«حسین حقانی» سفیر پیشین پاکستان در آمریکا در مقالهای به بررسی توافق نظامی سه جانبه عربستان، ترکیه و پاکستان پرداخته که در ادامه آمده است. لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن نیست.
پاکستان، تنها قدرت دارای سلاح هستهای در جهان اسلام، به دنبال استفاده از قدرت نظامی خود برای تبدیل شدن به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه است. فراتر از نقش میانجیگری بین ایالات متحده و ایران، اسلامآباد به دنبال توافقات دفاعی و فروش نظامی است. موفقیت آن در تراشیدن نقشی منطقهای قابل توجه، به تواناییاش در هدایت رقابتهای پیچیده و به تمایل کشورهای خاورمیانه برای به خطر انداختن روابط اقتصادی رو به رشدشان با هند در ازای مشارکتهای امنیتی با پاکستان بستگی دارد.
از لحاظ تاریخی، پاکستان از سال ۱۹۴۷ که راج بریتانیا شبهقاره را به دو کشور تقسیم کرد، هند را دشمن اصلی خود میداند. هند و پاکستان چندین جنگ داشتهاند که آخرین آن در مه ۲۰۲۵ رخ داد و هر دو به سلاح هستهای مسلح هستند. پاکستان اغلب در رقابت خود با هند از کشورهای مسلمان شمال آفریقا و غرب آسیا حمایت خواسته است، اما بسیاری از کشورهای عربی از موضعگیری روشن خودداری کردهاند.
رهبران پاکستان معتقدند که با امضای توافقنامه دفاعی مشترک استراتژیک (SMDA) با عربستان سعودی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵، این پویایی تاریخی را تغییر دادهاند. دو کشور شراکت امنیتی داشتهاند که شامل استقرار نیروهای پاکستانی در عربستان سعودی و آموزش پرسنل سعودی در پاکستان بوده است. توافقنامه SMDA بر این اصل استوار است که حمله به هر یک از این دو کشور، حمله به هر دو محسوب میشود.
جزئیات این توافقنامه عمومی نیست. با این حال، اگر اظهارات رهبران سعودی و پاکستانی قابل اعتماد باشد، این پیمان بیشتر از یک نماد، ماهیتی اساسی دارد. در ژانویه ۲۰۲۶، پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه از مذاکرات برای یک توافقنامه دفاعی گستردهتر خبر دادند که این احتمال را مطرح کرد که یک سیستم دفاعی جمعی نهادینه شده مبتنی بر معاهده، مشابه ناتو، شکل گیرد.
دفاع مشترک معمولاً مستلزم وجود دشمنی مشترک است، اما اکثر کشورهای جهان …
