محمد خاتمی با بیان اینکه امروز بقاء و موجودیت خود را به دشمن تحمیل کرده ایم، گفت: می توانیم با پرهیز از تنش مصالح عمومی و خیر جامعه و عزت ایران و آینده آن را تأمین کنیم. و فضای زندگی را به روی مردمی که در تنگنای سخت زندگی به خصوص از نظر معیشت و نومیدی از آینده بهتر بسر می برند بگشاییم و به سوی ایران آباد و سربلند برویم؛ این است معنی «صلح شرافتمندانه».
خلاصه سخنان حجت الاسلام و المسلمین سید محمد خاتمی در دیدار صبح امروز با جمعی از اصحاب رسانه در پی می آید:
تهاجم خارجی و جنگ همهجانبه ایران را از پا در نمی آورد، مگر اینکه بعد از آن حکمرانی نتواند نقص ها و نارسائی ها و عواملی که منجر به جدائی اکثریت جامعه شده است به کمک خود مردم درمان کند.
دو عامل ناکام گذاشتن دولت و موفقیت جمهوری اسلامی:
1- مقاومت نظامی و فداکاری نیروهای مسلح و فرماندهان و مسئولان در دفاع که دشمن را در رسیدن به اهداف خود ناکام کرد.
2- حضور مردم حتی ناراضیان از وضع سیاسی و اقتصادی در صحنه دفاع از میهن و مخالفت با تهاجم وحشیانه به ایران و تمامیت ارضی.
بعد از جنگ فرصتی فوق العاده برای کشور و مردم پدید آمد که جلوه آن را در تفاهم نامه ژنو که به امضاء دو رئیس جمهور رسید می بینیم.
باید از شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان که به چنین تصمیم بزرگی رسیدند و رهبری که آن را تائید کردند، تقدیر بعمل آورد.
به ویژه باید از شجاعت و فداکاری رئیس جمهور محترم که با امضاء تفاهم نامه افتخاری را نصیب ایران عزیز کردند، قدردانی کرد.
چند امتیاز تفاهم نامه:
انعقاد آن در موقع عزت ایران و ناکامی دشمن از رسیدن به اهدافش
امضاء دو رئیس جمهور که اعتبار آن را بیشتر می کند.
بعد از جنگ جهانی دوم، آمریکا در هیچ تفاهم و توافقی چنین نکرد و صریح تعهد نداده است. 9 بار تعهد کرده است که 3 بار آن با ایران شریک است.
باید تفاهم نامه از سوی هیچ یک از طرفین نقض نشود. نقض با نقض پاسخ داده نشود و کاری که تنش را افزایش می دهد انجام نگردد.
مراد از «صلح شرافتمندانه»، تن دادن به حکم خرد در عرصه عمل است که مورد تأیید خدای خرد آفرین است؛ یعنی: جنگ، شرّ بزرگ و …
